Μέλι με φυσικές νευροτοξίνες και εργαστηριακή συγκέντρωση 64 mg/kg εντοπίστηκε στο ευρωπαϊκό σύστημα προειδοποίησης RASFF. Η Ελλάδα περιλαμβάνεται στις χώρες διανομής, ενώ παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για τις ποσότητες και την ταυτότητα του προϊόντος που έφτασε στη χώρα μας.
Ένα τρόφιμο που έχουμε συνδέσει με τη φύση, την υγεία και την καθημερινή μας διατροφή βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σοβαρής ευρωπαϊκής προειδοποίησης.
Το μέλι, το οποίο πολλοί θεωρούν ένα από τα πιο αγνά προϊόντα της φύσης, μπορεί κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες να περιέχει ουσίες ικανές να προκαλέσουν σοβαρή δηλητηρίαση.
Αυτό ακριβώς αναδεικνύει νέα ειδοποίηση του ευρωπαϊκού συστήματος ταχείας προειδοποίησης για τρόφιμα και ζωοτροφές (RASFF), σχετικά με μέλι προέλευσης Νεπάλ που διακινήθηκε μέσω Ολλανδίας και έφτασε και στην ελληνική αγορά.
Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο είναι η ανίχνευση γραγιανοτοξινών, φυσικών τοξικών ουσιών που επηρεάζουν το νευρικό και το καρδιαγγειακό σύστημα.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες της ειδοποίησης, η Τσεχία χαρακτήρισε τον κίνδυνο σοβαρό και προχώρησε σε απαγόρευση εμπορίας και πώλησης του προϊόντος.
Το εργαστηριακό εύρημα που προκάλεσε ανησυχία
Στον εργαστηριακό έλεγχο καταγράφηκε συγκέντρωση γραγιανοτοξινών 64 mg ανά κιλό μελιού.
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του ευρήματος, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει υπολογίσει ότι συγκέντρωση 0,05 mg/kg για το άθροισμα δύο συγκεκριμένων γραγιανοτοξινών, GTX I και GTX III, αποτελεί προστατευτική τιμή αναφοράς έναντι οξέων επιδράσεων για όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Η αριθμητική διαφορά είναι εντυπωσιακή: 1.280 φορές μεγαλύτερη συγκέντρωση.
Ωστόσο, χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση: δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν η μέτρηση των 64 mg/kg αφορά ακριβώς τις ίδιες δύο τοξίνες. Συνεπώς, ο αριθμός 1.280 δεν σημαίνει ότι το μέλι είναι 1.280 φορές πιο τοξικό, ούτε αποτελεί άμεση εκτίμηση της πιθανότητας δηλητηρίασης.
Η πραγματική επικινδυνότητα εξαρτάται από τη σύσταση του μελιού, την ποσότητα που καταναλώνεται και την ευαισθησία του οργανισμού.
Τι είναι το μυστηριώδες «τρελό μέλι»;
Το συγκεκριμένο είδος μελιού είναι γνωστό διεθνώς ως Mad Honey, δηλαδή «τρελό μέλι».
Η ονομασία προέρχεται από τις ιδιαίτερες επιδράσεις που μπορεί να εμφανίσει όποιος το καταναλώσει.
Οι γραγιανοτοξίνες δεν είναι χημικές ουσίες που προστίθενται τεχνητά στο μέλι. Παράγονται φυσικά από ορισμένα φυτά, κυρίως είδη ροδόδενδρου.
Όταν οι μέλισσες συλλέγουν νέκταρ από αυτά τα φυτά, οι τοξίνες μπορούν να περάσουν στο τελικό προϊόν.
Το φαινόμενο συναντάται ιδιαίτερα σε ορεινές περιοχές του Νεπάλ και στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας στην Τουρκία.
Μάλιστα, το «τρελό μέλι» έχει αποκτήσει φήμη ως παραδοσιακό θεραπευτικό προϊόν, ενώ ορισμένοι το αναζητούν για τις υποτιθέμενες διεγερτικές ή φαρμακευτικές του ιδιότητες.
Όμως, η φυσική προέλευση δεν το καθιστά ακίνδυνο. Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά του ως θεραπείας δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς, ενώ οι περιπτώσεις δηλητηρίασης αποτελούν πραγματικό και γνωστό ιατρικό πρόβλημα.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει – Πότε κινδυνεύει η καρδιά;
Οι γραγιανοτοξίνες επηρεάζουν τη λειτουργία των κυττάρων, ιδιαίτερα του νευρικού και του καρδιαγγειακού συστήματος.
Τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Έντονη ζάλη, αδυναμία και τάση λιποθυμίας.
Απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης.
Βραδυκαρδία, δηλαδή ασυνήθιστα αργό καρδιακό ρυθμό.
Ναυτία, έμετο και αυξημένη εφίδρωση.
Σύγχυση και διαταραχές της συνείδησης.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, επικίνδυνες διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και αναπνευστικά προβλήματα.
Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγα λεπτά ή έως περίπου πέντε ώρες από την κατανάλωση.
Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται για άτομα με καρδιαγγειακά προβλήματα, καθώς και για όσους λαμβάνουν φάρμακα που μειώνουν την αρτηριακή πίεση ή επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό.
Η επιστημονική βιβλιογραφία περιλαμβάνει περιστατικά στα οποία οι ασθενείς χρειάστηκαν νοσοκομειακή αντιμετώπιση λόγω σοβαρής υπότασης και βραδυκαρδίας.
