Σαλμονέλα και μικρόβια σε μολυσμένα παγάκια

Μετά τη σαλμονέλα στη Λαμία, στο μικροσκόπιο και τα παγάκια – Τι έδειξαν 965 δείγματα

Η μαζική προσέλευση ασθενών στο Νοσοκομείο Λαμίας με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας άνοιξε μια μεγάλη έρευνα για τον εντοπισμό της πηγής της μόλυνσης. Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται πλέον στο κοτόπουλο, ενώ μια ξεχωριστή πανελλαδική έρευνα για τον πόσιμο πάγο αποκαλύπτει σοβαρές αποκλίσεις σε εκατοντάδες δείγματα.

Η υπόθεση της σαλμονέλας στη Λαμία ανέδειξε για ακόμη μία φορά πόσο εύκολα ένα πρόβλημα σε κάποιο στάδιο της παραγωγής, της μεταφοράς, της αποθήκευσης ή της παρασκευής ενός τροφίμου μπορεί να επηρεάσει μεγάλο αριθμό καταναλωτών.

Περισσότεροι από 30 άνθρωποι αναζήτησαν ιατρική βοήθεια, ενώ μέχρι τις 17 Ιουλίου είχαν επιβεβαιωθεί 25 κρούσματα σαλμονέλωσης. Οι περισσότεροι ασθενείς έλαβαν εξιτήριο, καθώς η κατάσταση παρουσίασε ύφεση, όμως η εργαστηριακή και επιδημιολογική διερεύνηση συνεχίζεται.

Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται πλέον στο κοτόπουλο

Οι πρώτες ενδείξεις οδήγησαν τις Αρχές σε παρτίδα κοτόπουλου που είχε διακινηθεί σε διαφορετικά καταστήματα εστίασης. Δείγματα από ωμό κοτόπουλο, τρόφιμα, εργαζομένους, πάγκους και εξοπλισμό εστάλησαν για εργαστηριακή ανάλυση.

Ωστόσο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Realnews, ο έλεγχος έχει επεκταθεί σε περισσότερα από δέκα καταστήματα, αποθήκες και άλλα σημεία της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Στο μικροσκόπιο των ελεγκτών έχουν μπει:

• κοτομπουκιές και άλλα προϊόντα κοτόπουλου,
• αυγά,
• καρυκεύματα,
• αλλαντικά,
• σαλάτες,
• ψάρια,
• τυριά,
• σάλτσες,
• επιφάνειες και εξοπλισμός παρασκευής.

Η επέκταση της έρευνας κρίθηκε αναγκαία επειδή αναφέρθηκαν συμπτώματα και από άτομα που φέρεται να μην είχαν καταναλώσει κοτόπουλο. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι η διασταυρούμενη επιμόλυνση, δηλαδή η μεταφορά μικροβίων από ένα μολυσμένο τρόφιμο σε ένα άλλο μέσω χεριών, μαχαιριών, επιφανειών, σκευών ή σταγονιδίων.

Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ωμά μολυσμένα τρόφιμα μπορούν να επιμολύνουν σαλάτες ή άλλα προϊόντα που δεν πρόκειται να μαγειρευτούν πριν καταναλωθούν.

Αναμένονται τα αποτελέσματα των εργαστηρίων

Οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν συλλέξει:

• καλλιέργειες από τους ασθενείς,
• δείγματα τροφίμων από τις επιχειρήσεις,
• δείγματα από εργαζομένους,
• επιχρίσματα από πάγκους, επιφάνειες και εξοπλισμό,
• δείγματα από την ύποπτη παρτίδα κοτόπουλου.

Στόχος είναι να ταυτοποιηθεί ο ορότυπος της σαλμονέλας και να εξακριβωθεί εάν τα ευρήματα των ασθενών συνδέονται με συγκεκριμένο τρόφιμο, προμηθευτή ή σημείο της αλυσίδας διακίνησης.

Σύμφωνα με νεότερη ενημέρωση για τη Λαμία, τα πρώτα δείγματα από εργαζομένους ήταν αρνητικά, ενώ αναμένονταν τα αποτελέσματα από τα τρόφιμα και ο προσδιορισμός του στελέχους του βακτηρίου.

Η ξεχωριστή έρευνα που έβαλε στο μικροσκόπιο τα παγάκια

Την ίδια στιγμή, μια διαφορετική έρευνα για τη μικροβιολογική ποιότητα του πόσιμου πάγου προκαλεί έντονο προβληματισμό.

