Μια νέα θεραπευτική επιλογή για τους ανθρώπους με υψηλή χοληστερίνη ενέκρινε ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA). Πρόκειται για το Lipfendra (enlicitide) της Merck, το πρώτο φάρμακο που μπλοκάρει την πρωτεΐνη PCSK9 και μπορεί να λαμβάνεται από το στόμα, μία φορά την ημέρα.
Μέχρι σήμερα, οι ισχυρές θεραπείες αυτής της κατηγορίας ήταν διαθέσιμες κυρίως σε ενέσιμη μορφή. Το νέο χάπι προσφέρει μια περισσότερο εύχρηστη επιλογή για ασθενείς που, παρά τη θεραπεία με στατίνες, εξακολουθούν να έχουν υψηλές τιμές της λεγόμενης «κακής» χοληστερίνης.
Σε ποιους ασθενείς προορίζεται
Ο FDA ενέκρινε το Lipfendra ως συμπληρωματική θεραπεία στη διατροφή και τη σωματική άσκηση, για ενήλικες με:
- υπερχοληστερολαιμία, δηλαδή αυξημένα επίπεδα LDL χοληστερίνης,
- ετερόζυγη οικογενή υπερχοληστερολαιμία, μια κληρονομική διαταραχή που προκαλεί πολύ υψηλές τιμές χοληστερίνης.
Το Lipfendra μπορεί να χορηγηθεί μαζί με στατίνη ή άλλη υπολιπιδαιμική αγωγή, όταν απαιτείται μεγαλύτερη μείωση της LDL.
Η έγκριση αφορά προς το παρόν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν σημαίνει ότι το φάρμακο έχει ήδη εγκριθεί ή κυκλοφορεί στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πόσο μειώνει την «κακή» χοληστερίνη
Η απόφαση του FDA βασίστηκε σε δύο μεγάλες, τυχαιοποιημένες και ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο μελέτες Φάσης 3, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 3.207 ενήλικες.
Οι συμμετέχοντες λάμβαναν ήδη τη μέγιστη ανεκτή θεραπεία με στατίνες και χρειάζονταν επιπλέον μείωση της LDL.
Στις 24 εβδομάδες θεραπείας:
- Στη μελέτη CORALreef Lipids, το Lipfendra μείωσε την LDL κατά 56% περισσότερο από το εικονικό φάρμακο.
- Στη μελέτη CORALreef HeFH, η μείωση έφθασε το 59% σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο.
- Σε συμπληρωματική ανάλυση της πρώτης μελέτης, καταγράφηκε μείωση περίπου 60% από την αρχική τιμή.
Παράλληλα παρατηρήθηκαν μειώσεις και σε άλλους δείκτες που συνδέονται με την αθηροσκλήρωση, όπως η non-HDL χοληστερίνη και η απολιποπρωτεΐνη Β.
Είναι πραγματικά πιο αποτελεσματικό από τις στατίνες;
Η διατύπωση ότι το νέο χάπι είναι απλώς «πιο αποτελεσματικό από τις στατίνες» χρειάζεται προσοχή.
Οι βασικές μελέτες δεν συνέκριναν το Lipfendra απευθείας με μία στατίνη ως ανεξάρτητες θεραπείες. Οι περισσότεροι συμμετέχοντες λάμβαναν ήδη στατίνη και το νέο φάρμακο αξιολογήθηκε για την πρόσθετη μείωση της LDL που μπορούσε να προσφέρει.
Επομένως, το σημαντικό εύρημα είναι ότι το Lipfendra μπορεί να μειώσει την LDL πολύ περισσότερο από όσο είχε ήδη επιτευχθεί με τη βασική αγωγή, όχι ότι καταργεί ή αντικαθιστά αυτομάτως τις στατίνες.
Οι στατίνες παραμένουν θεμελιώδη φάρμακα για την πρόληψη εμφράγματος και εγκεφαλικού, καθώς διαθέτουν ισχυρά και μακροχρόνια δεδομένα για τη μείωση των καρδιαγγειακών συμβάντων.
Πώς δρα το νέο χάπι
Το Lipfendra είναι ένα νέο μακροκυκλικό πεπτίδιο που δεσμεύεται στην πρωτεΐνη PCSK9.
Η PCSK9 περιορίζει τον αριθμό των υποδοχέων LDL στην επιφάνεια των ηπατικών κυττάρων. Αυτοί οι υποδοχείς βοηθούν το ήπαρ να απομακρύνει την LDL από το αίμα.
