Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε νέες οδηγίες στις 3 Νοεμβρίου 2026, καλώντας τους πολίτες να μπορούν να επιβιώσουν για τουλάχιστον τρεις ημέρες χωρίς άμεση εξωτερική βοήθεια. Νερό, τρόφιμα, φάρμακα, μετρητά και σακίδιο έκτακτης ανάγκης μπαίνουν πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής προετοιμασίας. Γιατί όμως η Ευρώπη επιμένει στις πρώτες 72 ώρες; Τι μπορεί να συμβεί αν ξαφνικά σταματήσουν το ηλεκτρικό ρεύμα, οι επικοινωνίες και η υδροδότηση; Και πόσο έτοιμο είναι ένα ελληνικό νοικοκυριό να αντιμετωπίσει μια τέτοια κατάσταση;
5 Νοεμβρίου 2026 | Therapeftis.eu
Οι 72 ώρες που μπορεί να αλλάξουν τα πάντα
Είναι βράδυ. Όλα μοιάζουν φυσιολογικά.
Ξαφνικά, τα φώτα σβήνουν.
Το κινητό λειτουργεί, αλλά δεν υπάρχει σύνδεση στο διαδίκτυο. Οι ηλεκτρονικές πληρωμές σταματούν. Τα πρατήρια καυσίμων δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν. Το ασανσέρ έχει ακινητοποιηθεί.
Λίγες ώρες αργότερα, το νερό της βρύσης μπορεί να σταματήσει να τρέχει εξαιτίας μιας σοβαρής βλάβης στις υποδομές.
Και όταν ανοίγετε το ψυγείο, συνειδητοποιείτε ότι τα τρόφιμα που χρειάζονται ψύξη δεν θα παραμείνουν ασφαλή επ' αόριστον.
Δεν πρόκειται για πρόβλεψη ότι αύριο θα συμβεί μια καταστροφή.
Είναι ένα ρεαλιστικό σενάριο διαδοχικών προβλημάτων που μπορεί να προκαλέσει μια εκτεταμένη διακοπή ηλεκτροδότησης, μια φυσική καταστροφή ή μια σοβαρή κυβερνοεπίθεση σε κρίσιμες υποδομές.
Και ακριβώς για τέτοιες καταστάσεις η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά από τα νοικοκυριά να προετοιμαστούν.
Το σημαντικότερο δεν είναι ότι οι Βρυξέλλες μιλούν πλέον ανοιχτά για την ανάγκη επιβίωσης χωρίς άμεση βοήθεια.
Είναι ότι η προετοιμασία αυτή αποκτά συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα.
72 ώρες. Τρεις ολόκληρες ημέρες.
Τρεις ημέρες κατά τις οποίες μια οικογένεια θα πρέπει, εφόσον οι περιστάσεις το απαιτήσουν, να μπορεί να καλύψει τις βασικές της ανάγκες μέχρι να αποκατασταθούν οι υπηρεσίες ή να φτάσει οργανωμένη βοήθεια.
Και τότε γεννιέται ένα ερώτημα που αξίζει να θέσουμε όλοι:
Αν αυτή τη στιγμή έκλειναν τα σούπερ μάρκετ και σταματούσε η παροχή ρεύματος και νερού, για πόσες ώρες θα μπορούσε να αντέξει το σπίτι μας;
Τι ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 3 Νοεμβρίου 2026
Η είδηση είναι πραγματική και ιδιαίτερα πρόσφατη.
Στις 3 Νοεμβρίου 2026, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, η Ευρωπαία Επίτροπος Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Hadja Lahbib, παρουσίασε νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την προστασία των πολιτών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Η ανακοίνωση αποτελεί συνέχεια της ευρωπαϊκής στρατηγικής ετοιμότητας που εγκρίθηκε στις 26 Μαρτίου 2025.
Οι νέες οδηγίες επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικούς τομείς:
Αυτονομία των πολιτών για τουλάχιστον 72 ώρες.
Εκπαίδευση παιδιών και εκπαιδευτικών για την αντιμετώπιση κρίσεων.
Ειδική μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία.
Έγκαιρη, αξιόπιστη και προσβάσιμη ενημέρωση του πληθυσμού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης την πρόθεσή της να θεσπίσει ετήσια Ευρωπαϊκή Ημέρα Ετοιμότητας, αρχής γενομένης από τον Οκτώβριο του 2027.
