Φαίνεται μόνο η κορυφή

Η διάγνωση γράφει «κατάθλιψη».
Και όλοι νομίζουν ότι είδαν την ιστορία ολόκληρη.

Αλλά μερικές φορές βλέπουμε μόνο την κορυφή του παγόβουνου.

Πίσω από τη λέξη μπορεί να κρύβεται:

– Ένας θυρεοειδής που υπολειτουργεί.
– Μια βιταμίνη Β12 που έχει εξαντληθεί σιωπηλά.
– Μια βιταμίνη D που δεν είδε ποτέ ήλιο.
– Σάκχαρο που ανεβοκατεβαίνει σαν ασανσέρ.
– Σίδηρος που δεν φτάνει επαρκώς στους ιστούς.
– Κορτιζόλη που έχει χάσει τον κιρκάδιο ρυθμό της.

Και ο άνθρωπος;

Νιώθει εξάντληση. Θολή σκέψη. Έλλειψη κινήτρου. Συναισθηματική βαρύτητα.
Και συχνά ακούει μόνο: «είναι ψυχολογικό».

Η επιστήμη όμως μας ζητά να είμαστε πιο προσεκτικοί.

Θυρεοειδής και Καταθλιπτικά Συμπτώματα

Ο θυρεοειδής αδένας ρυθμίζει τον μεταβολισμό κάθε κυττάρου. Όταν υπολειτουργεί (υποθυρεοειδισμός), μειώνεται η ενεργειακή παραγωγή, επηρεάζονται οι νευροδιαβιβαστές και αλλάζει η διάθεση.

Μελέτη των Hage & Azar (2012) έδειξε σαφή συσχέτιση μεταξύ διαταραχών θυρεοειδούς και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας.
Ανασκόπηση των Loh et al. (2019) επιβεβαίωσε ότι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης και γνωστικών διαταραχών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ρύθμιση της θυρεοειδικής λειτουργίας οδηγεί σε σημαντική βελτίωση της διάθεσης.

Δεν σημαίνει ότι κάθε κατάθλιψη είναι θυρεοειδής. Σημαίνει όμως ότι αξίζει να ελεγχθεί.

Βιταμίνη Β12 & Φυλλικό Οξύ: Ο Σιωπηλός Παράγοντας

Η Β12 συμμετέχει στη σύνθεση της σεροτονίνης και της ντοπαμίνης. Χαμηλά επίπεδα μπορούν να επηρεάσουν:

– Διάθεση
– Μνήμη
– Ενέργεια
– Ανταπόκριση σε αντικαταθλιπτικά

Η ανασκόπηση των Syed et al. (2013) έδειξε ότι χαμηλή Β12 και φυλλικό οξύ σχετίζονται με αυξημένη καταθλιπτική συμπτωματολογία και μειωμένη ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή.

Νεότερες μελέτες 2022–2024 επιβεβαιώνουν ότι η επάρκεια Β12 υποστηρίζει τη νευρολογική λειτουργία και μπορεί να βελτιώσει την πορεία σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.

Η έλλειψη συχνά δεν δίνει δραματικά συμπτώματα στην αρχή. Δίνει κόπωση. Δίνει «θολούρα». Δίνει αίσθηση ότι «κάτι δεν πάει καλά».

Βιταμίνη D: Η Ορμόνη του Ήλιου και της Διάθεσης

Η βιταμίνη D λειτουργεί σαν ορμόνη. Ρυθμίζει ανοσολογικούς και νευρολογικούς μηχανισμούς.

Μετα-ανάλυση των Anglin et al. (2013) έδειξε σημαντική συσχέτιση μεταξύ χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D και αυξημένου επιπολασμού κατάθλιψης.
Η ανασκόπηση των Vellekkatt & Menon (2019) έδειξε ότι η συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D μπορεί να βελτιώσει συμπτώματα σε ορισμένες περιπτώσεις.

