Ticker

6/recent/ticker-posts

Ticker

6/Εναλλακτικη/ticker-posts

Ψευδάργυρος και οστεοπόρωση: Τι έδειξε νέα μελέτη

Ψευδάργυρος και οστεοπόρωση: 52% υψηλότερος σχετικός κίνδυνος – Τι αποκάλυψε νέα μελέτη για τα κατάγματα μετά τα 50;

Μπορεί ένα μέταλλο που βρίσκεται στους ξηρούς καρπούς, στα όσπρια, στο κρέας και στα θαλασσινά να σχετίζεται με την αντοχή των οστών; Μια μεγάλη επιστημονική έρευνα σε περισσότερους από 65.000 ανθρώπους φέρνει στο προσκήνιο τον ψευδάργυρο και τη σχέση του με την οστεοπόρωση.

Για δεκαετίες, όταν μιλούσαμε για υγιή οστά, η συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στο ασβέστιο και στη βιταμίνη D. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες εξετάζουν και τον ρόλο άλλων θρεπτικών συστατικών που συμμετέχουν στη διατήρηση και ανανέωση του οστικού ιστού.

Ένα από αυτά είναι ο ψευδάργυρος.

Στις 19 Νοεμβρίου 2026, στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Nutrition, δημοσιεύθηκε μελέτη που εξέτασε τη σχέση μεταξύ χαμηλών επιπέδων ψευδαργύρου στο αίμα και μεταγενέστερων διαγνώσεων οστεοπόρωσης με παθολογικό κάταγμα.

Το αποτέλεσμα ήταν αξιοσημείωτο: τα άτομα με χαμηλό ψευδάργυρο εμφάνισαν 52% υψηλότερο σχετικό ρυθμό καταγραφής της συγκεκριμένης διάγνωσης.

Το εύρημα δεν αποδεικνύει ότι η έλλειψη ψευδαργύρου προκαλεί οστεοπόρωση ή ότι ένα συμπλήρωμα μπορεί να προλάβει τα κατάγματα.

Αναδεικνύει, όμως, έναν πιθανό δείκτη που αξίζει περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση.

Η μεγάλη έρευνα: Τι εξέτασαν οι επιστήμονες;

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τους Ying-Jen Chang και συνεργάτες από την Ταϊβάν, χρησιμοποίησε τη διεθνή βάση ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων TriNetX.

Τα διαθέσιμα δεδομένα προέρχονταν από δίκτυο 189 οργανισμών υγείας.

Οι επιστήμονες επέλεξαν άτομα ηλικίας 50 ετών και άνω που είχαν υποβληθεί σε μέτρηση ψευδαργύρου στο αίμα μεταξύ 2010 και 2023.

Στη συνέχεια δημιούργησαν δύο συγκρίσιμες ομάδες:

  • 32.524 άτομα με χαμηλό ψευδάργυρο, κάτω από 70 μg/dL.

  • 32.524 άτομα με επίπεδα αναφοράς, από 70 έως 120 μg/dL.

Συνολικά, η τελική ανάλυση περιλάμβανε 65.048 ανθρώπους.

Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν περίπου 64 έτη και το 55% ήταν γυναίκες.

Για να περιορίσουν τις διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ειδική στατιστική μέθοδο αντιστοίχισης, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, τα χρόνια νοσήματα, η διατροφική κατάσταση και ορισμένα φάρμακα.

Παρακολούθησαν τις καταγραφές υγείας από την 91η ημέρα μετά την αρχική μέτρηση έως και έξι χρόνια.

Στόχος ήταν να διαπιστώσουν αν τα χαμηλά επίπεδα ψευδαργύρου συνδέονταν με μεγαλύτερη συχνότητα νέων διαγνώσεων οστεοπόρωσης και καταγμάτων.

Το εύρημα που προκαλεί ενδιαφέρον: Τι σημαίνει το 52%;

Στην ομάδα με χαμηλό ψευδάργυρο, καταγράφηκαν 310 νέες διαγνώσεις οστεοπόρωσης με παθολογικό κάταγμα.

Στην ομάδα αναφοράς, καταγράφηκαν 217.

Αυτό αντιστοιχεί περίπου σε:

  • 0,95% των ατόμων με χαμηλό ψευδάργυρο.

  • 0,67% των ατόμων με επίπεδα αναφοράς.

Η απόλυτη διαφορά ήταν περίπου 0,29 ποσοστιαίες μονάδες.

Παράλληλα, η στατιστική ανάλυση έδωσε λόγο κινδύνου (hazard ratio) 1,52.