Οι οδηγίες είναι μη δεσμευτικές. Δεν αποτελούν εντολή υποχρεωτικής αποθήκευσης τροφίμων ούτε προειδοποίηση ότι επίκειται πόλεμος.
Πρόκειται για ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο προετοιμασίας απέναντι σε διαφορετικές απειλές.
Γιατί, όμως, επιλέχθηκαν οι 72 ώρες;
Σε μια μεγάλη κρίση, οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν μπορούν πάντοτε να φτάσουν ταυτόχρονα σε κάθε περιοχή και σε κάθε σπίτι.
Οι πρώτες ώρες μπορεί να χρειαστούν για τον εντοπισμό του κινδύνου, τη διάσωση εγκλωβισμένων, την αποκατάσταση κρίσιμων υπηρεσιών και την οργάνωση της παροχής βοήθειας.
Ένα σπίτι με επαρκές πόσιμο νερό, τρόφιμα και βασικά φάρμακα είναι πολύ καλύτερα προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει αυτές τις πρώτες δυσκολίες.
Αυτός είναι ο πραγματικός σκοπός της οδηγίας: να μη μετατρέπεται κάθε προσωρινή διακοπή βασικών υπηρεσιών σε προσωπική κρίση επιβίωσης.
Τι φοβάται η Ευρώπη; Οι απειλές που βρίσκονται πίσω από την απόφαση
Οι νέες συστάσεις δεν προέκυψαν σε κενό.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική αναγνωρίζει μια σειρά από απειλές που μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία της κοινωνίας.
1. Εκτεταμένες διακοπές ηλεκτρικού ρεύματος
Ένα μεγάλο μπλακάουτ δεν σημαίνει μόνο ότι σβήνουν τα φώτα.
Μπορεί, ανάλογα με τη διάρκεια και την έκταση, να επηρεάσει την ύδρευση, τις τηλεπικοινωνίες, τις μεταφορές, τα συστήματα πληρωμών και την αποθήκευση τροφίμων.
2. Κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές
Οι κυβερνοεπιθέσεις αποτελούν αναγνωρισμένη ευρωπαϊκή απειλή.
Ενεργειακές εγκαταστάσεις, δίκτυα επικοινωνίας, υπηρεσίες υγείας και εφοδιαστικές αλυσίδες εξαρτώνται σε διαφορετικό βαθμό από ψηφιακά συστήματα.
Μια σοβαρή επίθεση μπορεί να δημιουργήσει πραγματικά λειτουργικά προβλήματα.
3. Φυσικές καταστροφές
Σεισμοί, πλημμύρες, μεγάλες πυρκαγιές, ακραία καιρικά φαινόμενα και παρατεταμένοι καύσωνες μπορούν να απομονώσουν ολόκληρες περιοχές.
Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη κατηγορία κινδύνου έχει ιδιαίτερη σημασία.
4. Γεωπολιτικές εντάσεις και πολεμικές συγκρούσεις
Η ευρωπαϊκή στρατηγική αναφέρεται επίσης στην επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος ασφαλείας, στις υβριδικές απειλές και στις επιπτώσεις πολεμικών συγκρούσεων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωρίζει πως επίκειται συγκεκριμένη επίθεση.
Σημαίνει ότι οι συνέπειες μιας σοβαρής κρίσης πρέπει να αντιμετωπίζονται πριν εκδηλωθεί.
5. Υγειονομικές κρίσεις και προβλήματα εφοδιασμού
Η εμπειρία της πανδημίας ανέδειξε πόσο εύκολα μπορούν να διαταραχθούν η πρόσβαση σε βασικά αγαθά, η λειτουργία των υπηρεσιών και η καθημερινότητα.
Μια νέα κρίση μπορεί να έχει διαφορετική αιτία, αλλά να δημιουργήσει παρόμοιες δυσκολίες.
Οι απειλές αυτές αναφέρονται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, χωρίς να σημαίνει ότι προβλέπεται συγκεκριμένο γεγονός ή ημερομηνία.
Η λίστα επιβίωσης των 72 ωρών: Τι πρέπει να υπάρχει σε κάθε σπίτι
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει την ανάγκη διατήρησης βασικών αποθεμάτων στο σπίτι, αλλά και προετοιμασίας ενός ξεχωριστού σακιδίου για πιθανή εκκένωση.
