Η παράλειψη του πρωινού έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια από «κακή συνήθεια» σε αντικείμενο σοβαρής επιστημονικής έρευνας. Όχι επειδή είναι μόδα, αλλά επειδή αγγίζει βασικούς μηχανισμούς του ανθρώπινου μεταβολισμού: ορμόνες στρες, γλυκόζη, λίπος, εγρήγορση και κυτταρική ανακύκλωση.
Το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει όλοι να τρώνε πρωινό.
Το ερώτημα είναι: τι συμβαίνει στο σώμα όταν ΔΕΝ τρώμε;
Και εκεί η επιστήμη έχει πλέον απαντήσεις.
Παράλειψη Πρωινού και Εγρήγορση: Τι Συμβαίνει στον Εγκέφαλο
Όταν ξυπνάμε και δεν τρώμε, ο οργανισμός παραμένει σε ήπια κατάσταση νηστείας. Αυτό δεν είναι παθολογικό – είναι εξελικτικά φυσιολογικό.
Κατά τη διάρκεια αυτής της κατάστασης:
-
Αυξάνονται οι κατεχολαμίνες, κυρίως νορεπινεφρίνη
-
Το νευρικό σύστημα παραμένει σε κατάσταση επαγρύπνησης
-
Δεν ενεργοποιείται έντονα η παρασυμπαθητική «χαλάρωση μετά το φαγητό»
Μελέτες στη φυσιολογία του στρες δείχνουν ότι η ήπια αύξηση νορεπινεφρίνης σχετίζεται με:
-
καλύτερη προσοχή
-
ταχύτερη γνωστική απόκριση
-
αυξημένη εγρήγορση χωρίς υπνηλία
Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι αναφέρουν καθαρότερο μυαλό το πρωί χωρίς πρωινό – όχι επειδή “έκαναν κάτι σωστό”, αλλά επειδή δεν ενεργοποιήθηκε ο μεταγευματικός μεταβολισμός.
Σάκχαρο Αίματος και Σταθερή Ενέργεια
Ένα μεγάλο πρωινό – ειδικά πλούσιο σε υδατάνθρακες – οδηγεί σε:
-
απότομη αύξηση γλυκόζης
-
αυξημένη έκκριση ινσουλίνης
-
πιθανή αντιδραστική υπογλυκαιμία 2–3 ώρες μετά
Αντίθετα, η παράλειψη πρωινού:
-
διατηρεί χαμηλά και σταθερά επίπεδα γλυκόζης
-
αποφεύγει τις «κούνιες» σακχάρου
-
προσφέρει πιο σταθερή πρωινή ενέργεια σε υγιή άτομα
Τυχαιοποιημένες μελέτες σε υγιείς ενήλικες έχουν δείξει ότι η γνωστική απόδοση δεν μειώνεται όταν παραλείπεται το πρωινό – και σε ορισμένες περιπτώσεις βελτιώνεται, ιδιαίτερα σε άτομα που δεν είναι συνηθισμένα να τρώνε νωρίς.
Διαλειμματική Νηστεία και Καύση Λίπους
Η παράλειψη πρωινού αποτελεί το πιο συνηθισμένο μοτίβο διαλειμματικής νηστείας τύπου 16:8.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο οργανισμός:
-
εξαντλεί τα αποθέματα ηπατικού γλυκογόνου
-
στρέφεται νωρίτερα στην οξείδωση λιπιδίων
-
αυξάνει τη χρήση αποθηκευμένου λίπους ως καύσιμο
Μεταβολικές μελέτες δείχνουν ότι η νηστεία αυξάνει την λιπόλυση και τη μεταβολική ευελιξία – δηλαδή την ικανότητα του σώματος να εναλλάσσει καύσιμα.
Σημαντικό:
Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα απώλεια βάρους. Η απώλεια εξαρτάται από το συνολικό ενεργειακό ισοζύγιο.
Αλλά σημαίνει ότι ο μεταβολισμός μαθαίνει να καίει λίπος πιο αποτελεσματικά.
