Μια νέα επιστημονική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα ανησυχητικό ερώτημα: Μπορεί η μακροχρόνια χρήση γεωργικών φυτοφαρμάκων να συνδέεται με περισσότερα περιστατικά καρκίνου;
Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από 390 κομητείες πέντε αμερικανικών πολιτειών και εντόπισαν θετικές στατιστικές συσχετίσεις ανάμεσα στην ιστορική χρήση τεσσάρων συγκεκριμένων γεωργικών ουσιών και στη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου στον πληθυσμό.
Οι ουσίες που ξεχώρισαν ήταν η Ethalfluralin, η MCPA, η 2,4-D και η Malathion.
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι πρόκειται για ουσίες που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση ζιζανίων ή εντόμων, δηλαδή για πρακτικές άμεσα συνδεδεμένες με τη σύγχρονη γεωργική παραγωγή.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη επιστημονική διευκρίνιση: η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι οι τέσσερις ουσίες προκάλεσαν καρκίνο στους ανθρώπους που μελετήθηκαν.
Τα ευρήματα αφορούν συσχετίσεις σε επίπεδο γεωγραφικών περιοχών και όχι αποδεδειγμένη ατομική έκθεση ή αιτιότητα.
Παρά τον περιορισμό αυτό, η μελέτη ανοίγει μια ουσιαστική συζήτηση για την προστασία των αγροτών, την παρακολούθηση των χημικών ουσιών στο περιβάλλον και τους ελέγχους που απαιτούνται για τη δημόσια υγεία.
Τι ακριβώς εξέτασαν οι επιστήμονες;
Η μελέτη με τίτλο «The impact of agricultural pesticides on cancer prevalence in Midwest, United States» δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Discover Public Health.
Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν οι Benjamin Cox, Brandon M. Varilek, Sushant Mehan και Hossein Moradi Rekabdarkolaee.
Η έρευνα επικεντρώθηκε σε πέντε πολιτείες των μεσοδυτικών Ηνωμένων Πολιτειών: τη Βόρεια Ντακότα, τη Νότια Ντακότα, τη Νεμπράσκα, τη Μινεσότα και την Αϊόβα.
Πρόκειται για περιοχές με ιδιαίτερα ανεπτυγμένη αγροτική παραγωγή, στις οποίες χρησιμοποιούνται μεγάλες ποσότητες γεωργικών χημικών ουσιών.
Οι επιστήμονες συνδύασαν δύο διαφορετικές κατηγορίες δεδομένων.
Η πρώτη αφορούσε την εκτιμώμενη χρήση φυτοφαρμάκων κατά την περίοδο 1992–2002, σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Γεωλογικής Υπηρεσίας (USGS).
Η δεύτερη αφορούσε τη συχνότητα καρκίνου στον πληθυσμό, με βάση δεδομένα δημόσιας υγείας για τα έτη 2018–2022.
Η χρονική αυτή απόσταση είχε ιδιαίτερη σημασία, επειδή αρκετές μορφές καρκίνου μπορεί να αναπτυχθούν πολλά χρόνια μετά την έκθεση σε έναν επιβαρυντικό παράγοντα.
Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκαν στατιστικά μοντέλα Bayesian, τα οποία επέτρεψαν στους ερευνητές να εξετάσουν τις συσχετίσεις λαμβάνοντας υπόψη και άλλους παράγοντες, όπως το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ, την παχυσαρκία και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά.
Η μελέτη δημοσιοποιήθηκε εκ νέου στις 15 Νοεμβρίου 2026 μέσω επιστημονικών ειδησεογραφικών δικτύων.
Οι τέσσερις ουσίες που συνδέθηκαν με υψηλότερα ποσοστά καρκίνου
Οι ερευνητές εξέτασαν έξι δραστικές ουσίες φυτοφαρμάκων. Για τέσσερις από αυτές εντοπίστηκαν θετικές στατιστικές συσχετίσεις.