Η επιστημονική επιτροπή της Ένωσης Επαγγελματιών Διασφάλισης Όρων Υγιεινής και Ποιότητας Πόσιμου Πάγου αξιολόγησε στοιχεία εργαστηριακών αναλύσεων από 965 δείγματα πάγου, τα οποία προέρχονταν κυρίως από μεγάλες ξενοδοχειακές και τουριστικές μονάδες σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:

• 216 δείγματα, ποσοστό 22,38%, παρουσίαζαν κάποια μικροβιολογική απόκλιση.
• Στις αποκλίσεις περιλαμβάνονταν υψηλή ολική μικροβιακή χλωρίδα ή/και παρουσία κολοβακτηριοειδών, E. coli ή εντερόκοκκων.
• 129 δείγματα, ποσοστό 13,37% του συνόλου, περιείχαν κολοβακτηριοειδή, E. coli ή εντερόκοκκους.

Η αριθμητική αυτή διάκριση είναι σημαντική: δεν βρέθηκαν παθογόνα βακτήρια και στα 216 δείγματα. Τα 216 παρουσίαζαν συνολικά αποκλίσεις, ενώ τα 129 είχαν ένα ή περισσότερα από τα συγκεκριμένα μικροβιολογικά ευρήματα.

Επίσης, τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι το 22,38% όλων των παγομηχανών της Ελλάδας είναι μολυσμένο. Πρόκειται για τα ευρήματα των συγκεκριμένων 965 δειγμάτων και όχι για τυχαία, αντιπροσωπευτική απογραφή κάθε επιχείρησης της χώρας.

Δεν έχει συνδεθεί ο πάγος με τα κρούσματα στη Λαμία

Πρέπει να γίνει μία ακόμη σημαντική διευκρίνιση: η έρευνα για τα παγάκια είναι ανεξάρτητη από τη διερεύνηση της σαλμονέλας στη Λαμία.

Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί ότι ο πάγος ευθύνεται για τα συγκεκριμένα κρούσματα. Τα δύο θέματα συνδέονται μόνο ως παραδείγματα των κινδύνων που μπορούν να δημιουργηθούν όταν δεν εφαρμόζονται σωστά οι κανόνες υγιεινής και συντήρησης.

Πώς μολύνεται μια παγομηχανή

Ο πάγος θεωρείται τρόφιμο και πρέπει να παράγεται από κατάλληλο πόσιμο νερό, μέσα σε καθαρό και σωστά συντηρημένο εξοπλισμό.

Το πρόβλημα δεν βρίσκεται πάντοτε στο νερό. Μικρόβια μπορούν να εισέλθουν στην παγομηχανή από:

• βρόμικα χέρια,
• ακάθαρτα εργαλεία συλλογής πάγου,
• δοχεία που δεν πλένονται σωστά,
• υπολείμματα και υγρασία στο εσωτερικό της μηχανής,
• ανεπαρκή απολύμανση,
• επαφή της σέσουλας με βρόμικες επιφάνειες,
• παρατεταμένη ανάπτυξη βιοφίλμ.

Το βιοφίλμ είναι ένα λεπτό, γλοιώδες στρώμα που δημιουργείται σε υγρές εσωτερικές επιφάνειες. Μπορεί να λειτουργήσει ως «καταφύγιο» για μικροοργανισμούς και δεν απομακρύνεται με έναν απλό εξωτερικό καθαρισμό της παγομηχανής.

Η νομοθεσία δεν επιτρέπει την παρουσία E. coli, εντερόκοκκων και ολικών κολοβακτηριοειδών στον πόσιμο πάγο. Τα κολοβακτηριοειδή δεν είναι όλα παθογόνα, όμως λειτουργούν ως σημαντικός δείκτης ανεπαρκούς υγιεινής ή πιθανής επιμόλυνσης.

ΕΦΕΤ: Μόλις 250 εργαζόμενοι για ολόκληρη τη χώρα

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία για τη στελέχωση του ΕΦΕΤ.

Ο πρόεδρος του Οργανισμού, Αντώνιος Ζαμπέλας, ανέφερε στη Realnews ότι ο ΕΦΕΤ διαθέτει περίπου 250 εργαζομένους σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ το προβλεπόμενο προσωπικό ανερχόταν σε περίπου 800 άτομα. Η κάλυψη, επομένως, φτάνει περίπου στο 31% των προβλεπόμενων θέσεων.

Στην Αττική υπηρετούν περίπου 40 άτομα συνολικά, μαζί με το διοικητικό προσωπικό, ενώ οι διαθέσιμοι επιθεωρητές που πραγματοποιούν ελέγχους εκτιμάται ότι δεν ξεπερνούν τους 20.