Ευαισθησία στην Ινσουλίνη: Τι Έχει Αποδειχθεί
Ένα από τα πιο σταθερά ευρήματα της διαλειμματικής νηστείας είναι η βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη.
Μελέτες σε ανθρώπους δείχνουν ότι:
-
μειώνεται η βασική ινσουλίνη
-
βελτιώνεται η απόκριση των κυττάρων στη γλυκόζη
-
μειώνεται το μεταβολικό φορτίο στο πάγκρεας
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για:
-
προδιαβήτη
-
μεταβολικό σύνδρομο
-
αντίσταση στην ινσουλίνη
Δεν πρόκειται για θαύμα. Πρόκειται για μείωση της συνεχούς υπερδιέγερσης του μεταβολισμού.
Αυτοφαγία: Τι Ισχύει Πραγματικά
Η αυτοφαγία είναι η διαδικασία με την οποία τα κύτταρα:
-
αποδομούν κατεστραμμένες πρωτεΐνες
-
ανακυκλώνουν δυσλειτουργικά οργανίδια
-
διατηρούν κυτταρική υγεία
Ο μηχανισμός αυτός περιγράφηκε λεπτομερώς από τον Yoshinori Ohsumi, ο οποίος τιμήθηκε με Νόμπελ.
Τι δείχνουν τα δεδομένα:
-
Η αυτοφαγία ενεργοποιείται έντονα σε παρατεταμένη νηστεία
-
Στον άνθρωπο, τα ακριβή χρονικά όρια δεν είναι απολύτως καθορισμένα
-
Τα περισσότερα ανθρώπινα δεδομένα είναι έμμεσα (βιοδείκτες)
Έρευνες από πανεπιστημιακά εργαστήρια, μεταξύ αυτών και το University of Auckland, δείχνουν ότι η ενεργειακή στέρηση ενεργοποιεί μονοπάτια αυτοφαγίας, αλλά δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι ένα απλό skip πρωινού εγγυάται πλήρη αυτοφαγία.
Η επιστήμη εδώ λέει:
➡ πιθανή ενεργοποίηση
❌ όχι εγγύηση
❌ όχι μαγικός καθαρισμός
Ποιοι ΔΕΝ Πρέπει να Παραλείπουν Πρωινό
Η παράλειψη πρωινού δεν είναι για όλους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε:
-
άτομα με ιστορικό υπογλυκαιμιών
-
εγκύους
-
άτομα με διατροφικές διαταραχές
-
εντατική χειρωνακτική εργασία νωρίς το πρωί
Η βιολογία είναι ατομική. Δεν υπάρχει καθολική συνταγή.
Συμπέρασμα: Όχι Υπερδύναμη – Φυσιολογία
Η παράλειψη πρωινού:
-
δεν σε κάνει υπεράνθρωπο
-
δεν είναι υποχρεωτική
-
δεν είναι επικίνδυνη για υγιή άτομα
Είναι απλώς μια κατάσταση όπου:
-
ο εγκέφαλος παραμένει σε εγρήγορση
-
το σάκχαρο μένει σταθερό
-
ο μεταβολισμός δεν διακόπτεται απότομα
-
το σώμα χρησιμοποιεί διαφορετικά καύσιμα
Και αυτό, όταν γίνεται συνειδητά, είναι βιολογικά λογικό.
Disclaimer
Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά ιατρική ή διατροφική συμβουλή. Κάθε αλλαγή στη διατροφή πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με επαγγελματία υγείας.
©ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ*Οι πληροφορίες που περιέχονται στην σελίδα ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ
δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας. Αν
αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια θεραπεία ή διατροφή ρωτήστε τον
προσωπικό ιατρό σας.
Ακολουθήστε μας και στο Facebook
Για να μην χάνεις καμία ανάρτηση, ακολούθησε μας στο GOOGLE NEWS!
Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε μας και στο Instagram
Social Plugin