Οι ποσότητες πρέπει να προσαρμόζονται στον αριθμό των μελών, στις ανάγκες υγείας και στις συνθήκες διαβίωσης της οικογένειας.
Ακολουθεί ένας πρακτικός οδηγός, βασισμένος στις νέες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και στις οδηγίες πολιτικής προστασίας της Γαλλίας και άλλων χωρών.
1. Πόσιμο νερό – Το απόθεμα που δεν πρέπει να λείπει ποτέ
Το πρώτο και σημαντικότερο αγαθό είναι το νερό.
Η γαλλική κυβέρνηση συστήνει στο βασικό κιτ 72 ωρών τουλάχιστον 6 λίτρα πόσιμου νερού ανά άτομο, δηλαδή περίπου 2 λίτρα ημερησίως.
Ωστόσο, η ποσότητα αυτή είναι ένα αρχικό σημείο αναφοράς. Για μαγείρεμα, βασική υγιεινή, αυξημένες θερμοκρασίες ή ειδικές ανάγκες μπορεί να χρειάζονται μεγαλύτερα αποθέματα.
Για μια τετραμελή οικογένεια, τα 6 λίτρα ανά άτομο αντιστοιχούν σε τουλάχιστον 24 λίτρα για τρεις ημέρες.
Φυλάξτε το νερό σε σφραγισμένες συσκευασίες, σε δροσερό μέρος και μακριά από τον ήλιο.
Ελέγχετε τις ημερομηνίες της συσκευασίας και ανανεώνετε τα αποθέματα.
Γιατί το νερό είναι τόσο κρίσιμο;
Επειδή μια βλάβη στο δίκτυο ύδρευσης μπορεί να προκαλέσει όχι μόνο διακοπή της παροχής αλλά και αμφιβολίες για την καταλληλότητά του.
Στην Ελλάδα έχουν ήδη καταγραφεί τοπικές περιπτώσεις ακατάλληλου νερού, όπως αναλύσαμε στο άρθρο Συναγερμός στη Χαλκιδική: Το νερό της βρύσης κρίθηκε δυνητικός κίνδυνος.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο: το αυτοσχέδιο φιλτράρισμα δεν εγγυάται ότι το νερό είναι πόσιμο, ιδιαίτερα αν υπάρχει χημική επιμόλυνση. Δείτε σχετικά και το άρθρο μας για το αυτοσχέδιο φίλτρο νερού και τους περιορισμούς του.
2. Τρόφιμα που μπορούν να καταναλωθούν χωρίς ρεύμα
Το δεύτερο σημαντικό απόθεμα είναι τα τρόφιμα.
Επιλέξτε προϊόντα που δεν χρειάζονται ψυγείο, μαγείρεμα ή μεγάλη ποσότητα νερού για την παρασκευή τους.
Ενδεικτικά:
Κονσέρβες με όσπρια, ψάρια ή έτοιμα γεύματα.
Παξιμάδια, φρυγανιές και κράκερ.
Ανάλατους ξηρούς καρπούς και αποξηραμένα φρούτα.
Μπάρες δημητριακών και άλλα τρόφιμα μεγάλης διάρκειας.
Τροφές ειδικής διατροφής, όπου απαιτούνται.
Γάλα μακράς διάρκειας σε μικρές συσκευασίες, εφόσον είναι κατάλληλο για τις ανάγκες της οικογένειας.
Ένα πρακτικό μέτρο είναι να υπολογίσετε τρία ημερήσια σύνολα γευμάτων για κάθε μέλος του νοικοκυριού.
Δεν χρειάζεται να γεμίσετε αποθήκες με τρόφιμα.
Χρειάζεται να διαθέτετε μια λογική ποσότητα προϊόντων που καταναλώνετε κανονικά, ώστε να τα ανανεώνετε πριν λήξουν.
Προτιμήστε τρόφιμα που μπορούν να ανοιχτούν εύκολα και διατηρείτε έναν χειροκίνητο ανοιχτήρι κονσερβών.
Προσοχή: μην καταναλώνετε κονσέρβες με διογκωμένη, κατεστραμμένη ή διαρρέουσα συσκευασία.
3. Φάρμακα και φαρμακείο πρώτων βοηθειών
Σε μια κρίση, τα φαρμακεία μπορεί να μη λειτουργούν κανονικά και η μετακίνηση προς ένα νοσοκομείο να είναι δύσκολη.
