Σεισμοί Μανδύα: Ο Πρώτος Παγκόσμιος Χάρτης από το Στάνφορντ

Μπορεί να νομίζουμε ότι οι σεισμοί γεννιούνται εκεί όπου «σπάνε» τα ρήγματα στον φλοιό. Όμως η Γη δεν είναι τόσο απλή.

Επιστήμονες από το Stanford University δημιούργησαν τον πρώτο ολοκληρωμένο παγκόσμιο χάρτη ενός σπάνιου τύπου σεισμών που δεν ξεκινούν στον φλοιό, αλλά βαθιά μέσα στον μανδύα της Γης. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Science και ήδη θεωρούνται ορόσημο για τη γεωφυσική.

Και εδώ αρχίζει το εντυπωσιακό: αυτοί οι σεισμοί συμβαίνουν έως και 80 χιλιόμετρα κάτω από το όριο φλοιού–μανδύα.

Πού Ακριβώς Συμβαίνουν;

Η μελέτη αποκάλυψε ότι οι ηπειρωτικοί σεισμοί μανδύα εμφανίζονται σε όλο τον κόσμο, αλλά σχηματίζουν μεγάλα «συμπλέγματα» σε συγκεκριμένες περιοχές:

Κάτω από τα Ιμαλάια
Κοντά στο Στενό του Βερίγγειου
Στο Θιβετιανό Οροπέδιο

Δεν είναι τυχαίες περιοχές. Είναι ζώνες όπου οι τεκτονικές δυνάμεις είναι τεράστιες και η γεωλογική ιστορία έντονη.

Τι Είναι το «Μόχο» και Γιατί Έχει Σημασία;

Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον φλοιό και τον μανδύα λέγεται ασυνέχεια Μοχοροβίτσιτς ή απλά «Μόχο».

Ο φλοιός είναι ψυχρός και εύθραυστος. Εκεί γεννιούνται σχεδόν όλοι οι σεισμοί που νιώθουμε.

Ο μανδύας, όμως, είναι θερμότερος και ημιστερεός. Συμπεριφέρεται σαν αργά ρέον πέτρωμα. Θεωρητικά, δεν θα έπρεπε να «σπάει» εύκολα.

Κι όμως… σπάει.

Πώς Εντοπίστηκαν Αυτοί οι Σεισμοί;

Οι ερευνητές ανέπτυξαν μια καινοτόμα τεχνική σύγκρισης δύο τύπων σεισμικών κυμάτων:

Κύματα Sn (ταξιδεύουν στον άνω μανδύα)
Κύματα Lg (διαδίδονται στον φλοιό)

Μετρώντας τη σχετική ισχύ τους, μπορούσαν να καταλάβουν πού ακριβώς γεννήθηκε ο σεισμός.

Από πάνω από 46.000 σεισμούς που καταγράφηκαν από το 1990, εντοπίστηκαν 459 επιβεβαιωμένοι σεισμοί μανδύα.

Αυτό σημαίνει:

Οι σεισμοί μανδύα είναι περίπου 100 φορές σπανιότεροι από τους επιφανειακούς.

Χρωματισμένος Πίνακας Σύγκρισης

Χαρακτηριστικό	Σεισμοί Φλοιού	Σεισμοί Μανδύα
Βάθος	10–30 km	Έως 80 km κάτω από το Μόχο
Συχνότητα	Πολύ συχνοί	~100 φορές σπανιότεροι
Αισθητή Δόνηση	Ναι	Σπάνια αισθητή
Επιστημονική Σημασία	Κατανόηση ρηγμάτων	Κατανόηση εσωτερικής δομής Γης

Γιατί Είναι Τόσο Σημαντική Αυτή η Ανακάλυψη;

Οι σεισμοί δεν είναι απλώς «σπασίματα» ρηγμάτων. Είναι η απελευθέρωση συσσωρευμένης τάσης.

Όμως οι επιστήμονες ακόμα δεν γνωρίζουν πλήρως:

Γιατί ένας σεισμός συμβαίνει σε συγκεκριμένο σημείο
Ποιοι μηχανισμοί ενεργοποιούν την έναρξή του

Οι σεισμοί μανδύα λειτουργούν σαν «παράθυρο» στο εσωτερικό της Γης. Μας επιτρέπουν να δούμε πέρα από το γνωστό επίπεδο του φλοιού.

Σύμφωνα με τα πρώτα δεδομένα, κάποιοι από αυτούς ίσως:

Είναι μετασεισμοί που προκαλούνται από κύματα επιφανειακών σεισμών
Συνδέονται με θερμική συναγωγή μέσα στον μανδύα
Σχετίζονται με ανακυκλωμένες τεκτονικές πλάκες

Η Μελέτη 2025 και Τι Σημαίνει για το Μέλλον

Η δημοσίευση στο περιοδικό Science (2025) θεωρείται η πρώτη πλήρης παγκόσμια χαρτογράφηση αυτού του φαινομένου.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα 459 γεγονότα πιθανότατα είναι υποεκτίμηση. Με την επέκταση των σεισμολογικών δικτύων, ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές, αναμένεται να εντοπιστούν περισσότερα.

Αν κατανοήσουμε καλύτερα τους σεισμούς του μανδύα, μπορεί τελικά να βελτιωθεί και η πρόβλεψη ή κατανόηση των επιφανειακών σεισμών.

Η Γη δεν λειτουργεί σε ξεχωριστά «στρώματα». Ο φλοιός και ο άνω μανδύας αποτελούν ένα αλληλένδετο σύστημα.

Disclaimer

Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε δημοσιευμένη επιστημονική έρευνα. Δεν αποτελεί τεχνική ή επαγγελματική γεωλογική συμβουλή. Για εξειδικευμένες πληροφορίες ή αξιολόγηση σεισμικού κινδύνου, απευθυνθείτε σε αρμόδιους επιστημονικούς φορείς.

©ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ*Οι πληροφορίες που περιέχονται στην σελίδα ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας. Αν αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια θεραπεία ή διατροφή ρωτήστε τον προσωπικό ιατρό σας.

Ακολουθήστε μας και στο Facebook

Για να μην χάνεις καμία ανάρτηση, ακολούθησε μας στο GOOGLE NEWS!

Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε μας και στο Instagram