Παίρνετε βότανα κατά τη θεραπεία του καρκίνου; Η νέα προειδοποίηση που δεν πρέπει να αγνοηθεί

Φυτικά συμπληρώματα και βότανα δίπλα σε αντικαρκινικά φάρμακα, με ογκολόγο να ελέγχει πιθανές αλληλεπιδράσεις.

Όταν ένας άνθρωπος περνά μια θεραπεία για τον καρκίνο, είναι απολύτως κατανοητό να αναζητά οτιδήποτε θα μπορούσε να τον βοηθήσει να αισθανθεί πιο δυνατός, να κοιμηθεί καλύτερα, να περιορίσει τη ναυτία ή να μειώσει την κόπωση.

Συχνά η αναζήτηση οδηγεί σε βότανα, μανιτάρια, βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και άλλα συμπληρώματα που διαφημίζονται ως «φυσική υποστήριξη».

Όμως το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι φυσικό δεν σημαίνει ότι είναι και ουδέτερο.

Μια νέα επιστημονική ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2026 στο περιοδικό Seminars in Radiation Oncology, προειδοποιεί ότι ορισμένα φυτικά προϊόντα μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες ενέργειες ή να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην αντιμετώπιση του καρκίνου.

Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να μειωθεί η συγκέντρωση ενός αντικαρκινικού φαρμάκου. Σε άλλες μπορεί να αυξηθεί η τοξικότητα, ο κίνδυνος αιμορραγίας ή η επιβάρυνση του ήπατος. Για αρκετά προϊόντα, πάλι, απλώς δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα ώστε να γνωρίζουμε αν είναι ασφαλή κατά τη χημειοθεραπεία ή την ακτινοθεραπεία.

Τι εξέτασε η νέα ανασκόπηση

Οι ερευνητές Yen-Nien Hou, Jyothirmai Gubili και Jun J. Mao, από την Υπηρεσία Ολοκληρωμένης Ιατρικής και Ευεξίας του Memorial Sloan Kettering Cancer Center, εξέτασαν τα διαθέσιμα στοιχεία για βότανα και συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται συχνά από ασθενείς στην ογκολογία και ειδικότερα κατά την ακτινοθεραπεία.

Τα πέντε προϊόντα που αναζητήθηκαν περισσότερο το 2025 στη βάση δεδομένων About Herbs ήταν:

Ashwagandha
Boswellia
AHCC, ένα προϊόν που προέρχεται από μυκήλιο μανιταριών
Μανιτάρι Reishi
Κουρκουμάς και κουρκουμίνη

Το βασικό μήνυμα των συγγραφέων δεν είναι ότι όλα αυτά τα προϊόντα είναι επικίνδυνα. Είναι ότι τα διαθέσιμα δεδομένα διαφέρουν σημαντικά από προϊόν σε προϊόν και ότι πολλά δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς μαζί με ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία ή συνδυαστικές θεραπείες.

Πώς μπορεί ένα βότανο να επηρεάσει τη θεραπεία

Τα αντικαρκινικά φάρμακα απορροφώνται, μεταβολίζονται και απομακρύνονται από το σώμα μέσω συγκεκριμένων ενζύμων και μεταφορέων.

Ένα φυτικό προϊόν μπορεί:

να επιταχύνει τη διάσπαση του φαρμάκου και να μειώσει τη συγκέντρωσή του,
να καθυστερήσει την απομάκρυνσή του και να αυξήσει την τοξικότητα,
να επηρεάσει την πήξη του αίματος,
να επιβαρύνει το ήπαρ,
να ενισχύσει την καταστολή ή άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες,
να επηρεάσει εργαστηριακούς δείκτες και να δυσκολέψει την αξιολόγηση της θεραπείας.

Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο όταν ο ασθενής παίρνει πολλά φάρμακα ή ένα σκεύασμα που περιέχει πολλά διαφορετικά βότανα.