1. Ethalfluralin – Η ουσία με την ισχυρότερη συσχέτιση
Η Ethalfluralin είναι ζιζανιοκτόνο που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση ανεπιθύμητων φυτών σε καλλιέργειες.
Στη συγκεκριμένη ανάλυση εμφάνισε την ισχυρότερη θετική συσχέτιση, με εκτιμώμενη διαφορά περίπου 4,9% στη συχνότητα καρκίνου σε επίπεδο κομητειών.
Το αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που εκτέθηκε στην ουσία έχει αυτομάτως 4,9% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσει καρκίνο.
Η εκτίμηση προέρχεται από πληθυσμιακό στατιστικό μοντέλο και δεν αποτελεί εξατομικευμένη πρόβλεψη κινδύνου.
2. MCPA – Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο ζιζανιοκτόνο
Η MCPA ανήκει στην οικογένεια των φαινοξυ-ζιζανιοκτόνων.
Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση πλατύφυλλων ζιζανίων, ιδιαίτερα σε ορισμένες καλλιέργειες δημητριακών και χορτολιβαδικές εκτάσεις.
Στην έρευνα συνδέθηκε με περίπου 4,2% υψηλότερη εκτιμώμενη συχνότητα καρκίνου σε επίπεδο περιοχών.
Ωστόσο, στοιχεία χρήσης της ουσίας ήταν διαθέσιμα για 307 από τις 390 κομητείες, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων.
3. 2,4-D – Μια ουσία με μακρά ιστορία στη γεωργία
Η 2,4-D είναι επίσης ζιζανιοκτόνο και χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες.
Στη συγκεκριμένη έρευνα συνδέθηκε με περίπου 3,6% υψηλότερη εκτιμώμενη συχνότητα καρκίνου.
Η ουσία έχει αποτελέσει αντικείμενο και άλλων επιστημονικών μελετών.
Μάλιστα, ξεχωριστή έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026 στο European Journal of Cancer Prevention εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην έκθεση στη 2,4-D και στη θνησιμότητα από καρκίνο σε περισσότερους από 9.000 συμμετέχοντες.
Οι ερευνητές εκείνης της μελέτης κατέγραψαν συσχέτιση ανάμεσα στα υψηλότερα επίπεδα έκθεσης και στην αυξημένη θνησιμότητα από καρκίνο.
Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, τα δεδομένα ήταν παρατηρητικά και δεν τεκμηρίωναν αιτιότητα.
4. Malathion – Το εντομοκτόνο που εξετάστηκε
Η Malathion διαφέρει από τις προηγούμενες ουσίες, καθώς είναι οργανοφωσφορικό εντομοκτόνο.
Στη μελέτη συνδέθηκε με περίπου 4,2% υψηλότερη εκτιμώμενη συχνότητα καρκίνου.
Οι ερευνητές επισήμαναν ότι το αποτέλεσμα συνοδευόταν από μεγαλύτερη στατιστική αβεβαιότητα.
Η Malathion έχει επίσης αξιολογηθεί διεθνώς ως προς την πιθανή καρκινογόνο δράση της.
Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC), που υπάγεται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, την έχει κατατάξει στην Ομάδα 2A, δηλαδή στις ουσίες που θεωρούνται πιθανώς καρκινογόνες για τον άνθρωπο.
Η ταξινόμηση αυτή αφορά την αναγνώριση πιθανού κινδύνου και όχι το ποσοστό πιθανότητας εμφάνισης καρκίνου από μια συγκεκριμένη έκθεση.
Τι έδειξε η μελέτη για τη γλυφοσάτη;
Ένα ακόμη αξιοσημείωτο αποτέλεσμα αφορούσε τη γλυφοσάτη, μία από τις πιο γνωστές και διαδεδομένες δραστικές ουσίες ζιζανιοκτόνων.
Στο συγκεκριμένο στατιστικό μοντέλο δεν εντοπίστηκε σαφής θετική συσχέτιση ανάμεσα στην ιστορική χρήση γλυφοσάτης και στη συνολική συχνότητα καρκίνου.