Γι' αυτό το βασικό φαρμακείο του σπιτιού πρέπει να περιλαμβάνει επιδέσμους, αποστειρωμένες γάζες, αντισηπτικό, γάντια μίας χρήσης και άλλα απαραίτητα υλικά.
Όσοι λαμβάνουν συστηματική θεραπεία χρειάζονται ειδικό σχεδιασμό, σε συνεννόηση με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό τους.
Μην περιμένετε να προκύψει μια έκτακτη ανάγκη για να ανακαλύψετε ότι έχει τελειώσει ένα απαραίτητο φάρμακο.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν η αγωγή χρειάζεται ψύξη ή όταν χρησιμοποιείται ιατρική συσκευή που εξαρτάται από την ηλεκτρική ενέργεια.
4. Φωτισμός, επικοινωνία και ενέργεια
Είναι εύκολο να θεωρούμε ότι το κινητό μας θα λειτουργεί πάντα.
Τι γίνεται, όμως, αν η μπαταρία εξαντληθεί και το ρεύμα δεν έχει επιστρέψει;
Κάθε νοικοκυριό είναι χρήσιμο να διαθέτει φακούς με ανταλλακτικές μπαταρίες, φορτισμένο φορητό συσσωρευτή ενέργειας, κατάλληλα καλώδια φόρτισης και ένα φορητό ραδιόφωνο με μπαταρίες ή χειροκίνητη γεννήτρια.
Το ραδιόφωνο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν οι ψηφιακές επικοινωνίες δυσλειτουργούν, εφόσον λειτουργούν διαθέσιμοι ραδιοφωνικοί σταθμοί.
5. Μετρητά και προσωπικά έγγραφα
Τι θα συμβεί αν δεν λειτουργούν τα μηχανήματα ανάληψης μετρητών ή οι ηλεκτρονικές συναλλαγές;
Η πρόβλεψη ενός λογικού ποσού σε μικρά χαρτονομίσματα μπορεί να αποδειχθεί πρακτική.
Φυλάξτε επίσης, σε αδιάβροχη θήκη, αντίγραφα βασικών εγγράφων, όπως ταυτότητες, πληροφορίες ασφάλισης, κρίσιμες ιατρικές πληροφορίες και τηλέφωνα επικοινωνίας.
Μην αφήνετε ευαίσθητα προσωπικά στοιχεία εκτεθειμένα μέσα σε τσάντα που δεν επιτηρείται.
6. Υγιεινή και καθημερινή φροντίδα
Η πρόσβαση σε καθαρό νερό και τουαλέτα δεν είναι αυτονόητη κατά τη διάρκεια μιας σοβαρής καταστροφής.
Στα αποθέματα πρέπει να υπάρχουν χαρτί υγείας, σαπούνι, αντισηπτικό χεριών, υγρά μαντηλάκια, σακούλες απορριμμάτων και ειδικά είδη υγιεινής που χρειάζονται τα μέλη της οικογένειας.
Για βρέφη και μικρά παιδιά χρειάζονται επιπλέον πάνες, μωρομάντηλα και κατάλληλες τροφές.
Το σακίδιο των 72 ωρών: Η τσάντα που πρέπει να μπορείτε να πάρετε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα
Είναι άλλο να έχετε εφόδια για να μείνετε στο σπίτι και άλλο να πρέπει να το εγκαταλείψετε αμέσως.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνει αυτήν ακριβώς τη διάκριση.
Ένα σακίδιο έκτακτης ανάγκης πρέπει να βρίσκεται σε εύκολα προσβάσιμο σημείο, χωρίς να εμποδίζει τις εξόδους.
Μπορεί να περιλαμβάνει:
Μικρή ποσότητα νερού και έτοιμης τροφής.
Απαραίτητα προσωπικά φάρμακα.
Φακό και εφεδρικές μπαταρίες.
Φορητό φορτιστή κινητού.
Αντίγραφα εγγράφων και μετρητά.
Βασικό φαρμακείο πρώτων βοηθειών.
Σφυρίχτρα, ζεστό ρούχο και αδιάβροχο.
Εφεδρικά γυαλιά, αν χρησιμοποιούνται.
Χάρτινη λίστα τηλεφώνων και σημείο οικογενειακής συνάντησης.
Το σακίδιο πρέπει να είναι αρκετά ελαφρύ, ώστε να μπορείτε πραγματικά να το μεταφέρετε.
Δεν είναι απαραίτητο να κουβαλάτε μέσα του όλα τα αποθέματα νερού και τροφίμων του σπιτιού.
