Το «Μαύρο Κουτί» Άνοιξε: Οι Γάτες Αποκαλύπτουν Τα Κρυμμένα Μυστικά Του Καρκίνου Και Για Τον Άνθρωπο

Το «μαύρο κουτί» του καρκίνου στις γάτες άνοιξε. Και αυτό που βρέθηκε μέσα, δεν αφορά μόνο τα ζώα. Αφορά εμάς.

Για πρώτη φορά στην ιστορία, επιστήμονες χαρτογράφησαν αναλυτικά το γενετικό αποτύπωμα του καρκίνου σε οικόσιτες γάτες. Και τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά: οι όγκοι στις γάτες μοιράζονται βασικούς γενετικούς μηχανισμούς με τους ανθρώπινους καρκίνους.

Με απλά λόγια;
Οι γάτες και οι άνθρωποι παίζουν στο ίδιο βιολογικό «γήπεδο».

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Wellcome Sanger Institute στο Κέιμπριτζ και δημοσιεύθηκε το 2024. Οι επιστήμονες ανέλυσαν DNA όγκων από σχεδόν 500 γάτες και εξέτασαν περίπου 1.000 γονίδια που σχετίζονται με 13 διαφορετικούς τύπους καρκίνου.

Μέχρι σήμερα, η γενετική του καρκίνου στις γάτες ήταν ουσιαστικά άγνωστη. Όπως δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια, Louise Van der Weyden, «ήταν ένα μαύρο κουτί». Και τώρα, αυτό το κουτί άνοιξε.

Τι βρέθηκε μέσα;

Βρέθηκαν μεταλλάξεις σε γονίδια που είναι ήδη γνωστά στους ανθρώπινους καρκίνους. Γονίδια-«οδηγοί» που επιτρέπουν στα καρκινικά κύτταρα να πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα, να αποφεύγουν το ανοσοποιητικό σύστημα και να εξαπλώνονται. Δηλαδή, οι ίδιες θεμελιώδεις βιολογικές «στρατηγικές».

Και εδώ γίνεται το πραγματικά συναρπαστικό.

Οι γάτες εμφανίζουν συχνά έναν ιδιαίτερα επιθετικό τύπο καρκίνου του μαστού, γνωστό ως Triple-negative breast cancer. Πρόκειται για μορφή που αντιστοιχεί περίπου στο 15% των περιστατικών στον άνθρωπο και θεωρείται δύσκολη στη θεραπεία, επειδή δεν ανταποκρίνεται σε ορμονοθεραπείες.

Στις γάτες όμως, ο συγκεκριμένος υποτύπος εμφανίζεται συχνότερα. Αυτό σημαίνει περισσότερα φυσικά περιστατικά για μελέτη. Περισσότερα δεδομένα. Περισσότερες πιθανότητες να κατανοήσουμε πώς ξεκινά και πώς μπορούμε να τον σταματήσουμε.

Δεν μιλάμε για εργαστηριακά πειραματόζωα. Μιλάμε για κατοικίδια που ζουν στο ίδιο σπίτι με εμάς. Αναπνέουν τον ίδιο αέρα. Εκτίθενται στις ίδιες χημικές ουσίες, στα ίδια καθαριστικά, στα ίδια μικροσωματίδια. Αυτό τις καθιστά εξαιρετικά σημαντικά «μοντέλα» για την κατανόηση περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου.

Ο καθηγητής Geoffrey Wood από το Ontario Veterinary College τόνισε ότι η μελέτη γατών και σκύλων μπορεί να βοηθήσει να καταλάβουμε γιατί αναπτύσσεται ο καρκίνος και πώς το περιβάλλον επηρεάζει τον κίνδυνο.

Εδώ χρειάζεται καθαρή σκέψη.
Δεν σημαίνει ότι «οι γάτες μεταδίδουν καρκίνο». Δεν σημαίνει ότι όποιος έχει γάτα κινδυνεύει. Ο καρκίνος δεν είναι μεταδοτικός με αυτόν τον τρόπο.

Σημαίνει ότι η βιολογία είναι κοινή. Οι μηχανισμοί της ζωής είναι βαθιά συγγενείς.