Αυτό το αποτέλεσμα δεν πρέπει να ερμηνευθεί ως απόδειξη ότι η γλυφοσάτη είναι ακίνδυνη.
Η συγκεκριμένη ανάλυση εξέτασε συνολικά περιστατικά καρκίνου και όχι ξεχωριστά κάθε μορφή της νόσου. Επιπλέον, δεν διέθετε ατομικές μετρήσεις έκθεσης.
Η γλυφοσάτη εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής και κανονιστικής συζήτησης, με διαφορετικές αξιολογήσεις ως προς την καρκινογόνο επικινδυνότητα.
Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι ότι η απουσία στατιστικής συσχέτισης σε μία μελέτη δεν ισοδυναμεί με οριστική απόδειξη ασφάλειας.
Γιατί η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποδεικνύει αιτιότητα
Υπάρχει ένας περιορισμός που αξίζει να εξηγηθεί με σαφήνεια.
Οι ερευνητές δεν παρακολούθησαν συγκεκριμένους αγρότες και δεν μέτρησαν πόση ποσότητα φυτοφαρμάκου εισήλθε στον οργανισμό τους.
Αντίθετα, συνέκριναν τη χρήση γεωργικών ουσιών σε ολόκληρες περιοχές με τα ποσοστά καρκίνου που καταγράφηκαν χρόνια αργότερα.
Αυτό ονομάζεται οικολογική επιδημιολογική μελέτη.
Ένας τέτοιος σχεδιασμός μπορεί να εντοπίσει σημαντικά μοτίβα, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει ότι οι άνθρωποι που νόσησαν ήταν εκείνοι που εκτέθηκαν περισσότερο.
Επιπλέον, παράγοντες όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, η επαγγελματική έκθεση σε άλλες ουσίες, η πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες και οι ατομικές συνήθειες ενδέχεται να επηρεάζουν τα αποτελέσματα.
Για αυτόν τον λόγο, οι επιστήμονες ζητούν περαιτέρω μελέτες με ακριβέστερες μετρήσεις της πραγματικής έκθεσης.
Και στην Ελλάδα; Υπάρχει λόγος ανησυχίας;
Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική αγροτική παραγωγή, με καλλιέργειες ελιάς, αμπελιού, οπωροφόρων, δημητριακών και κηπευτικών.
Η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων αποτελεί μέρος της συμβατικής γεωργίας, ενώ η έγκριση και η χρήση τους υπόκεινται σε ευρωπαϊκούς και εθνικούς κανόνες.
Το βασικό ερώτημα, επομένως, είναι κατά πόσο οι ουσίες που εξετάστηκαν στην αμερικανική έρευνα χρησιμοποιούνται ή επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τι ισχύει για τις τέσσερις ουσίες στην Ευρώπη;
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί αξιολόγηση των δραστικών ουσιών πριν εγκριθούν για χρήση σε φυτοπροστατευτικά προϊόντα.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κανονιστικά στοιχεία του 2026, οι εγκρίσεις των MCPA και Malathion έχουν παραταθεί έως το 2028.
Αυτό δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται κάθε πιθανή χρήση τους σε οποιαδήποτε καλλιέργεια ή ότι όλα τα προϊόντα που τις περιέχουν είναι εγκεκριμένα στην Ελλάδα.
Για την Ethalfluralin και τη 2,4-D, το ακριβές ισχύον καθεστώς και οι τυχόν ελληνικές άδειες πρέπει να ελεγχθούν ανά δραστική ουσία και συγκεκριμένο σκεύασμα. Δεν προκύπτει από την αμερικανική μελέτη ότι χρησιμοποιούνται σήμερα σε ελληνικές καλλιέργειες.