Οι πρώτες 72 ώρες: Τι κάνουμε αν ξεσπάσει μια κρίση
Πρώτες ώρες – Προτεραιότητα στην ασφάλεια
Εξετάστε τι ακριβώς συμβαίνει και ακολουθήστε τις επίσημες οδηγίες.
Μην εγκαταλείπετε αυτόματα το σπίτι. Σε κάποιες καταστάσεις η παραμονή σε ασφαλή εσωτερικό χώρο είναι προτιμότερη, ενώ σε άλλες επιβάλλεται απομάκρυνση.
Σε σεισμό, όσο διαρκεί η δόνηση, προστατευτείτε κάτω από ανθεκτικό έπιπλο. Μετά τη δόνηση, ακολουθήστε τις οδηγίες εκκένωσης και αποφύγετε τον ανελκυστήρα.
Σε πλημμύρα, απομακρυνθείτε από υπόγειους χώρους και μην επιχειρήσετε να διασχίσετε πλημμυρισμένους δρόμους.
Από 6 έως 24 ώρες – Προστασία των αποθεμάτων
Αν έχει διακοπεί το ρεύμα, περιορίστε το άνοιγμα του ψυγείου και της κατάψυξης.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της αμερικανικής υπηρεσίας πολιτικής προστασίας, ένα κλειστό ψυγείο διατηρεί συνήθως τα τρόφιμα κρύα για περίπου τέσσερις ώρες, ενώ ένας γεμάτος καταψύκτης μπορεί να διατηρήσει κατάλληλη θερμοκρασία για περίπου 48 ώρες.
Οι χρόνοι εξαρτώνται από τις πραγματικές θερμοκρασίες και τις συνθήκες. Μη δοκιμάζετε τρόφιμα για να διαπιστώσετε αν παραμένουν ασφαλή.
Μη χρησιμοποιείτε ψησταριές με κάρβουνα, φορητές γεννήτριες ή εξοπλισμό καύσης μέσα στο σπίτι. Υπάρχει σοβαρός κίνδυνος δηλητηρίασης από μονοξείδιο του άνθρακα.
Από 24 έως 48 ώρες – Οργάνωση και επικοινωνία
Χρησιμοποιήστε προσεκτικά τα αποθέματα, διατηρήστε το κινητό όσο γίνεται φορτισμένο και ενημερώνεστε από αξιόπιστες πηγές.
Επικοινωνήστε με συγγενείς ή γείτονες που ενδέχεται να χρειάζονται βοήθεια, εφόσον είναι ασφαλές.
Από 48 έως 72 ώρες – Προσαρμογή στις οδηγίες
Η τρίτη ημέρα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι θα έχει αποκατασταθεί η κανονικότητα.
Οι 72 ώρες είναι στόχος ελάχιστης αυτονομίας, όχι υπόσχεση ότι κάθε κρίση θα έχει τελειώσει τότε.
Ελέγξτε τις επίσημες ανακοινώσεις και ακολουθήστε τυχόν οδηγίες διανομής εφοδίων, μετακίνησης ή εκκένωσης.
Και η Ελλάδα; Είμαστε πραγματικά προετοιμασμένοι;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία της συζήτησης.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει διαχρονικά σεισμικούς κινδύνους, δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες και περιόδους ακραίων θερμοκρασιών.
Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας παρέχει ήδη επίσημες οδηγίες αυτοπροστασίας.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όλα τα νοικοκυριά διαθέτουν επαρκή αποθέματα ή οικογενειακά σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Ούτε υπάρχουν, από τα στοιχεία που εξετάσαμε, επαρκή δεδομένα για να υπολογίσουμε με αξιοπιστία πόσες ελληνικές οικογένειες είναι προετοιμασμένες για τρεις ημέρες αυτονομίας.
Η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία δημιουργεί επομένως μια σημαντική ευκαιρία.
Να συζητήσουμε σοβαρά την ετοιμότητα όχι μόνο σε επίπεδο κρατικών μηχανισμών, αλλά και στις γειτονιές, στις πολυκατοικίες, στα σχολεία και μέσα στο ίδιο μας το σπίτι.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα
Ορισμένοι άνθρωποι χρειάζονται πιο συγκεκριμένο σχέδιο ετοιμότητας.
Ηλικιωμένοι: Μπορεί να αντιμετωπίζουν προβλήματα κινητικότητας ή ανάγκη καθημερινής φαρμακευτικής αγωγής.