Αυτό σημαίνει ότι ο εκτιμώμενος σχετικός ρυθμός εμφάνισης νέας καταγεγραμμένης διάγνωσης ήταν κατά 52% υψηλότερος στην ομάδα με χαμηλό ψευδάργυρο.

Εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη διευκρίνιση.

Το 52% δεν σημαίνει ότι 52 στους 100 ανθρώπους με χαμηλό ψευδάργυρο θα εμφανίσουν κάταγμα.

Το ποσοστό περιγράφει μια σχετική στατιστική διαφορά μεταξύ δύο ομάδων. Η πραγματική συχνότητα της κύριας καταγεγραμμένης διάγνωσης ήταν κάτω από 1% και στις δύο.

Επιπλέον, η μελέτη βασίστηκε σε ιατρικούς κωδικούς διάγνωσης. Επομένως, η καταγραφή δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την ακριβή ημερομηνία που συνέβη ένα κάταγμα.

Δεν ήταν μόνο η οστεοπόρωση: Τι άλλο παρατήρησαν;

Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν πρόσθετες αναλύσεις για διαφορετικές κατηγορίες καταγμάτων.

Τα χαμηλά επίπεδα ψευδαργύρου συνδέθηκαν επίσης με:

  • 24% υψηλότερο σχετικό ρυθμό καταγραφής καταγμάτων σε κύριες οστεοπορωτικές θέσεις.

  • 34% υψηλότερο σχετικό ρυθμό καταγραφής κατάγματος μηριαίου οστού.

  • 45% υψηλότερο σχετικό ρυθμό καταγραφής κατάγματος λεκάνης.

  • 25% υψηλότερο σχετικό ρυθμό νέας διάγνωσης οστεοπόρωσης χωρίς τρέχον παθολογικό κάταγμα.

Αυτά ήταν δευτερεύοντα, διερευνητικά αποτελέσματα.

Σε ξεχωριστή ανάλυση ανθρώπων με ακόμη χαμηλότερες συγκεντρώσεις ψευδαργύρου, έως 50 μg/dL, παρατηρήθηκε μεγαλύτερη συσχέτιση με την κύρια διάγνωση.

Ωστόσο, επειδή οι ομάδες δημιουργήθηκαν εκ νέου, το αποτέλεσμα δεν αποτελεί οριστική απόδειξη ότι όσο χαμηλότερος είναι ο ψευδάργυρος τόσο αυξάνεται αναλογικά ο κίνδυνος.

Γιατί ο ψευδάργυρος είναι σημαντικός για τα οστά;

Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητο ιχνοστοιχείο που συμμετέχει σε εκατοντάδες ενζυμικές και κυτταρικές λειτουργίες.

Συμβάλλει στη σύνθεση πρωτεϊνών, στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην επούλωση των ιστών και στην κυτταρική ανάπτυξη.

Η σχέση του με τα οστά είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Ο οστικός ιστός δεν είναι ένα αδρανές υλικό. Ανανεώνεται συνεχώς μέσω δύο βασικών κυτταρικών μηχανισμών.

Οι οστεοβλάστες συμμετέχουν στον σχηματισμό νέου οστού, ενώ οι οστεοκλάστες απομακρύνουν παλαιότερο οστικό ιστό.

Ο ψευδάργυρος εμπλέκεται σε διαδικασίες που σχετίζονται με τη δραστηριότητα αυτών των κυττάρων, τη σύνθεση της οστικής θεμέλιας ουσίας και τη μεταλλοποίησή της.

Συμμετέχει επίσης στη λειτουργία της αλκαλικής φωσφατάσης, ενός ενζύμου που συνδέεται με τον σχηματισμό των οστών.

Αυτοί οι μηχανισμοί προσφέρουν μια πιθανή βιολογική εξήγηση για τη σχέση που παρατήρησαν οι ερευνητές.

Δεν αποδεικνύουν, όμως, ότι η αύξηση της πρόσληψης ψευδαργύρου θα εμποδίσει την απώλεια οστικής μάζας σε κάποιον που ήδη καλύπτει τις διατροφικές του ανάγκες.

Μπορεί ο χαμηλός ψευδάργυρος να είναι προειδοποιητικό σημάδι;

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο ερώτημα που προκύπτει από τη μελέτη.

Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ότι ο χαμηλός ψευδάργυρος μπορεί να αντικατοπτρίζει μια γενικότερη κατάσταση ευαλωτότητας του οργανισμού.

