Τα αναπνέουμε χωρίς να τα βλέπουμε. Τα κουβαλά ο αέρας, προέρχονται από πλαστικά αντικείμενα, συσκευασίες και υφάσματα και, όπως δείχνουν ολοένα περισσότερες έρευνες, ένα μέρος τους μπορεί να φτάσει βαθιά μέσα στο ανθρώπινο σώμα.
Τώρα μια έρευνα με έντονο ελληνικό επιστημονικό αποτύπωμα φέρνει στο φως ένα ακόμη πιο ανησυχητικό ερώτημα.
Σε ανθρώπους που υποβλήθηκαν σε βρογχοσκόπηση στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας, οι επιστήμονες εντόπισαν μικροπλαστικά στους πνεύμονες του 70% των συμμετεχόντων.
Και όταν χώρισαν τους ανθρώπους ανάλογα με το αν τελικά διαγνώστηκαν με καρκίνο του πνεύμονα, παρατήρησαν κάτι που δεν μπορούσαν να αγνοήσουν:
οι ασθενείς με καρκίνο είχαν συχνότερα μικροπλαστικά — και μεγαλύτερο συνολικό φορτίο.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν καρκίνο του πνεύμονα.
Αλλά δημιουργεί ένα μεγάλο ερώτημα που τώρα οι επιστήμονες θέλουν να απαντήσουν.
100 άνθρωποι – και 232 μικροπλαστικά σωματίδια
Στην έρευνα συμμετείχαν 100 άνθρωποι που υποβάλλονταν σε βρογχοσκόπηση λόγω πνευμονικών συμπτωμάτων στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας.
Όλοι έδωσαν δείγμα βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL) – υγρό δηλαδή που συλλέγεται αφού μικρή ποσότητα φυσιολογικού ορού εισαχθεί και ανακτηθεί από ένα τμήμα του πνεύμονα.
Στους μισούς συμμετέχοντες οι ερευνητές εξέτασαν επιπλέον και δείγμα πνευμονικού ιστού.
Από τους 100 ανθρώπους, οι 50 διαγνώστηκαν τελικά με καρκίνο του πνεύμονα και οι άλλοι 50 όχι.
Όταν τα δείγματα εξετάστηκαν για μικροπλαστικά, οι επιστήμονες εντόπισαν συνολικά:
232 μικροπλαστικά σωματίδια.
Και τουλάχιστον ένα ανιχνεύσιμο μικροπλαστικό βρέθηκε στο 70% των ασθενών.
Και τότε εμφανίστηκε η μεγάλη διαφορά
Όταν οι ερευνητές συνέκριναν τις δύο ομάδες, διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν καρκίνο του πνεύμονα ήταν πιο πιθανό να έχουν ανιχνεύσιμα μικροπλαστικά.
Ειδικά στα δείγματα πνευμονικής έκπλυσης, μικροπλαστικά εντοπίστηκαν στο:
66% των ανθρώπων με καρκίνο
έναντι
46% των ανθρώπων χωρίς καρκίνο.
Επιπλέον, οι ασθενείς με καρκίνο παρουσίαζαν συνολικά μεγαλύτερο φορτίο μικροπλαστικών.
Το εύρημα δεν ήταν απλώς ότι «βρήκαν πλαστικό».
Ήταν ότι η ποσότητα και η συχνότητα ανίχνευσης διέφεραν ανάμεσα στις δύο ομάδες.
Και αυτή είναι η λεπτομέρεια που άνοιξε τη μεγάλη συζήτηση.
Τι είδους πλαστικά βρέθηκαν;
Ανάμεσα στα υλικά που ανιχνεύθηκαν, δύο από τα συχνότερα ήταν:
πολυπροπυλένιο (PP) και πολυαιθυλένιο (PE).
Πρόκειται για πλαστικά που βρίσκονται σχεδόν παντού γύρω μας:
σε συσκευασίες, υφάσματα, οικιακά αντικείμενα, καταναλωτικά προϊόντα και πλήθος καθημερινών υλικών.
Με την πάροδο του χρόνου τα πλαστικά μπορούν να διασπαστούν σε εξαιρετικά μικρά σωματίδια.
Και ένα μέρος αυτών μπορεί να αιωρείται στον αέρα.