Άτομα με χρόνια νοσήματα: Πρέπει να γνωρίζουν πώς θα συνεχιστεί η θεραπεία τους εάν διακοπεί η πρόσβαση σε φαρμακεία ή υπηρεσίες υγείας.
Άτομα που χρησιμοποιούν ηλεκτροκίνητο ιατρικό εξοπλισμό: Χρειάζονται εξατομικευμένο σχέδιο εφεδρικής ενέργειας και επικοινωνίας με τους επαγγελματίες υγείας που τα παρακολουθούν.
Βρέφη και παιδιά: Απαιτούν ειδικά τρόφιμα, είδη υγιεινής και σαφείς, καθησυχαστικές οδηγίες ανάλογες της ηλικίας τους.
Άτομα με αναπηρία: Ο σχεδιασμός πρέπει να περιλαμβάνει προσβάσιμες διαδρομές, δυνατότητα υποστήριξης και κατάλληλα μέσα επικοινωνίας.
Κάτοικοι απομακρυσμένων περιοχών: Μπορεί να χρειαστούν μεγαλύτερα αποθέματα, επειδή η πρόσβαση σε βοήθεια εξαρτάται από τις τοπικές συνθήκες.
Η νέα ευρωπαϊκή καθοδήγηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στον σχεδιασμό της ετοιμότητας.
Το οικογενειακό σχέδιο έκτακτης ανάγκης που μπορούμε να φτιάξουμε σήμερα
Μέσα σε λίγη ώρα μπορείτε να κάνετε πέντε ουσιαστικές ενέργειες:
Ελέγξτε πόσο πόσιμο νερό και πόσα τρόφιμα μεγάλης διάρκειας διαθέτετε.
Δημιουργήστε ένα σακίδιο με τα απολύτως απαραίτητα για πιθανή απομάκρυνση.
Ορίστε έναν ασφαλή χώρο συνάντησης και έναν συγγενή επικοινωνίας εκτός της περιοχής.
Μάθετε πού βρίσκονται οι βασικοί διακόπτες ρεύματος, νερού και φυσικού αερίου και πώς χρησιμοποιούνται με ασφάλεια.
Συζητήστε τι θα κάνετε αν τα μέλη της οικογένειας βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία όταν συμβεί ένα έκτακτο γεγονός.
Στην Ελλάδα, ο αριθμός 112 χρησιμοποιείται για επείγουσα βοήθεια και για επίσημες προειδοποιήσεις πολιτικής προστασίας.
Χρήσιμοι αριθμοί είναι επίσης το 166 για το ΕΚΑΒ, το 199 για την Πυροσβεστική και το 100 για την Αστυνομία.
Το 112 δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για γενικές πληροφορίες όταν δεν υπάρχει πραγματική επείγουσα ανάγκη.
Μήπως οι 72 ώρες είναι μια προειδοποίηση για κάτι μεγαλύτερο;
Είναι λογικό η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία να δημιουργεί ερωτήματα.
Γιατί τώρα;
Γιατί τόσο μεγάλη έμφαση στην προσωπική αυτονομία;
Γιατί η Ευρώπη μιλά ταυτόχρονα για κυβερνοεπιθέσεις, φυσικές καταστροφές, στρατηγικά αποθέματα και στρατιωτικοπολιτική συνεργασία;
Οι απαντήσεις συνδέονται με τη γενικότερη ευρωπαϊκή προσπάθεια ενίσχυσης της ανθεκτικότητας απέναντι σε πολλαπλούς κινδύνους.
Δεν υπάρχουν στοιχεία στην επίσημη ανακοίνωση που να αποδεικνύουν ότι η Επιτροπή προετοιμάζει τους πολίτες για κάποια συγκεκριμένη επικείμενη καταστροφή.
Υπάρχει, όμως, μια ξεκάθαρη μεταβολή στη φιλοσοφία προστασίας.
Η ετοιμότητα δεν αντιμετωπίζεται πλέον αποκλειστικά ως ευθύνη των κρατικών υπηρεσιών. Ζητείται ενεργή συμμετοχή των πολιτών.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια εποχή που ακόμη και οι πιο προηγμένες κοινωνίες εξαρτώνται από πολύπλοκα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, πληροφοριών, μεταφορών και υδροδότησης.