Η επίσημη ευρωπαϊκή βάση παρέχει πληροφορίες για εγκεκριμένες και μη εγκεκριμένες ουσίες, ανώτατα όρια υπολειμμάτων και έκτακτες άδειες.
Αυτό που έχει σημασία είναι να μην εξισώνουμε την ύπαρξη μιας εγκεκριμένης δραστικής ουσίας με ανεξέλεγκτη χρήση.
Παράλληλα, όμως, η ύπαρξη μιας έγκρισης δεν σημαίνει ότι η επιστημονική παρακολούθηση πρέπει να σταματά. Νέα επιδημιολογικά δεδομένα μπορούν να οδηγήσουν σε επανεξέταση κινδύνων και όρων χρήσης.
Μπορούν τα φυτοφάρμακα να φτάσουν στο σώμα μας μέσω των τροφίμων;
Η έκθεση σε φυτοφάρμακα μπορεί να πραγματοποιηθεί από διαφορετικές οδούς.
Οι επαγγελματίες που χειρίζονται τα προϊόντα μπορεί να εκτεθούν μέσω του δέρματος ή της εισπνοής κατά την ανάμειξη, την εφαρμογή και τον καθαρισμό του εξοπλισμού.
Ο γενικός πληθυσμός μπορεί να εκτεθεί σε υπολείμματα μέσω της διατροφής, του νερού ή του περιβάλλοντος.
Ωστόσο, οι οδοί αυτές δεν συνεπάγονται ίδια επίπεδα έκθεσης.
Η κατανάλωση ενός τροφίμου με ανιχνεύσιμο υπόλειμμα δεν ισοδυναμεί με την επαγγελματική έκθεση ενός ανθρώπου που εφαρμόζει το φυτοφάρμακο.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν ανώτατα όρια υπολειμμάτων, τα οποία καθορίζονται ανά δραστική ουσία και τρόφιμο.
Οι αρμόδιες αρχές πραγματοποιούν ελέγχους συμμόρφωσης, ενώ η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) αξιολογεί δεδομένα σχετικά με την έκθεση των καταναλωτών.
Το πλύσιμο των φρούτων και λαχανικών κάτω από τρεχούμενο νερό αποτελεί μια απλή πρακτική υγιεινής που μπορεί να μειώσει ορισμένα επιφανειακά υπολείμματα, αλλά δεν απομακρύνει κάθε χημική ουσία.
Η ασφαλής διατροφή δεν απαιτεί την αποφυγή φρούτων και λαχανικών. Αντίθετα, η επαρκής κατανάλωσή τους παραμένει σημαντικό στοιχείο της πρόληψης χρόνιων νοσημάτων.
Μια δεύτερη μεγάλη μελέτη ενισχύει την ανάγκη διερεύνησης
Τον Απρίλιο του 2026 δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health μια διαφορετική μελέτη που εξέτασε τη γεωγραφική κατανομή της έκθεσης σε μίγματα φυτοφαρμάκων και τη σχέση της με περιστατικά καρκίνου στο Περού.
Οι ερευνητές συνδύασαν περιβαλλοντικά δεδομένα, καταγραφές καρκίνου και αναλύσεις βιολογικών δειγμάτων.
Εντόπισαν γεωγραφικές συσχετίσεις και μοριακά χαρακτηριστικά που υποστηρίζουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης πιθανών μηχανισμών καρκινογένεσης.
Η μελέτη αυτή δεν επιβεβαιώνει αυτομάτως τα ευρήματα της αμερικανικής έρευνας, καθώς οι πληθυσμοί, οι ουσίες και οι μέθοδοι διαφέρουν.
Δείχνει, όμως, γιατί η επιστημονική κοινότητα εξετάζει ολοένα περισσότερο τη συνδυασμένη και μακροχρόνια έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα;
Ορισμένες ομάδες χρειάζονται μεγαλύτερη προστασία απέναντι στην έκθεση σε γεωργικά χημικά προϊόντα.