Τα βότανα και τα συμπληρώματα που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Βότανο ή προϊόν	Πιθανή ανησυχία	Τι γνωρίζουμε
Βαλσαμόχορτο	Μπορεί να μειώσει τα επίπεδα ορισμένων αντικαρκινικών φαρμάκων	Υπάρχουν κλινικά δεδομένα για αλληλεπιδράσεις με ιρινοτεκάνη και ιματινίμπη
Εκχύλισμα πράσινου τσαγιού	Πιθανή μείωση δράσης ή αύξηση παρενεργειών ορισμένων θεραπειών	Μεγάλο μέρος των δεδομένων είναι προκλινικό και απαιτεί προσοχή στην ερμηνεία
Σκόρδο, ginkgo, ginseng, κουρκουμάς	Πιθανή αύξηση κινδύνου αιμορραγίας σε υψηλές δόσεις	Αφορά κυρίως συμπυκνωμένα συμπληρώματα και περιόδους γύρω από επεμβάσεις
Reishi	Πιθανός κίνδυνος αιμορραγίας και επίδραση σε εργαστηριακούς δείκτες	Δεν υπάρχουν επαρκή ανθρώπινα δεδομένα κατά την ακτινοθεραπεία
Ashwagandha	Άγνωστες αλληλεπιδράσεις κατά την ακτινοθεραπεία ή χημειοακτινοθεραπεία	Η νέα ανασκόπηση τονίζει την έλλειψη ανθρώπινων δεδομένων
AHCC	Αντιοξειδωτική και ανοσοτροποποιητική δράση με άγνωστη επίδραση στη θεραπεία	Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία κατά την ακτινοθεραπεία
Κουρκουμίνη σε υψηλή δόση	Πιθανές αλληλεπιδράσεις, κίνδυνος αιμορραγίας ή ηπατικής βλάβης	Διαφέρει σημαντικά από τον κουρκουμά που χρησιμοποιείται ως μπαχαρικό

Βαλσαμόχορτο: Η πιο καλά τεκμηριωμένη προειδοποίηση

Το βαλσαμόχορτο, γνωστό και ως St. John’s wort ή υπερικό, χρησιμοποιείται συχνά για συμπτώματα ήπιας κατάθλιψης και χαμηλής διάθεσης.

Ωστόσο, ενεργοποιεί ένζυμα και μεταφορείς που συμμετέχουν στον μεταβολισμό πολλών φαρμάκων.

Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ αναφέρει ότι, σε κλινική μελέτη, η συγχορήγησή του με ιρινοτεκάνη συνδέθηκε με μείωση κατά 42% των επιπέδων του ενεργού μεταβολίτη SN-38 στο πλάσμα.

Σε μελέτες με την ιματινίμπη καταγράφηκε επίσης μείωση της συνολικής έκθεσης του οργανισμού στο φάρμακο. Αυτό θεωρητικά μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Το βαλσαμόχορτο δεν πρέπει να διακόπτεται ή να ξεκινά χωρίς συνεννόηση, καθώς αλληλεπιδρά και με πολλά άλλα φάρμακα, όπως αντικαταθλιπτικά, αντιπηκτικά και ανοσοκατασταλτικά.

Πράσινο τσάι: Άλλο το ρόφημα και άλλο το εκχύλισμα

Ένα συνηθισμένο φλιτζάνι πράσινο τσάι δεν είναι το ίδιο με μια κάψουλα που περιέχει συμπυκνωμένο εκχύλισμα ή υψηλή δόση EGCG.

Υπάρχουν προκλινικά στοιχεία ότι η EGCG μπορεί να επηρεάσει τη δράση της βορτεζομίμπης, ενός φαρμάκου που χρησιμοποιείται κυρίως σε ορισμένες αιματολογικές κακοήθειες. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για αλληλεπιδράσεις με ιρινοτεκάνη, ταμοξιφαίνη και άλλες θεραπείες.

Η Macmillan Cancer Support επισημαίνει ότι τα συμπληρώματα πράσινου τσαγιού μπορεί να κάνουν ορισμένες θεραπείες λιγότερο αποτελεσματικές ή να αυξήσουν τις ανεπιθύμητες ενέργειές τους. Παράλληλα, οι μεγάλες δόσεις εκχυλίσματος έχουν συνδεθεί και με σοβαρά προβλήματα στο ήπαρ.

