Η φύση κρύβει μερικές από τις πιο δυνατές της «συνταγές» πίσω από… αγκάθια. Κυριολεκτικά.
Η Honey Locust (Gleditsia triacanthos), γνωστή και ως αγριοχαρουπιά με τριπλά αγκάθια, είναι ένα δέντρο που μοιάζει βγαλμένο από μεσαιωνικό παραμύθι. Τεράστια, διακλαδισμένα αγκάθια, σκληρά σαν κόκκαλο, που δεν σε καλούν ακριβώς να τα αγγίξεις.
Κι όμως. Σε παραδοσιακά συστήματα βοτανοθεραπείας – ιδιαίτερα στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική – τα αγκάθια αυτά χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή ενός ισχυρού εκχυλίσματος σε αλκοόλη. Συχνά αποκαλείται «κρασί από αγκάθια», αν και στην πραγματικότητα δεν είναι κρασί όπως το φανταζόμαστε.
Είναι βάμμα. Και είναι δυνατό.
Τι είναι στην πραγματικότητα το «κρασί» από αγκάθια;
Όταν στην παραδοσιακή βοτανοθεραπεία λένε «κρασί», εννοούν εκχύλιση φυτικού υλικού σε δυνατό αλκοόλ.
Το αλκοόλ (συνήθως 50% ή περισσότερο) λειτουργεί ως διαλύτης. Δηλαδή «τραβά» από το ξυλώδες υλικό ουσίες που δεν διαλύονται στο νερό: αλκαλοειδή, σαπωνίνες, πτητικά έλαια και άλλες βιοδραστικές ενώσεις.
Τα αγκάθια της Honey Locust είναι σκληρά και ξυλώδη. Για να «ανοίξουν» τα μυστικά τους, χρειάζονται χρόνο και δυνατό αλκοόλ.
Το αποτέλεσμα; Ένα κεχριμπαρένιο υγρό, έντονο, πικρό, θερμαντικό.
Παραδοσιακές Χρήσεις (και πώς ερμηνεύονται σήμερα)
Στην Παραδοσιακή Κινέζικη Ιατρική, το αγκάθι θεωρείται «θερμό» και «καυστικό» (acrid). Αυτοί οι όροι δεν είναι ποιητικοί – περιγράφουν το πώς επιδρά στο σώμα.
1. Για πόνους σε αρθρώσεις και μύες
Στην παραδοσιακή ορολογία μιλούσαν για «άνεμο και υγρασία» που μπλοκάρουν το σώμα.
Σε απλά λόγια:
Πόνοι που χειροτερεύουν με το κρύο.
Δυσκαμψία.
Μυϊκά «μπλοκαρίσματα».
Η θερμαντική φύση του εκχυλίσματος θεωρούνταν ότι «διώχνει» το κρύο και κινητοποιεί την περιοχή.
Σήμερα, γνωρίζουμε ότι πολλά φυτικά εκχυλίσματα με σαπωνίνες και φαινολικές ενώσεις έχουν ήπια αντιφλεγμονώδη και τοπικά διεγερτική δράση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι αντικαθιστούν ιατρική αγωγή.
2. Τόνωση της κυκλοφορίας
Το αλκοόλ από μόνο του προκαλεί αγγειοδιαστολή όταν εφαρμόζεται τοπικά.
Σε συνδυασμό με τις δραστικές ουσίες του φυτού, το βάμμα χρησιμοποιούνταν για:
-
μελανιές
-
«βαριά» άκρα
-
στάσιμη κυκλοφορία
Η τοπική εφαρμογή λειτουργούσε σαν δυνατό θερμαντικό εντριβή.
3. Για αποστήματα και δερματικές φλεγμονές
Ιστορικά, οι βοτανοθεραπευτές χρησιμοποιούσαν το εκχύλισμα για να «τραβήξει» βαθιές φλεγμονές προς την επιφάνεια.
Προσοχή: αυτό αφορά παραδοσιακές πρακτικές. Σήμερα, κάθε δερματική λοίμωξη χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Πώς παρασκευάζεται παραδοσιακά
Η διαδικασία δεν είναι απλή και απαιτεί απόλυτη προσοχή.
Βήμα 1: Συλλογή και καθαρισμός
Τα μεγάλα διακλαδισμένα αγκάθια πλένονται σχολαστικά. Σκόνη, χώμα, μικροοργανισμοί – όλα πρέπει να απομακρυνθούν.