Η υποστελέχωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν αυξάνεται κατακόρυφα η κατανάλωση τροφίμων σε εστιατόρια, ξενοδοχεία, παραλίες και τουριστικές επιχειρήσεις.

Τι δείχνει ο επίσημος απολογισμός του ΕΦΕΤ

Σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό του ΕΦΕΤ για το 2025, πραγματοποιήθηκαν 10.249 έλεγχοι σε επιχειρήσεις τροφίμων και όχι 10.139, όπως αναφέρεται σε ορισμένα δημοσιεύματα.

Από τις 8.610 εγκαταστάσεις που ελέγχθηκαν:

• το 92,1% κρίθηκε συμμορφούμενο,
• σε 684 εγκαταστάσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις,
• για 30 εγκαταστάσεις κινήθηκαν διαδικασίες ποινικών κυρώσεων,
• για τέσσερις υπήρξε εισήγηση αναστολής λειτουργίας.

Οι συχνότερες παραβάσεις αφορούσαν τη μη τήρηση των κανόνων γενικής υγιεινής, την ανεπαρκή εφαρμογή συστημάτων αυτοελέγχου και τη διάθεση μη ασφαλών τροφίμων.

Τι μπορούν να προσέχουν οι καταναλωτές

Τα μικρόβια δεν είναι ορατά και ένα καθαρό ή διαυγές παγάκι δεν είναι απαραίτητα ασφαλές. Οι καταναλωτές μπορούν, ωστόσο, να είναι προσεκτικοί όταν:

• ο χώρος ή ο εξοπλισμός φαίνεται εμφανώς βρόμικος,
• ο πάγος πιάνεται με γυμνά χέρια,
• η σέσουλα αφήνεται μέσα στον πάγο ή σε ακάθαρτη επιφάνεια,
• τα τρόφιμα παραμένουν για μεγάλο διάστημα εκτός ψυγείου,
• ωμά και μαγειρεμένα προϊόντα χειρίζονται με τα ίδια εργαλεία,
• υπάρχουν δυσάρεστες οσμές ή εμφανείς ενδείξεις κακής συντήρησης.

Στο σπίτι, οι παγοθήκες πρέπει να πλένονται συχνά, να γεμίζουν με πόσιμο νερό και να προστατεύονται από επαφή με ωμά τρόφιμα.

Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή

Η σαλμονέλωση συνήθως προκαλεί αιφνίδια έναρξη διάρροιας, πυρετού, κοιλιακού πόνου, ναυτίας και εμέτου. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί, αλλά μπορεί να γίνει σοβαρότερη σε παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχουν:

• έντονη ή αιματηρή διάρροια,
• υψηλός ή επίμονος πυρετός,
• συνεχείς εμετοί,
• σημάδια αφυδάτωσης,
• έντονη αδυναμία ή σύγχυση,
• σοβαρά συμπτώματα σε παιδί, ηλικιωμένο ή ευάλωτο ασθενή.

Η υπόθεση της Λαμίας και τα ευρήματα για τον πόσιμο πάγο δείχνουν ότι η ασφάλεια των τροφίμων δεν εξαρτάται μόνο από την αρχική ποιότητα ενός προϊόντος. Κρίσιμος είναι κάθε κρίκος της αλυσίδας: μεταφορά, ψύξη, αποθήκευση, καθαριότητα, παρασκευή και σερβίρισμα.

Εσείς ελέγχετε την καθαριότητα του χώρου και τον τρόπο με τον οποίο σερβίρεται ο πάγος όταν τρώτε ή πίνετε έξω; Γράψτε μας στα σχόλια.

Πηγές

• Realnews – Η σαλμονέλα και τα μολυσμένα παγάκια
• ΕΦΕΤ – Επίσημος απολογισμός ελέγχων 2025
• Cibum – Έρευνα σε 965 δείγματα πόσιμου πάγου
• ΕΡΤnews – Η διερεύνηση των κρουσμάτων σαλμονέλας στη Λαμία
• ΕΟΔΥ – Πρωτόκολλο διερεύνησης σαλμονέλωσης

Σημαντική σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται στα διαθέσιμα στοιχεία έως τις 20 Ιουλίου 2026. Η έρευνα για την ακριβή πηγή των κρουσμάτων στη Λαμία βρίσκεται σε εξέλιξη. Δεν έχει αποδειχθεί σύνδεση της συγκεκριμένης συρροής κρουσμάτων με τον πόσιμο πάγο. Σε περίπτωση έντονων ή επίμονων συμπτωμάτων γαστρεντερίτιδας απευθυνθείτε σε γιατρό.

Hashtags:
#Σαλμονέλα #Λαμία #ΑσφάλειαΤροφίμων #ΕΦΕΤ