Κουρκουμάς: Το μπαχαρικό δεν είναι ίδιο με το συμπλήρωμα

Ο κουρκουμάς χρησιμοποιείται στη μαγειρική σε πολύ μικρότερες ποσότητες από εκείνες που περιέχουν τα συμπληρώματα κουρκουμίνης.

Η νέα ανασκόπηση αναφέρει ορισμένα προκαταρκτικά θετικά ευρήματα για τη χρήση προϊόντων κουρκουμίνης σε συμπτώματα όπως η ακτινική δερματίτιδα ή η στοματική βλεννογονίτιδα. Τα δεδομένα, όμως, προέρχονται κυρίως από μικρές και ετερογενείς μελέτες.

Το NCI επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για να συστηθεί η κουρκουμίνη ως θεραπεία του καρκίνου ή ως συμπλήρωμα που πρέπει να λαμβάνεται συστηματικά μαζί με τις συμβατικές θεραπείες. Έχουν επίσης αναφερθεί περιστατικά σοβαρής ηπατικής βλάβης μετά τη χρήση προϊόντων που περιείχαν κουρκουμίνη.

Reishi, Ashwagandha και AHCC: Το πρόβλημα είναι όσα δεν γνωρίζουμε

Για το Reishi, την Ashwagandha και το AHCC, το ενδιαφέρον του κοινού είναι πολύ μεγαλύτερο από την ποσότητα των διαθέσιμων κλινικών δεδομένων.

Για την Ashwagandha, η ανασκόπηση δεν εντόπισε επαρκή ανθρώπινα δεδομένα για την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητά της κατά την ακτινοθεραπεία. Οι συγγραφείς προτείνουν ιδιαίτερη επιφύλαξη όταν η ακτινοθεραπεία συνδυάζεται με χημειοθεραπεία.

Για το AHCC δεν υπάρχουν επαρκείς αναφορές σχετικά με οφέλη ή κινδύνους κατά τη διάρκεια της ακτινοθεραπείας.

Για το Reishi υπάρχουν προκλινικές ενδείξεις, αλλά όχι επαρκή κλινικά δεδομένα. Επιπλέον, έχει αναφερθεί ότι ορισμένα προϊόντα από σπόρια Reishi μπορεί να αυξήσουν τον δείκτη CA72-4 σε ασθενείς με καρκίνο του πεπτικού, δυσκολεύοντας ενδεχομένως την ερμηνεία των εξετάσεων.

Τι ισχύει για τα αντιοξειδωτικά κατά την ακτινοθεραπεία

Η χρήση αντιοξειδωτικών κατά την ακτινοθεραπεία παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα.

Η θεωρία είναι ότι μπορεί να προστατεύουν τα φυσιολογικά κύτταρα και να μειώνουν ορισμένες παρενέργειες. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει ανησυχία ότι υψηλές δόσεις θα μπορούσαν να προστατεύσουν και τα καρκινικά κύτταρα από την οξειδωτική βλάβη που επιδιώκει να προκαλέσει η θεραπεία.

Η ανασκόπηση αναφέρει ότι, παρόλο που ορισμένες δοκιμές έδειξαν μείωση οξέων παρενεργειών, άλλες έχουν προκαλέσει ανησυχίες για πιθανή επιδείνωση του ελέγχου του όγκου ή της μακροχρόνιας έκβασης σε συγκεκριμένες συνθήκες.

Γι’ αυτό οι ειδικοί διαχωρίζουν τη διόρθωση μιας αποδεδειγμένης έλλειψης, όπως χαμηλή βιταμίνη D, Β12 ή σίδηρος, από την αυθαίρετη λήψη πολύ υψηλών δόσεων αντιοξειδωτικών.

Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από ανθρώπους που:

υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία και ακτινοθεραπεία ταυτόχρονα,
λαμβάνουν στοχευμένη θεραπεία, ορμονοθεραπεία ή ανοσοθεραπεία,
χρησιμοποιούν αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα,
έχουν ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία,
πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργείο, βιοψία ή επεμβατική διαδικασία,
λαμβάνουν πολλά φάρμακα καθημερινά,
αγοράζουν σύνθετα φυτικά σκευάσματα από το διαδίκτυο,
χρησιμοποιούν μεγάλες δόσεις αντιοξειδωτικών ή συμπυκνωμένων εκχυλισμάτων.

Η νέα ανασκόπηση αναφέρει ότι, πριν από επεμβατικές διαδικασίες, μη απαραίτητα συμπληρώματα που πιθανώς αυξάνουν την αιμορραγία —όπως βιταμίνη Ε, ιχθυέλαιο, ginkgo, σκόρδο, ginseng και κουρκουμάς— συχνά συστήνεται να διακόπτονται τουλάχιστον επτά ημέρες νωρίτερα, πάντα κατόπιν οδηγιών της ιατρικής ομάδας.

Τι πρέπει να πείτε στον ογκολόγο ή τον φαρμακοποιό

Δεν αρκεί να πείτε απλώς ότι παίρνετε «κάποιες βιταμίνες».

Χρειάζεται να δείξετε:

την ακριβή ονομασία του προϊόντος,
φωτογραφία της ετικέτας,
όλα τα συστατικά,
τη δοσολογία,
πόσο συχνά το παίρνετε,
πότε ξεκινήσατε,
για ποιον λόγο το χρησιμοποιείτε.

Μην ξεκινάτε πολλά συμπληρώματα ταυτόχρονα και μην αλλάζετε τη δοσολογία μόνοι σας. Επίσης, μην διακόπτετε απότομα ένα προϊόν ή ένα φάρμακο χωρίς να ενημερώσετε την ιατρική ομάδα.

Συμπέρασμα

Τα βότανα δεν είναι απαραίτητα εχθρός της ογκολογικής θεραπείας. Ορισμένα μπορεί στο μέλλον να αποδειχθούν χρήσιμα για συγκεκριμένα συμπτώματα και σε πολύ συγκεκριμένες δόσεις.

Όμως σήμερα τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν την ανεξέλεγκτη χρήση τους.

Το μεγαλύτερο λάθος δεν είναι πάντα η λήψη ενός συμπληρώματος. Είναι να λαμβάνεται κρυφά από την ογκολογική ομάδα, χωρίς να έχει προηγηθεί έλεγχος για πιθανές αλληλεπιδράσεις.

Το NCI τονίζει ότι κανένα βότανο, συμπλήρωμα ή διατροφικό σχήμα δεν έχει αποδειχθεί ότι μπορεί από μόνο του να θεραπεύσει τον καρκίνο, να εμποδίσει την επιστροφή του ή να αντικαταστήσει την καθιερωμένη θεραπεία.

Εσείς ενημερώνετε πάντα τον γιατρό σας για τα βότανα και τα συμπληρώματα που χρησιμοποιείτε ή πιστεύετε ότι τα «φυσικά» προϊόντα δεν χρειάζεται να αναφέρονται; Γράψτε μας τη γνώμη σας στα σχόλια.

Λέξεις-κλειδιά

βότανα και καρκίνος, συμπληρώματα διατροφής, αλληλεπιδράσεις φαρμάκων, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία, κουρκουμάς, βαλσαμόχορτο, πράσινο τσάι, Reishi, Ashwagandha, AHCC

#Καρκίνος #Βότανα #Ακτινοθεραπεία #Συμπληρώματα

Disclaimer

Το άρθρο παρέχει γενικές ενημερωτικές πληροφορίες και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Οι πιθανές αλληλεπιδράσεις εξαρτώνται από το συγκεκριμένο προϊόν, τη δόση, τον τύπο καρκίνου, τη θεραπεία και το ιατρικό ιστορικό. Κανένα βότανο ή συμπλήρωμα δεν πρέπει να ξεκινά, να διακόπτεται ή να αντικαθιστά αντικαρκινική θεραπεία χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με τον θεράποντα ογκολόγο ή τον κλινικό φαρμακοποιό.