Μπλοκάροντας την PCSK9, το νέο φάρμακο:
- προστατεύει περισσότερους υποδοχείς LDL,
- επιτρέπει στο ήπαρ να απομακρύνει περισσότερη χοληστερίνη,
- μειώνει σημαντικά τη συγκέντρωση της LDL στο αίμα.
Οι στατίνες λειτουργούν με διαφορετικό μηχανισμό, περιορίζοντας ένα ένζυμο που χρειάζεται το ήπαρ για την παραγωγή χοληστερίνης. Γι’ αυτό οι δύο θεραπείες μπορούν να χρησιμοποιηθούν συνδυαστικά.
Πώς λαμβάνεται
Η εγκεκριμένη δόση στις ΗΠΑ είναι ένα δισκίο των 20 mg κάθε πρωί.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του φαρμάκου:
- λαμβάνεται με άδειο στομάχι,
- συνοδεύεται από νερό, σκέτο καφέ ή σκέτο τσάι,
- το δισκίο πρέπει να καταπίνεται ολόκληρο,
- ο ασθενής πρέπει να περιμένει τουλάχιστον 30 λεπτά πριν καταναλώσει φαγητό ή άλλο ρόφημα.
Η ακριβής τήρηση των οδηγιών είναι σημαντική για τη σωστή απορρόφηση της δραστικής ουσίας.
Τι έδειξαν τα στοιχεία για την ασφάλεια
Στη μελέτη CORALreef Lipids, η συνολική συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών ήταν παρόμοια στην ομάδα του Lipfendra και στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.
Στους ασθενείς με οικογενή υπερχοληστερολαιμία, οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που εμφανίστηκαν περισσότερο από ό,τι με το εικονικό φάρμακο ήταν:
- ζάλη: 9% έναντι 4%,
- διάρροια: 7% έναντι 2%.
Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου στα παιδιά δεν έχουν ακόμη τεκμηριωθεί.
Το μεγάλο ερώτημα που δεν έχει ακόμη απαντηθεί
Το Lipfendra έχει αποδειχθεί ότι μειώνει εντυπωσιακά την LDL. Δεν έχει όμως αποδειχθεί ακόμη ότι μειώνει άμεσα τον αριθμό των εμφραγμάτων, των εγκεφαλικών επεισοδίων ή των θανάτων από καρδιαγγειακά αίτια.
Αυτό εξετάζεται στη μεγάλη μελέτη CORALreef Outcomes, στην οποία έχουν ενταχθεί περισσότεροι από 14.500 άνθρωποι.
Η μείωση της LDL θεωρείται σημαντικός θεραπευτικός στόχος, όμως απαιτούνται τα τελικά δεδομένα της συγκεκριμένης μελέτης για να γνωρίζουμε την επίδραση του νέου χαπιού στα πραγματικά καρδιαγγειακά συμβάντα.
Μια θεραπεία που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα
Η έγκριση του πρώτου από του στόματος αναστολέα PCSK9 αποτελεί σημαντικό ορόσημο. Ένα καθημερινό χάπι μπορεί να είναι ευκολότερο στη χρήση από τις ενέσιμες θεραπείες και να βοηθήσει περισσότερους ασθενείς να φθάσουν στις επιθυμητές τιμές LDL.
Δεν αποτελεί, ωστόσο, φάρμακο για αυτοθεραπεία ούτε λόγο διακοπής της στατίνης. Η επιλογή αγωγής εξαρτάται από τις τιμές των λιπιδίων, τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, το ιατρικό ιστορικό και την ανταπόκριση στις υπάρχουσες θεραπείες.
Θα προτιμούσατε ένα καθημερινό χάπι αντί για μια ενέσιμη θεραπεία κατά της υψηλής χοληστερίνης; Γράψτε μας τη γνώμη σας στα σχόλια.
Σημαντική σημείωση
Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση ή τις οδηγίες καρδιολόγου. Μην ξεκινάτε, μην αλλάζετε και μην διακόπτετε στατίνη ή άλλη θεραπεία για τη χοληστερίνη χωρίς τη συμβουλή γιατρού. Το Lipfendra έχει εγκριθεί από τον FDA στις ΗΠΑ· η έγκριση και η διαθεσιμότητά του στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελούν διαφορετικές ρυθμιστικές διαδικασίες.
Social Plugin