Το αποτέλεσμα;
Μπορούμε πιθανότατα να τα εισπνέουμε χωρίς να αντιλαμβανόμαστε ότι υπάρχουν.
Τα μικροπλαστικά δεν έμεναν όλα στο ίδιο σημείο
Οι επιστήμονες παρατήρησαν ακόμη κάτι παράξενο.
Όταν συνέκριναν το πνευμονικό υγρό και το δείγμα ιστού από τον ίδιο άνθρωπο, όσοι είχαν περισσότερα μικροπλαστικά στο υγρό έτειναν να έχουν λιγότερα στον αντίστοιχο ιστό — και το αντίστροφο.
Αυτό υποδεικνύει ότι τα μικροπλαστικά δεν κατανέμονται ομοιόμορφα μέσα στον πνεύμονα.
Ορισμένα μπορεί να βρίσκονται περισσότερο στους αεραγωγούς και άλλα να έχουν παγιδευτεί βαθύτερα στον ιστό.
Και τότε γεννιέται ένα ακόμη ερώτημα:
Πόσο καιρό μπορούν να παραμένουν εκεί;
Προς το παρόν, δεν το γνωρίζουμε.
Υπάρχει και δεύτερη ελληνική μελέτη με ακόμη πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα
Μια ξεχωριστή, ήδη δημοσιευμένη μελέτη της ίδιας ευρύτερης ελληνικής ερευνητικής ομάδας εξέτασε 50 δείγματα θωρακικού ιστού από ασθενείς που υποβάλλονταν σε διαγνωστικές επεμβάσεις στη Λάρισα.
Μικροπλαστικά ανιχνεύθηκαν συνολικά στο 64% των ασθενών.
Όμως στους ανθρώπους με πρωτοπαθή κακοήθεια του πνεύμονα το ποσοστό έφθασε:
81,8%
έναντι 50% στους ανθρώπους χωρίς πρωτοπαθή καρκίνο πνεύμονα.
Η συσχέτιση παρέμεινε στατιστικά σημαντική ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την ηλικία και την έκθεση στο κάπνισμα.
Οι συγγραφείς όμως είναι ξεκάθαροι:
ούτε αυτή η μελέτη αποδεικνύει αιτιώδη σχέση μεταξύ μικροπλαστικών και καρκίνου.
Μήπως λοιπόν τα μικροπλαστικά προκαλούν καρκίνο;
Δεν μπορούμε να το πούμε.
Και αυτή είναι η σημαντικότερη φράση ολόκληρου του άρθρου.
Η έρευνα δείχνει συσχέτιση.
Δεν δείχνει την κατεύθυνσή της.
Υπάρχουν τουλάχιστον δύο πολύ διαφορετικά σενάρια.
Σενάριο 1: Τα μικροπλαστικά συμβάλλουν στη νόσο
Εργαστηριακές έρευνες έχουν δημιουργήσει υποψίες ότι ορισμένα μικροπλαστικά μπορεί να προκαλούν ή να ενισχύουν διαδικασίες όπως:
- χρόνια φλεγμονή,
- οξειδωτικό στρες,
- διαταραχή ανοσολογικών αποκρίσεων,
- κυτταρικό στρες.
Θεωρητικά, αν ένας πνεύμονας εκτίθεται επί χρόνια σε σωματίδια που προκαλούν τέτοιες αντιδράσεις, θα μπορούσε να υπάρχει βιολογική επίδραση.
Αυτό όμως παραμένει υπό διερεύνηση στον άνθρωπο.
Σενάριο 2: Ο άρρωστος πνεύμονας κρατά περισσότερο πλαστικό
Υπάρχει όμως και η αντίστροφη εξήγηση.
Ένας πνεύμονας που έχει ήδη καρκίνο μπορεί να έχει:
αλλοιωμένη αρχιτεκτονική, διαφορετική βλέννα, διαταραγμένους μηχανισμούς κάθαρσης και διαφορετική φλεγμονώδη κατάσταση.
Ίσως επομένως ο καρκινικός πνεύμονας να συγκρατεί περισσότερα μικροπλαστικά, χωρίς αυτά να έχουν προκαλέσει τον καρκίνο.