Έφτασε στην Ελλάδα – Τι γνωρίζουμε για τη διακίνηση;
Η ειδοποίηση καταχωρίστηκε στις 5 Οκτωβρίου 2026, με αριθμό αναφοράς RASFF 2026.8785.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το μέλι προερχόταν από το Νεπάλ και διακινήθηκε στην Ευρώπη μέσω Ολλανδίας.
Η Τσεχία, όπου εντοπίστηκε το πρόβλημα σε επίσημο έλεγχο, προχώρησε σε απαγόρευση πώλησης. Στην Ολλανδία καταγράφηκαν ενέργειες ενημέρωσης των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων και καταστροφή προϊόντος.
Στις χώρες που συνδέονται με τη διανομή περιλαμβάνονται, εκτός από την Ελλάδα, η Αυστρία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Ισπανία.
Το κρίσιμο ερώτημα: Ποιο μέλι πρέπει να προσέχουν οι Έλληνες καταναλωτές;
Μέχρι τις 28 Οκτωβρίου 2026, στα στοιχεία που καταφέραμε να διασταυρώσουμε δεν έχει δημοσιοποιηθεί:
Η εμπορική ονομασία του συγκεκριμένου μελιού στην Ελλάδα.
Ο αριθμός της επίμαχης παρτίδας.
Η ποσότητα που διακινήθηκε στη χώρα.
Τα καταστήματα ή οι διαδικτυακές πλατφόρμες όπου ενδεχομένως διατέθηκε.
Επίσημη ελληνική ανακοίνωση ανάκλησης με στοιχεία αναγνώρισης του προϊόντος.
Η καταχώριση της Ελλάδας στο σύστημα παρακολούθησης δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το προϊόν εξακολουθεί να πωλείται.
Επίσης, δεν έχει τεκμηριωθεί κάποιο περιστατικό δηλητηρίασης στην Ελλάδα που να συνδέεται με τη συγκεκριμένη παρτίδα.
Τι πρέπει να κάνουν οι καταναλωτές;
Όσοι έχουν αγοράσει εισαγόμενο μέλι από το Νεπάλ, ιδιαίτερα προϊόντα που πωλούνται ως «Mad Honey» ή «Rhododendron Honey», καλό είναι να ελέγξουν την ετικέτα και την προέλευσή τους.
Επειδή δεν έχουν δημοσιοποιηθεί τα στοιχεία ταυτοποίησης της επίμαχης παρτίδας, συνιστάται να αποφεύγεται η κατανάλωση ύποπτου προϊόντος μέχρι να επιβεβαιωθεί η ασφάλειά του από τον προμηθευτή ή τις αρμόδιες αρχές.
Αν κάποιος εμφανίσει ζάλη, έντονη αδυναμία, λιποθυμία ή ασυνήθιστα αργούς καρδιακούς παλμούς μετά την κατανάλωση τέτοιου μελιού, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Σε σοβαρά συμπτώματα καλούμε το 112 ή το 166.
Δεν πρέπει να επιχειρείται πρόκληση εμετού ούτε να θεωρείται ότι η δηλητηρίαση αντιμετωπίζεται με κάποια σπιτική μέθοδο.
Είναι επικίνδυνο και το ελληνικό μέλι;
Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διάκριση.
Η συγκεκριμένη ειδοποίηση δεν αφορά γενικά το ελληνικό μέλι, ούτε αποτελεί ένδειξη ότι το μέλι που παράγεται στην Ελλάδα περιέχει αντίστοιχες συγκεντρώσεις γραγιανοτοξινών.
Το πρόβλημα συνδέεται με ορισμένα φυτά που παράγουν αυτές τις τοξίνες και με συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
Η βρετανική Υπηρεσία Προτύπων Τροφίμων (FSA) επισημαίνει ότι τα καταγεγραμμένα ευρωπαϊκά περιστατικά οξείας δηλητηρίασης σχετίζονται κυρίως με εισαγόμενο μέλι από την Τουρκία ή το Νεπάλ και όχι με μέλι ευρωπαϊκής παραγωγής.
Το παράδοξο της φύσης: Όταν ένα παραδοσιακό προϊόν γίνεται επικίνδυνο
Το περιστατικό υπενθυμίζει κάτι που συχνά παραβλέπουμε: δεν είναι κάθε φυσική ουσία αυτομάτως ασφαλής.
Ένα προϊόν μπορεί να παράγεται από μέλισσες, να είναι αυθεντικό και ακατέργαστο και παρ' όλα αυτά να περιέχει επικίνδυνες φυσικές τοξίνες.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι επιστημονικοί έλεγχοι τροφίμων είναι απαραίτητοι, ακόμη και για προϊόντα με μακρά παράδοση στη διατροφή.
Το σημαντικότερο, όμως, ερώτημα παραμένει ανοιχτό:
Αφού η Ελλάδα περιλαμβάνεται στις χώρες διανομής, πότε θα γνωρίζουν οι καταναλωτές ποια ακριβώς προϊόντα αφορούσε η προειδοποίηση και εάν απαιτούνται πρόσθετα μέτρα στην ελληνική αγορά;
Η δημοσιοποίηση συγκεκριμένων στοιχείων από τις αρμόδιες αρχές θα επιτρέψει στους πολίτες να ενημερωθούν χωρίς να δημιουργείται γενικευμένη ανησυχία για το μέλι.
Πηγές
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Σύστημα RASFF — Αναφορά περιστατικού 2026.8785.
Social Plugin