Αυτό ανοίγει δύο τεράστιες προοπτικές:

Πρώτον, εξατομικευμένη κτηνιατρική.
Οι γάτες θα μπορούν στο μέλλον να λαμβάνουν πιο στοχευμένες θεραπείες, βασισμένες στο γενετικό προφίλ του όγκου τους.

Δεύτερον, επιτάχυνση της ανθρώπινης έρευνας.
Αν ένας γενετικός μηχανισμός επιβεβαιώνεται σε δύο είδη που εξελίχθηκαν ξεχωριστά για εκατομμύρια χρόνια, τότε αυτός ο μηχανισμός είναι θεμελιώδης. Και όταν βρίσκεις κάτι θεμελιώδες, έχεις στα χέρια σου στόχο για φάρμακα.

Η σύγχρονη ογκολογία βασίζεται όλο και περισσότερο στη γενετική χαρτογράφηση. Η κατανόηση των «driver mutations» — των μεταλλάξεων που οδηγούν την ανάπτυξη όγκου — είναι κεντρική για τη δημιουργία στοχευμένων θεραπειών. Η μελέτη στις γάτες προσθέτει έναν ακόμη κρίκο σε αυτή την αλυσίδα γνώσης.

Το ενδιαφέρον είναι ότι μέχρι σήμερα η έρευνα είχε δώσει μεγαλύτερη έμφαση στους σκύλους. Οι γάτες είχαν μείνει σχετικά στο περιθώριο της ογκολογικής έρευνας. Τώρα αυτό αλλάζει.

Και εδώ υπάρχει κάτι βαθύτερο.

Όσο περισσότερο κατανοούμε τον καρκίνο σε οποιοδήποτε είδος, τόσο περισσότερο κατανοούμε τον ίδιο τον μηχανισμό της ζωής που «ξεφεύγει». Ο καρκίνος δεν είναι εξωγήινος εισβολέας. Είναι κύτταρα του ίδιου μας του σώματος που σπάνε τους κανόνες συνεργασίας.

Η εξέλιξη μάς έχει δώσει μηχανισμούς ελέγχου. Όταν αυτοί αποτυγχάνουν, εμφανίζεται η νόσος. Το να βλέπουμε αυτούς τους μηχανισμούς να επαναλαμβάνονται σε διαφορετικά είδη μάς δίνει ένα τεράστιο πλεονέκτημα κατανόησης.

Οι γάτες, λοιπόν, δεν είναι απλώς συντροφιά. Είναι βιολογικοί «καθρέφτες» της ανθρώπινης υγείας.

Η επιστήμη προχωρά όχι με μυστικισμό, αλλά με δεδομένα. Και αυτά τα δεδομένα δείχνουν ότι η συνεργασία κτηνιατρικής και ανθρώπινης ιατρικής — η λεγόμενη προσέγγιση “One Health” — δεν είναι θεωρία. Είναι το μέλλον.

Το «μαύρο κουτί» άνοιξε. Και μέσα δεν βρήκαμε φόβο. Βρήκαμε γνώση.

Κάθε φορά που η γνώση αυξάνεται, οι πιθανότητες για καλύτερη πρόληψη, καλύτερη διάγνωση και καλύτερη θεραπεία αυξάνονται μαζί της.

Και αυτό, σε έναν κόσμο όπου ο καρκίνος παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ιατρικής, δεν είναι απλώς επιστημονική είδηση. Είναι ελπίδα.

©ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ*Οι πληροφορίες που περιέχονται στην σελίδα ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας. Αν αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια θεραπεία ή διατροφή ρωτήστε τον προσωπικό ιατρό σας.

Ακολουθήστε μας και στο Facebook

Για να μην χάνεις καμία ανάρτηση, ακολούθησε μας στο GOOGLE NEWS! 

Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε μας και στο Instagram

*Αποποίηση Ευθύνης:
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά ιατρική ή κτηνιατρική συμβουλή. Για διάγνωση, πρόληψη ή θεραπεία οποιασδήποτε νόσου, απευθυνθείτε σε εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.