Αγρότες και εργαζόμενοι σε καλλιέργειες: Είναι πιθανότερο να έρχονται σε άμεση επαφή με φυτοπροστατευτικά προϊόντα, ιδιαίτερα κατά την παρασκευή και εφαρμογή τους.
Εργαζόμενοι σε θερμοκήπια: Οι συνθήκες περιορισμένου αερισμού μπορούν να δημιουργούν ιδιαίτερες απαιτήσεις προστασίας, ανάλογα με το προϊόν και τον τρόπο εφαρμογής.
Έγκυες γυναίκες και παιδιά: Η αποφυγή περιττής έκθεσης είναι σημαντική, επειδή η ανάπτυξη του οργανισμού μπορεί να επηρεάζεται διαφορετικά από ορισμένους χημικούς παράγοντες.
Κάτοικοι κοντά σε περιοχές ψεκασμών: Χρειάζεται τήρηση των προβλεπόμενων αποστάσεων, οδηγιών και μέτρων αποφυγής μεταφοράς ψεκαστικού νέφους.
Άτομα που χειρίζονται φυτοφάρμακα χωρίς επαρκή εκπαίδευση: Η λανθασμένη δοσολογία, η χρήση ακατάλληλου εξοπλισμού και η μη τήρηση των οδηγιών μπορούν να αυξήσουν την έκθεση.
Η χρήση εγκεκριμένων προϊόντων, η κατάλληλη εκπαίδευση, τα μέσα ατομικής προστασίας και η τήρηση της ετικέτας αποτελούν βασικά μέτρα πρόληψης.
Υπάρχουν φυσικές εναλλακτικές στη γεωργία;
Η μείωση της εξάρτησης από χημικά φυτοπροστατευτικά προϊόντα αποτελεί σημαντικό στόχο της βιώσιμης γεωργίας.
Μία από τις βασικές προσεγγίσεις είναι η ολοκληρωμένη φυτοπροστασία.
Περιλαμβάνει την παρακολούθηση των εχθρών των καλλιεργειών, την επιλογή ανθεκτικών ποικιλιών, την αμειψισπορά, τη μηχανική αντιμετώπιση ζιζανίων και τη χρήση βιολογικών μεθόδων όπου είναι κατάλληλες.
Ορισμένες πρακτικές αξιοποιούν ωφέλιμα έντομα, παγίδες και εγκεκριμένους βιολογικούς παράγοντες.
Η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από την καλλιέργεια, τον εχθρό που αντιμετωπίζεται και τις συνθήκες εφαρμογής.
Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι το «φυσικό» δεν σημαίνει αυτομάτως ακίνδυνο. Ακόμη και ουσίες φυσικής προέλευσης μπορεί να έχουν τοξικές ιδιότητες ή να απαιτούν συγκεκριμένους κανόνες χρήσης.
Η πιο τεκμηριωμένη προσέγγιση είναι η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου με βάση πραγματικά δεδομένα και όχι η αντικατάσταση ενός χημικού προϊόντος από ένα ανεξέλεγκτο σπιτικό παρασκεύασμα.
Το μεγάλο ερώτημα: Κάνουμε αρκετά για να προστατεύσουμε τη δημόσια υγεία;
Η νέα έρευνα δεν αποδεικνύει ότι συγκεκριμένα φυτοφάρμακα προκαλούν καρκίνο στον ελληνικό πληθυσμό.
Αναδεικνύει, όμως, μια ουσιαστική ανάγκη: να παρακολουθούμε τις πιθανές μακροχρόνιες επιπτώσεις της γεωργικής χημικής έκθεσης.
Πόσο συστηματικά καταγράφεται η επαγγελματική έκθεση των αγροτών;
Υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τις πραγματικές ποσότητες φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται ανά περιοχή;
Πώς αξιολογούνται οι πιθανές επιδράσεις της ταυτόχρονης έκθεσης σε περισσότερες από μία ουσίες;
Και, κυρίως, πώς αξιοποιούνται τα νέα επιστημονικά δεδομένα για να ενισχύονται τα μέτρα προστασίας;
Αυτά είναι ερωτήματα που αξίζουν δημόσια συζήτηση, χωρίς πανικό αλλά και χωρίς εφησυχασμό.