Ο ίδιος ο ερευνητής Δρ. Ηλίας Δημέας τονίζει ότι η μελέτη δεν μπορεί να μας πει γιατί βρέθηκε μεγαλύτερο φορτίο στους ασθενείς με καρκίνο.
Ένας ανεξάρτητος επιστήμονας βάζει ακόμη περισσότερο «φρένο»
Η Dr Ria Devereux, ερευνήτρια περιβαλλοντικής επιστήμης στο University of East London, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα μέσω του Science Media Centre, τόνισε ότι:
η ύπαρξη περισσότερων μικροπλαστικών στους πνεύμονες ανθρώπων με καρκίνο δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν καρκίνο.
Η ίδια επισήμανε επίσης αρκετά κρίσιμα ερωτήματα:
- επαγγελματική έκθεση,
- ατμοσφαιρική ρύπανση,
- άλλες πνευμονικές παθήσεις,
- προηγούμενες ιατρικές επεμβάσεις,
- τύπος και στάδιο του καρκίνου,
- ακριβής διάρκεια παραμονής των μικροπλαστικών στον πνεύμονα.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες θα μπορούσαν να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.
Ένα ακόμη πρόβλημα: οι «χωρίς καρκίνο» δεν ήταν υγιείς εθελοντές
Αυτό είναι εύκολο να χαθεί μέσα σε έναν viral τίτλο.
Οι συμμετέχοντες δεν ήταν τυχαίοι υγιείς άνθρωποι από τον γενικό πληθυσμό.
Όλοι υποβάλλονταν σε βρογχοσκόπηση επειδή υπήρχε κάποιο πνευμονικό σύμπτωμα ή κλινική ένδειξη που χρειαζόταν διερεύνηση.
Άρα οι 50 άνθρωποι που τελικά δεν είχαν καρκίνο δεν αποτελούν απαραίτητα μια ομάδα απολύτως υγιών πνευμόνων.
Αυτό είναι ένας από τους λόγους που χρειάζονται μεγαλύτερες, πολυκεντρικές μελέτες.
Πώς φτάνει το πλαστικό τόσο βαθιά;
Όταν ακούμε «μικροπλαστικό», συχνά φανταζόμαστε μικροσκοπικά κομματάκια από μπουκάλια ή σακούλες.
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Σωματίδια και ίνες μπορούν να προέρχονται από:
συνθετικά ρούχα, χαλιά, ελαστικά αυτοκινήτων, συσκευασίες, οικιακή σκόνη, βιομηχανικές δραστηριότητες και τη φθορά πλαστικών αντικειμένων.
Κάποια από αυτά γίνονται αρκετά μικρά ώστε να παραμένουν αιωρούμενα.
Και όταν αναπνέουμε, μπορούν να ταξιδεύουν μαζί με τον αέρα βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα.
Η νέα έρευνα προσθέτει στην αυξανόμενη βιβλιογραφία ότι η ανθρώπινη έκθεση μέσω εισπνοής είναι πραγματική και μετρήσιμη.
Γιατί μας ενδιαφέρουν τόσο τα μικροπλαστικά τώρα;
Για δεκαετίες αντιμετωπίζαμε τη ρύπανση από πλαστικό κυρίως ως περιβαλλοντικό πρόβλημα.
Θάλασσες.
Ψάρια.
Παραλίες.
Χωματερές.
Όμως το ερευνητικό ενδιαφέρον μετατοπίζεται.
Η ερώτηση πλέον είναι:
Τι συμβαίνει όταν αυτό το πλαστικό επιστρέφει σε εμάς;
Μικροπλαστικά έχουν αναφερθεί τα τελευταία χρόνια σε διαφορετικά ανθρώπινα βιολογικά δείγματα και ιστούς.
Το γεγονός ότι μπορούν να εντοπιστούν και μέσα στον πνευμονικό ιστό σημαίνει ότι η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο το περιβάλλον.
Αφορά και την ανθρώπινη έκθεση.
Οι ερευνητές συνεχίζουν ήδη το επόμενο βήμα
Η ομάδα αναφέρει ότι έχει ξεκινήσει νέα εργαστηριακά πειράματα για να κατανοήσει:
ποια πλαστικά συσσωρεύονται περισσότερο, πώς αλληλεπιδρούν με τα πνευμονικά κύτταρα και αν μπορούν πράγματι να επηρεάσουν βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με νόσο.