Για παράδειγμα, ένα άτομο με χρόνια νόσο, υποθρεψία ή μειωμένη πρόσληψη τροφής μπορεί να εμφανίζει χαμηλό ψευδάργυρο και ταυτόχρονα αυξημένο κίνδυνο οστικών προβλημάτων.

Η φλεγμονή και οι λοιμώξεις μπορούν επίσης να επηρεάζουν τη συγκέντρωση ψευδαργύρου στο αίμα.

Επομένως, είναι πιθανό ο ψευδάργυρος να λειτουργεί σε ορισμένες περιπτώσεις ως δείκτης μιας ευρύτερης επιβάρυνσης της υγείας, χωρίς να αποτελεί ο ίδιος τη μοναδική αιτία.

Η μελέτη δεν δικαιολογεί μαζικό προληπτικό έλεγχο ψευδαργύρου σε όλους τους ανθρώπους άνω των 50 ετών.

Ποιες τροφές περιέχουν περισσότερο ψευδάργυρο;

Η καλή είδηση είναι ότι ο ψευδάργυρος υπάρχει σε αρκετές τροφές που μπορούμε να εντάξουμε εύκολα στην καθημερινότητά μας.

1. Στρείδια και άλλα θαλασσινά

Τα στρείδια αποτελούν μία από τις πιο πλούσιες φυσικές πηγές ψευδαργύρου. Σημαντικές ποσότητες περιέχονται επίσης σε άλλα οστρακοειδή.

2. Μοσχάρι και άλλα κρέατα

Το μοσχαρίσιο κρέας παρέχει ψευδάργυρο σε μορφή με σχετικά καλή βιοδιαθεσιμότητα. Η κατανάλωση μπορεί να ενταχθεί με μέτρο σε μια ισορροπημένη διατροφή.

3. Κολοκυθόσποροι

Μια πρακτική φυτική πηγή ψευδαργύρου, που μπορεί να προστεθεί σε σαλάτες, γιαούρτι ή άλλα γεύματα.

4. Ρεβίθια και φακές

Τα όσπρια προσφέρουν ψευδάργυρο, φυτικές ίνες και φυτική πρωτεΐνη. Αποτελούν σημαντικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής.

5. Ξηροί καρποί

Κάσιους, αμύγδαλα και άλλοι ξηροί καρποί συμβάλλουν στην πρόσληψη ψευδαργύρου και διαφορετικών μικροθρεπτικών συστατικών.

6. Αυγά και γαλακτοκομικά

Παρέχουν μικρότερες αλλά χρήσιμες ποσότητες ψευδαργύρου, μαζί με πρωτεΐνες και άλλα θρεπτικά συστατικά.

7. Δημητριακά ολικής άλεσης

Περιέχουν ψευδάργυρο, αν και η απορρόφησή του μπορεί να περιορίζεται από τα φυτικά οξέα που υπάρχουν φυσικά στους σπόρους και στα δημητριακά.

Το μούλιασμα, η βλάστηση και η ζύμωση μπορούν να μειώσουν μέρος των φυτικών οξέων σε ορισμένα τρόφιμα.

Δεν χρειάζεται να αποκλείσουμε αυτές τις τροφές. Η ποικιλία και η επαρκής πρόσληψη παραμένουν σημαντικότερες.

Πόσο ψευδάργυρο χρειαζόμαστε καθημερινά;

Σύμφωνα με τα αμερικανικά Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας (NIH), η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες είναι:

  • 11 mg για τους άνδρες.

  • 8 mg για τις γυναίκες.

Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς της EFSA διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο και την πρόσληψη φυτικών οξέων.

Για τις γυναίκες κυμαίνονται περίπου από 7,5 έως 12,7 mg ημερησίως και για τους άνδρες από 9,4 έως 16,3 mg.

Οι ποσότητες αυτές αφορούν την καθημερινή διατροφική πρόσληψη και δεν αποτελούν συνιστώμενη δοσολογία συμπληρώματος.

Προσοχή: Ο περισσότερος ψευδάργυρος δεν σημαίνει ισχυρότερα οστά

Εδώ υπάρχει ένα ακόμη σημαντικό επιστημονικό στοιχείο.

Μια διαφορετική προοπτική μελέτη, που δημοσιεύθηκε το 2026 στο Scientific Reports, εξέτασε τη σχέση των συγκεντρώσεων ψευδαργύρου με τα κατάγματα σε άνδρες.