Βήμα 2: Απόλυτη ξήρανση
Αν μείνει υγρασία, υπάρχει κίνδυνος μούχλας.
Τα αγκάθια αφήνονται να στεγνώσουν πλήρως.
Βήμα 3: Τεμαχισμός
Σπάζονται σε μικρότερα κομμάτια ώστε να εκτεθεί το εσωτερικό ξύλο. Αυτό αυξάνει την επιφάνεια εκχύλισης.
Βήμα 4: Συνδυασμός
Σε γυάλινο δοχείο μπαίνουν:
-
Τα κομμάτια αγκαθιών
-
Περίπου 100g ζάχαρη βράχου (για εξισορρόπηση της πικράδας)
-
Δυνατό καθαρό απόσταγμα 50%+ μέχρι να καλυφθούν πλήρως
Βήμα 5: Αναμονή
Το βάζο σφραγίζεται και αποθηκεύεται σε σκοτεινό μέρος για τουλάχιστον 30 ημέρες.
Το υγρό αλλάζει χρώμα – από διάφανο γίνεται βαθύ χρυσοκεχριμπαρένιο. Αυτό σημαίνει ότι η εκχύλιση προχωρά.
⚠️ Σοβαρές Προειδοποιήσεις (ΔΕΝ είναι αθώο)
Εδώ χρειάζεται απόλυτη σοβαρότητα.
Η Honey Locust περιέχει βιοδραστικές ουσίες που σε υψηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσουν:
-
έντονη γαστρεντερική διαταραχή
-
ναυτία
-
εμετό
-
πιθανή τοξικότητα
Δεν είναι ποτό.
Δεν είναι «δοκιμάζω ένα σφηνάκι».
Στην παραδοσιακή εσωτερική χρήση, οι δόσεις ήταν σταγόνες. Κυριολεκτικά.
Για αρχάριους, η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι αποκλειστικά εξωτερική χρήση, ως εντριβή για μυϊκούς πόνους — και πάντα με καθοδήγηση ειδικού.
Η συλλογή άγριων φυτών χωρίς γνώση μπορεί να οδηγήσει σε λάθη ταυτοποίησης. Υπάρχουν παρόμοια είδη που δεν είναι ασφαλή.
Τι λέει η σύγχρονη επιστήμη;
Η Gleditsia triacanthos έχει μελετηθεί για την παρουσία:
-
σαπωνινών
-
φλαβονοειδών
-
αντιοξειδωτικών ενώσεων
Κάποιες εργαστηριακές μελέτες δείχνουν αντιμικροβιακή και αντιφλεγμονώδη δράση εκχυλισμάτων.
Αυτό όμως δεν ισοδυναμεί με εγκεκριμένη θεραπεία. Η μετάβαση από εργαστηριακή μελέτη σε κλινική χρήση είναι τεράστιο βήμα.
Η παράδοση δίνει κατευθύνσεις. Η επιστήμη βάζει όρια.
Το μάθημα πίσω από τα αγκάθια
Η φύση δεν είναι ούτε «καλή» ούτε «κακή». Είναι ισχυρή.
Το ίδιο φυτό μπορεί να είναι θεραπευτικό σε μικρή δόση και προβληματικό σε μεγάλη. Αυτό είναι βασική αρχή της φαρμακολογίας: η δόση κάνει το φάρμακο ή το δηλητήριο.
Το βάμμα από αγκάθια αγριοχαρουπιάς είναι ένα κομμάτι παραδοσιακής γνώσης. Ενδιαφέρον. Ιστορικά σημαντικό. Δυνατό.
Αλλά όχι παιχνίδι.
Disclaimer
Το παρόν άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Η χρήση βοτάνων ή παραδοσιακών εκχυλισμάτων πρέπει να γίνεται μόνο με καθοδήγηση πιστοποιημένου επαγγελματία υγείας. Μην συλλέγετε ή καταναλώνετε άγρια φυτά χωρίς σωστή ταυτοποίηση και ειδική συμβουλή.
©ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ*Οι πληροφορίες που περιέχονται στην σελίδα ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ
δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας. Αν
αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια θεραπεία ή διατροφή ρωτήστε τον
προσωπικό ιατρό σας.
Ακολουθήστε μας και στο Facebook
Για να μην χάνεις καμία ανάρτηση, ακολούθησε μας στο GOOGLE NEWS!
Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε μας και στο Instagram
Social Plugin