Παράλληλα, εξετάζονται δείγματα και από ανθρώπους με χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, ώστε να διερευνηθεί αν υπάρχει σχέση με ουλοποίηση και εξέλιξη της νόσου.
Εκεί βρίσκεται ίσως η πραγματική σημασία της νέας έρευνας.
Όχι ότι «βρέθηκε η αιτία του καρκίνου».
Αλλά ότι βρέθηκε ένα σήμα αρκετά ισχυρό ώστε να αξίζει να το ακολουθήσουμε.
Μπορούμε να μειώσουμε όσα μικροπλαστικά εισπνέουμε;
Δεν υπάρχει σήμερα κάποια αποδεδειγμένη μέθοδος που να εγγυάται «μηδενική έκθεση».
Τα μικροπλαστικά είναι πλέον ευρέως διαδεδομένα στο περιβάλλον.
Λογικές όμως κινήσεις που μειώνουν γενικότερα την έκθεση σε πλαστική σκόνη και σωματίδια μπορεί να περιλαμβάνουν:
καλό αερισμό εσωτερικών χώρων, συχνό καθάρισμα της σκόνης, περιορισμό περιττών πλαστικών μιας χρήσης και προσοχή σε χώρους με αυξημένη σκόνη ή επαγγελματική έκθεση.
Δεν πρέπει όμως να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι όποιος χρησιμοποιεί πλαστικά αντικείμενα κινδυνεύει αυτομάτως από καρκίνο.
Δεν έχουμε τέτοια δεδομένα.
Τι σημαίνει τελικά αυτή η ελληνική έρευνα;
Από τους 100 ανθρώπους που εξετάστηκαν στη Λάρισα:
7 στους 10 είχαν ανιχνεύσιμα μικροπλαστικά σε τουλάχιστον ένα πνευμονικό δείγμα.
Οι άνθρωποι που τελικά διαγνώστηκαν με καρκίνο είχαν συχνότερα και περισσότερα.
Και σε μια ξεχωριστή δημοσιευμένη ανάλυση θωρακικών ιστών της ίδιας ευρύτερης ερευνητικής ομάδας, η ανίχνευση έφθασε στο 81,8% στους ασθενείς με πρωτοπαθή πνευμονική κακοήθεια.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν το πλαστικό είναι:
ο δράστης, ένας συνεργός, ένας απλός μάρτυρας — ή απλώς κάτι που ένας άρρωστος πνεύμονας δεν μπορεί να απομακρύνει αποτελεσματικά.
Αλλά ίσως αυτό είναι που κάνει το εύρημα τόσο σημαντικό.
Για πρώτη φορά μπορούμε να δούμε το ερώτημα μέσα στον ίδιο τον ανθρώπινο πνεύμονα.
Και τώρα πρέπει να ανακαλύψουμε τι πραγματικά σημαίνει.
Εσείς πιστεύατε ότι μικροπλαστικά μπορούν να φτάσουν μέχρι τον πνευμονικό ιστό; Γράψτε μας τη γνώμη σας στα σχόλια.
#μικροπλαστικά #καρκίνος #πνεύμονες #έρευνα
Πηγές
Η έρευνα των 100 ασθενών παρουσιάζεται στο European Respiratory Society Congress 2026 και πραγματοποιήθηκε με συμμετοχή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και του University College Dublin.
Η ξεχωριστή peer-reviewed μελέτη σε θωρακικό ιστό δημοσιεύθηκε στις 22 Αυγούστου 2026 στο Journal of Clinical Medicine.
European Respiratory Society — στοιχεία για την έρευνα των 100 ασθενών
Journal of Clinical Medicine — Microplastics in Human Thoracic Tissues
Science Media Centre — ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση
Disclaimer
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Οι συγκεκριμένες μελέτες δείχνουν συσχέτιση μεταξύ μεγαλύτερου φορτίου μικροπλαστικών και πνευμονικής κακοήθειας, όχι αιτιώδη σχέση. Δεν έχει αποδειχθεί ότι τα μικροπλαστικά προκαλούν καρκίνο του πνεύμονα.
Social Plugin