Σε αντίθεση με τη νέα μελέτη, οι επιστήμονες εντόπισαν αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων σε όσους είχαν πολύ υψηλές συγκεντρώσεις ψευδαργύρου στο αίμα.

Τα ευρήματα των δύο ερευνών δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα, καθώς διαφέρουν οι πληθυσμοί, τα όρια αναφοράς και ο τρόπος καταγραφής των καταγμάτων.

Μας υπενθυμίζουν όμως ότι η επάρκεια ενός θρεπτικού συστατικού δεν σημαίνει πως η υπερβολική πρόσληψή του προσφέρει πρόσθετα οφέλη.

Η υπερκατανάλωση συμπληρωμάτων ψευδαργύρου μπορεί να προκαλέσει ναυτία, γαστρεντερικές ενοχλήσεις και διαταραχές στην απορρόφηση χαλκού.

Η ευρωπαϊκή ανεκτή ανώτατη τιμή μακροχρόνιας πρόσληψης για ενήλικες είναι 25 mg ημερησίως από όλες τις πηγές, σύμφωνα με την αξιολόγηση που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη.

Δεν πρόκειται για θεραπευτική δοσολογία ούτε για στόχο πρόσληψης.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν

Ορισμένες ομάδες ανθρώπων χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή τόσο ως προς τη διατροφική τους επάρκεια όσο και ως προς την υγεία των οστών.

Άτομα άνω των 65 ετών: Η μειωμένη όρεξη, η περιορισμένη ποικιλία τροφίμων και η ύπαρξη χρόνιων νοσημάτων μπορεί να επηρεάζουν τη διατροφική κατάσταση.

Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση: Η μείωση των οιστρογόνων επιταχύνει την οστική απώλεια, καθιστώντας σημαντική την αξιολόγηση του συνολικού κινδύνου οστεοπόρωσης.

Άτομα με πεπτικές διαταραχές: Παθήσεις που προκαλούν δυσαπορρόφηση ενδέχεται να δυσκολεύουν την επαρκή πρόσληψη ή αξιοποίηση θρεπτικών συστατικών.

Άτομα που ακολουθούν αυστηρά φυτοφαγική διατροφή: Χρειάζονται προσοχή στον σχεδιασμό της διατροφής, λόγω της χαμηλότερης βιοδιαθεσιμότητας ψευδαργύρου από αρκετές φυτικές πηγές.

Άτομα με χρόνια κατανάλωση αλκοόλ: Μπορεί να εμφανίζουν μειωμένη απορρόφηση και ανεπαρκή πρόσληψη ψευδαργύρου.

Άτομα που λαμβάνουν ορισμένα φάρμακα: Θειαζιδικά διουρητικά μπορούν να αυξήσουν την αποβολή ψευδαργύρου, ενώ τα συμπληρώματα ψευδαργύρου ενδέχεται να αλληλεπιδρούν με συγκεκριμένα αντιβιοτικά και άλλα φάρμακα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται επίσης όσοι έχουν υποστεί κάταγμα μετά από μικρή πτώση, έχουν χάσει ύψος ή παρουσιάζουν άλλους παράγοντες κινδύνου οστεοπόρωσης.

Χρειάζεται εξέταση ψευδαργύρου μετά τα 50;

Όχι απαραίτητα.

Η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποδεικνύει ότι η μέτρηση ψευδαργύρου σε όλους τους ανθρώπους άνω των 50 θα μειώσει τα κατάγματα.

Ο έλεγχος μπορεί να εξεταστεί από γιατρό όταν υπάρχει υποψία ανεπάρκειας, δυσαπορρόφηση, υποθρεψία ή άλλη συγκεκριμένη κλινική ένδειξη.

Η αξιολόγηση της οστεοπόρωσης βασίζεται κυρίως στο ιατρικό ιστορικό, στους παράγοντες κινδύνου, στην εκτίμηση της πιθανότητας κατάγματος και, όπου χρειάζεται, στη μέτρηση οστικής πυκνότητας με DXA.

Η μέτρηση ψευδαργύρου δεν αντικαθιστά αυτές τις εξετάσεις.

Πώς προστατεύουμε πραγματικά τα οστά μας;

Η πρόληψη της οστεοπόρωσης απαιτεί περισσότερα από ένα μεμονωμένο θρεπτικό συστατικό.

Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην επαρκή πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, στη σωματική δραστηριότητα με φόρτιση των οστών και στις ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης.

Η πρόληψη πτώσεων, η διακοπή καπνίσματος και ο περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ αποτελούν επίσης σημαντικά μέτρα.