Νεότερες τυχαιοποιημένες μελέτες 2020–2024 δείχνουν ότι η διόρθωση σοβαρής ανεπάρκειας έχει πιο ξεκάθαρο όφελος σε σχέση με οριακά χαμηλές τιμές.

Η έλλειψη δεν φαίνεται. Δεν πονάει. Αλλά επηρεάζει.

Σιδηροπενία: Ακόμη και Χωρίς Αναιμία

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για:

– Μεταφορά οξυγόνου
– Μιτοχονδριακή ενέργεια
– Σύνθεση ντοπαμίνης

Μελέτες δείχνουν ότι σιδηροπενία, ακόμη και χωρίς κλασική αναιμία, μπορεί να σχετίζεται με κόπωση, γνωστική επιβράδυνση και χαμηλή διάθεση.

Η φερριτίνη χαμηλή = μειωμένα αποθέματα.
Και ο εγκέφαλος χρειάζεται ενέργεια για να λειτουργήσει.

Άξονας HPA & Κορτιζόλη: Το Βιολογικό Στρες

Ο άξονας υποθάλαμος–υπόφυση–επινεφρίδια (HPA axis) ρυθμίζει την κορτιζόλη. Σε μερίδα ασθενών με κατάθλιψη παρατηρείται δυσρρύθμιση αυτού του άξονα.

Υπερκορτιζολαιμία ή διαταραχή κιρκάδιου ρυθμού έχει τεκμηριωθεί σε ερευνητικά μοντέλα και κλινικές μελέτες ως βιολογικό υπόβαθρο σε συγκεκριμένους τύπους κατάθλιψης.

Δεν είναι «στο μυαλό σου». Είναι στο ενδοκρινικό σου σύστημα.

Πίνακας: Βιολογικοί Παράγοντες που Αξίζει να Ελεγχθούν

Παράγοντας	Πιθανή Επίδραση	Σχέση με Διάθεση
Θυρεοειδής	Μείωση μεταβολισμού	Καταθλιπτικά συμπτώματα
Βιταμίνη Β12	Διαταραχή νευροδιαβιβαστών	Κόπωση, θολή σκέψη
Βιταμίνη D	Ορμονική ρύθμιση	Αυξημένος κίνδυνος κατάθλιψης
Σίδηρος	Μειωμένη ενεργειακή παραγωγή	Εξάντληση
Κορτιζόλη / HPA	Χρόνιο στρες	Συναισθηματική απορρύθμιση

Η Κατάθλιψη Είναι Πολυπαραγοντική

Η κατάθλιψη δεν είναι μόνο ψυχολογική.
Δεν είναι μόνο κοινωνική.
Δεν είναι μόνο νευροβιολογική.

Είναι συχνά ένας συνδυασμός:

– Ψυχοκοινωνικών παραγόντων
– Γενετικής ευαλωτότητας
– Ορμονικών ανισορροπιών
– Μεταβολικών διαταραχών

Και σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν εντοπιστεί και διορθωθεί η ρίζα, τα συμπτώματα βελτιώνονται σημαντικά.

Πριν βάλουμε ταμπέλα, αξίζει να δούμε ολόκληρο το παγόβουνο.

Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι διάγνωση.
Είναι ιστορία, σώμα και βιολογία μαζί.

Σημαντικό Disclaimer

Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική διάγνωση ή θεραπεία. Η κατάθλιψη είναι σοβαρή κατάσταση που απαιτεί αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας. Οποιαδήποτε εργαστηριακή εξέταση ή αλλαγή στη θεραπευτική αγωγή πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.

©ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ*Οι πληροφορίες που περιέχονται στην σελίδα ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας. Αν αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια θεραπεία ή διατροφή ρωτήστε τον προσωπικό ιατρό σας.

Ακολουθήστε μας και στο Facebook

Για να μην χάνεις καμία ανάρτηση, ακολούθησε μας στο GOOGLE NEWS!

Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε μας και στο Instagram