Εάν διαταραχθούν αρκετές από αυτές τις λειτουργίες ταυτόχρονα, η καθημερινότητα μπορεί να γίνει δυσκολότερη πολύ πιο γρήγορα από όσο φανταζόμαστε.
Το συμπέρασμα: Η επόμενη κρίση μπορεί να μη στείλει προειδοποίηση
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε θα συμβεί ο επόμενος μεγάλος σεισμός, μια καταστροφική πλημμύρα ή μια σοβαρή διακοπή κρίσιμων υποδομών.
Αυτό ακριβώς κάνει την προετοιμασία σημαντική.
Δεν χρειάζεται να ζούμε με τον φόβο.
Δεν χρειάζεται να αγοράζουμε υπερβολικές ποσότητες προϊόντων.
Και ασφαλώς δεν πρέπει να πιστεύουμε ότι μια ανακοίνωση για την ετοιμότητα των πολιτών αποτελεί απόδειξη επερχόμενου πολέμου.
Χρειάζεται, όμως, να αναγνωρίσουμε κάτι ουσιαστικό.
Σε μια μεγάλη κρίση, οι πρώτες 72 ώρες μπορεί να είναι οι πιο δύσκολες. Και η διαφορά ανάμεσα σε μια οικογένεια που έχει προετοιμαστεί και σε μια που δεν έχει μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Το ερώτημα που αφήνουν πίσω τους οι νέες οδηγίες δεν είναι μόνο τι σχεδιάζουν οι κυβερνήσεις.
Είναι κάτι πολύ πιο προσωπικό.
Αν αύριο ξυπνούσαμε χωρίς ρεύμα, χωρίς ασφαλές νερό και χωρίς δυνατότητα να αγοράσουμε τρόφιμα, θα ήμασταν έτοιμοι;
Disclaimer
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε επίσημες ανακοινώσεις και οδηγίες πολιτικής προστασίας, όπως ήταν διαθέσιμες έως τις 5 Νοεμβρίου 2026.
Οι υποθετικές περιγραφές κρίσεων χρησιμοποιούνται για την κατανόηση των κινδύνων και δεν αποτελούν πρόβλεψη συγκεκριμένης καταστροφής.
Οι ανάγκες σε νερό, τρόφιμα και φάρμακα εξαρτώνται από την ηλικία, την κατάσταση υγείας, τη θερμοκρασία περιβάλλοντος και άλλους παράγοντες. Άτομα με χρόνια νοσήματα ή ειδικές ανάγκες πρέπει να σχεδιάζουν την προετοιμασία τους σε συνεργασία με επαγγελματίες υγείας.
Σε πραγματικό περιστατικό έκτακτης ανάγκης ακολουθείτε πάντοτε τις οδηγίες των αρμόδιων ελληνικών αρχών.
Πηγές και τεκμηρίωση
1. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Νέες οδηγίες ετοιμότητας των Ευρωπαίων για κρίσεις, 3 Νοεμβρίου 2026.
2. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Στρατηγική ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 26 Μαρτίου 2025.
https://commission.europa.eu/topics/preparedness_en
3. Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Επίσημη ενότητα για την ετοιμότητα του πληθυσμού και τις οδηγίες αυτονομίας 72 ωρών.
https://civil-protection-humanitarian-aid.ec.europa.eu/what/civil-protection/preparedness_en
4. Γαλλικό Υπουργείο Οικολογικής Μετάβασης – Επίσημος οδηγός προετοιμασίας κιτ 72 ωρών, ενημερωμένος τον Σεπτέμβριο 2026.
5. Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Επίσημες οδηγίες προστασίας από σεισμούς.
https://civilprotection.gov.gr/odigies-prostasias/seismoi
6. Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Επίσημες οδηγίες προστασίας από πλημμύρες.
https://civilprotection.gov.gr/odigies-prostasias/plimmyres
7. Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Γενικές οδηγίες και αριθμοί έκτακτης ανάγκης.
https://civilprotection.gov.gr/odigies-prostasias/genikes-odigies
8. FEMA / Ready.gov – Προετοιμασία και ασφάλεια κατά τη διακοπή ηλεκτρικής ενέργειας.
https://www.ready.gov/power-outages
9. Ναυτεμπορική – Νέος οδηγός ετοιμότητας 72 ωρών από την Κομισιόν, Νοέμβριος 2026.
https://www.naftemporiki.gr/society/2184126/neos-odigos-etoimotitas-72-oron-apo-tin-komision/
Social Plugin