Η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης συμβάλλει στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, που είναι σημαντική για την κινητικότητα και τη σταθερότητα.

Σε ανθρώπους με υψηλό κίνδυνο καταγμάτων μπορεί να χρειάζεται ειδική φαρμακευτική θεραπεία.

Για περισσότερες πληροφορίες, διαβάστε και τα σχετικά άρθρα του Therapeftis:

Συμπέρασμα: Μια σημαντική επιστημονική ένδειξη, αλλά όχι μια νέα θεραπεία

Η μεγάλη μελέτη του 2026 προσθέτει νέα στοιχεία για τη σχέση του ψευδαργύρου με την υγεία των οστών.

Σε περισσότερους από 65.000 ανθρώπους, τα χαμηλά επίπεδα ψευδαργύρου συνδέθηκαν με υψηλότερο σχετικό ρυθμό καταγραφής οστεοπόρωσης με παθολογικό κάταγμα.

Παρά το εντυπωσιακό ποσοστό του 52%, η απόλυτη διαφορά ήταν μικρή και η έρευνα δεν απέδειξε σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Το επιστημονικό ενδιαφέρον βρίσκεται κυρίως στο ενδεχόμενο ο ψευδάργυρος να αποτελεί έναν επιπλέον δείκτη διατροφικής και οργανικής κατάστασης που χρειάζεται μελέτη.

Η καλύτερη πρακτική σήμερα δεν είναι να αυξήσουμε αυθαίρετα τα συμπληρώματα, αλλά να εξασφαλίζουμε μια πλήρη διατροφή και να αξιολογούμε έγκαιρα τον προσωπικό μας κίνδυνο οστεοπόρωσης.

Γιατί η προστασία των οστών δεν ξεκινά όταν συμβεί το πρώτο κάταγμα. Ξεκινά από τις καθημερινές μας συνήθειες και τη σωστή πρόληψη.

 – Therapeftis.eu

Disclaimer

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Η κύρια μελέτη είναι αναδρομική και παρατηρητική. Δεν αποδεικνύει ότι ο χαμηλός ψευδάργυρος προκαλεί οστεοπορωτικά κατάγματα ούτε ότι τα συμπληρώματα τα προλαμβάνουν. Η λήψη ψευδαργύρου σε υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες και αλληλεπιδράσεις. Συμβουλευτείτε γιατρό πριν από τη λήψη συμπληρωμάτων ή την αλλαγή αγωγής.

Πηγές

  1. Πρωτότυπη επιστημονική μελέτη – Frontiers in Nutrition (19 Νοεμβρίου 2026). Chang Y-J και συνεργάτες. Συσχέτιση χαμηλού ψευδαργύρου στο αίμα με νέες διαγνώσεις οστεοπόρωσης και παθολογικού κατάγματος σε ενήλικες άνω των 50 ετών.

    https://doi.org/10.3389/fnut.2026.2026242

  2. NIH – Office of Dietary Supplements. Επίσημο ενημερωτικό δελτίο για τον ψευδάργυρο, τη διατροφική πρόσληψη, την ανεπάρκεια, την ασφάλεια και τις αλληλεπιδράσεις.

    https://ods.od.nih.gov/factsheets/Zinc-HealthProfessional/

  3. Scientific Reports (2026). Προοπτική μελέτη που εξέτασε τη σχέση υψηλών συγκεντρώσεων ψευδαργύρου με τον κίνδυνο καταγμάτων στους άνδρες.

    https://doi.org/10.1038/s41598-026-61615-2

  4. EFSA – Ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς ψευδαργύρου. Επιστημονική αξιολόγηση των αναγκών πρόσληψης ανά φύλο και περιεκτικότητα της διατροφής σε φυτικά οξέα.

    https://doi.org/10.2903/j.efsa.2014.3844

  5. Γερμανικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Εκτίμησης Κινδύνου (BfR). Ανώτατα όρια πρόσληψης ψευδαργύρου και προτεινόμενα επίπεδα στα συμπληρώματα.

    https://mobil.bfr.bund.de/cm/349/proposed-maximum-levels-for-the-addition-of-zinc-to-foods-including-food-supplements.pdf

  6. Επιστημονικές κατευθυντήριες οδηγίες NOGG 2024. Πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία της οστεοπόρωσης.

    https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12417299/

  7. Endotext – Osteoporosis: Clinical Evaluation. Αξιολόγηση οστικής πυκνότητας, εργαστηριακές εξετάσεις και εκτίμηση κινδύνου καταγμάτων.

    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279049/