Συμπέρασμα
Η αμερικανική μελέτη εντόπισε θετικές συσχετίσεις ανάμεσα στην ιστορική χρήση τεσσάρων γεωργικών φυτοφαρμάκων και στη συχνότητα καρκίνου σε επίπεδο κομητειών.
Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν αιτιότητα ούτε μπορούν να μεταφερθούν αυτούσια στην ελληνική πραγματικότητα.
Αποτελούν, όμως, έναν ακόμη λόγο για καλύτερη καταγραφή της έκθεσης, ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα και αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων φυτοπροστασίας.
Το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι να φοβόμαστε κάθε τρόφιμο που φτάνει στο πιάτο μας, αλλά να γνωρίζουμε τι χρησιμοποιείται στην παραγωγή του, πώς ελέγχεται και πώς προστατεύονται οι άνθρωποι που εργάζονται στα χωράφια.
Disclaimer
Το παρόν άρθρο παρέχει επιστημονική και ενημερωτική πληροφόρηση. Δεν αποδεικνύει ότι οι αναφερόμενες ουσίες προκαλούν καρκίνο σε συγκεκριμένα άτομα ούτε αποτελεί εκτίμηση του προσωπικού κινδύνου από την κατανάλωση τροφίμων. Η αξιολόγηση της επικινδυνότητας εξαρτάται από την ουσία, τη δόση, τη διάρκεια και την οδό έκθεσης. Για ζητήματα επαγγελματικής έκθεσης απαιτείται συμβουλή από αρμόδιο ιατρό εργασίας ή ειδικό επιστήμονα.
Πηγές
1. Πρωτότυπη επιστημονική μελέτη – Discover Public Health (2026). Cox B. και συνεργάτες, «The impact of agricultural pesticides on cancer prevalence in Midwest, United States». DOI της μελέτης, όπως παρατίθεται στη δημοσιογραφική παρουσίαση. Δεν κατέστη δυνατή η απευθείας ανάκτηση του πλήρους πρωτοτύπου κατά τον έλεγχο.
https://doi.org/10.1186/s12982-026-03154-9
2. Επιστημονική παρουσίαση της αμερικανικής μελέτης – Scienmag (15 Νοεμβρίου 2026). Αναλυτικά στοιχεία για τις έξι δραστικές ουσίες και τους περιορισμούς της έρευνας.
3. Πρωτότυπη μελέτη – European Journal of Cancer Prevention (2026). Έρευνα για την έκθεση στη 2,4-D και τη θνησιμότητα από καρκίνο.
https://doi.org/10.1097/CEJ.0000000000001004
4. Πρωτότυπη μελέτη – Nature Health (2026). Χαρτογράφηση μιγμάτων φυτοφαρμάκων και συσχετίσεων με τον καρκίνο στο Περού.
https://www.nature.com/articles/s44360-026-00087-0
5. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Επίσημη βάση δεδομένων φυτοφαρμάκων. Εγκρίσεις δραστικών ουσιών και ανώτατα όρια υπολειμμάτων.
https://food.ec.europa.eu/plants/pesticides/eu-pesticides-database_en
6. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Διαδικασία έγκρισης φυτοπροστατευτικών ουσιών. Θεσμικό πλαίσιο αξιολόγησης ασφάλειας.
https://food.ec.europa.eu/plants/pesticides/approval-active-substances-safeners-and-synergists_en
7. AGRINFO – Ευρωπαϊκές εγκρίσεις και παρατάσεις φυτοφαρμάκων το 2026. Συγκεντρωτική ενημέρωση για κανονιστικές αλλαγές.
https://agrinfo.eu/book-of-reports/latest-pesticide-approvals-renewals-and-extensions-2026/
Social Plugin