Νέα μεγάλη μελέτη αποκαλύπτει ότι η αθηροσκλήρωση μπορεί να έχει ήδη αρχίσει δεκαετίες πριν εμφανιστεί το πρώτο σύμπτωμα – ακόμη και σε ανθρώπους που θεωρούνται υγιείς
Υπάρχει μια ασθένεια που μπορεί να χτίζεται αθόρυβα μέσα στις αρτηρίες για δεκαετίες.
Δεν πονάει. Δεν προκαλεί απαραίτητα δύσπνοια. Δεν δίνει πάντα κάποιο προειδοποιητικό σημάδι.
Και όταν τελικά γίνει αισθητή, η πρώτη εκδήλωση μπορεί να είναι ένα έμφραγμα ή ένα εγκεφαλικό επεισόδιο.
Μια νέα μεγάλη διεθνής μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine, αποκαλύπτει πόσο νωρίς μπορεί να αρχίζει η αθηροσκλήρωση — και πόσο συχνή είναι σε ανθρώπους χωρίς γνωστή καρδιαγγειακή νόσο.
Η μεγάλη έκπληξη: αρχίζει ακόμη και πριν από τα 30
Στη μελέτη REACT συμμετείχαν 16.808 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18 έως 70 ετών από τη Δανία και την Ισπανία, χωρίς γνωστή αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο.
Οι επιστήμονες δεν αρκέστηκαν σε εξετάσεις αίματος ή σε έναν υπολογισμό του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Αναζήτησαν την ίδια την αθηρωματική πλάκα χρησιμοποιώντας τρισδιάστατο υπερηχογράφημα στις καρωτίδες και τις μηριαίες αρτηρίες, καθώς και αξονική στεφανιογραφία για τις αρτηρίες της καρδιάς.
Και τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά:
57,1% των συμμετεχόντων παρουσίαζαν σιωπηλή αθηροσκλήρωση.
Ακόμη και στην ηλικία των 18–29 ετών, αθηροσκλήρωση ανιχνεύθηκε στο 8,7% των ανδρών και στο 6,7% των γυναικών.
Με άλλα λόγια, περίπου 1 στους 13 νέους ενήλικες είχε ήδη ενδείξεις της νόσου.
Στα 30, το εύρημα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητικό
Η εικόνα αλλάζει γρήγορα όσο αυξάνεται η ηλικία.
Στους άνδρες 30–39 ετών, το 34,6% είχε ήδη ανιχνεύσιμη αθηρωματική πλάκα.
Δηλαδή περισσότεροι από 1 στους 3 άνδρες στα 30 τους.
Στις γυναίκες της ίδιας ηλικιακής ομάδας το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 21,3%. Οι άνδρες εμφάνιζαν γενικά το συγκεκριμένο αθηροσκληρωτικό μοτίβο περίπου 5–10 χρόνια νωρίτερα από τις γυναίκες.
Και μέχρι τα 60–70;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο εντυπωσιακό εύρημα.
Στην ηλικιακή ομάδα 60–70 ετών, μόλις 1,9% των ανδρών και 8,1% των γυναικών δεν είχαν ανιχνεύσιμη πλάκα στις περιοχές που εξετάστηκαν.
Παράλληλα, η αθηροσκλήρωση δεν γινόταν απλώς συχνότερη με την ηλικία.
Η ποσότητα της πλάκας αυξανόταν δραματικά και περισσότερα αγγειακά σημεία προσβάλλονταν ταυτόχρονα.
Τι ακριβώς είναι η «σιωπηλή αθηροσκλήρωση»;
Η αθηροσκλήρωση είναι μια μακροχρόνια διαδικασία κατά την οποία λιπίδια, χοληστερόλη και άλλα συστατικά συσσωρεύονται στο τοίχωμα των αρτηριών σχηματίζοντας αθηρωματικές πλάκες.
Με την πάροδο του χρόνου, αυτές μπορούν να περιορίσουν τη ροή του αίματος ή να υποστούν ρήξη και να προκαλέσουν θρόμβο.
Αυτό μπορεί τελικά να οδηγήσει σε έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο ή άλλη καρδιαγγειακή επιπλοκή.
Το ύπουλο χαρακτηριστικό της είναι ότι η διαδικασία μπορεί να εξελίσσεται για πολλά χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Το πρόβλημα με τα κλασικά τεστ κινδύνου
Υπήρξε και ένα ακόμη εύρημα που προβλημάτισε τους ερευνητές.
Οι συνηθισμένοι υπολογισμοί καρδιαγγειακού κινδύνου βασίζονται σε παράγοντες όπως:
η ηλικία, η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και το κάπνισμα.
Όμως η REACT έδειξε ότι η πραγματική παρουσία αθηρωματικής πλάκας και ο υπολογιζόμενος κίνδυνος δεν συμβαδίζουν πάντοτε, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες.
Αυτό δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα προοπτική: στο μέλλον, η απεικόνιση των αγγείων ίσως μπορέσει να λειτουργήσει συμπληρωματικά στους παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου.
Πρέπει λοιπόν όλοι να κάνουμε υπερηχογράφημα αρτηριών;
Όχι — τουλάχιστον όχι με βάση αυτή τη μελέτη.
Η έρευνα χαρτογράφησε πόσο συχνή είναι η σιωπηλή αθηροσκλήρωση. Δεν απέδειξε ότι ο γενικευμένος απεικονιστικός έλεγχος όλων των υγιών ανθρώπων μειώνει εμφράγματα ή θανάτους.
Οι ίδιοι οι ερευνητές σχεδιάζουν επόμενη φάση της REACT, εφόσον χρηματοδοτηθεί, ώστε να εξεταστεί εάν η πρόληψη καθοδηγούμενη από απεικόνιση μπορεί πράγματι να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώσει τα αποτελέσματα.
Τι μπορούμε να κάνουμε σήμερα για τις αρτηρίες μας
Το γεγονός ότι η αθηροσκλήρωση μπορεί να αρχίζει νωρίς κάνει την πρόληψη από νεαρή ηλικία ακόμη σημαντικότερη.
Η διακοπή του καπνίσματος, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η διατήρηση υγιούς αρτηριακής πίεσης και λιπιδίων, ο έλεγχος του σακχάρου και μια διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο αποτελούν βασικούς άξονες καρδιαγγειακής πρόληψης.
Παραδοσιακές επιλογές της μεσογειακής διατροφής —όπως ελαιόλαδο, όσπρια, χόρτα, ξηροί καρποί και ψάρια— μπορούν να ενταχθούν σε ένα συνολικό καρδιοπροστατευτικό διατροφικό πρότυπο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάποιο συγκεκριμένο τρόφιμο ή βότανο μπορεί από μόνο του να «καθαρίσει» τις αρτηρίες ή να εξαφανίσει υπάρχουσες πλάκες.
Το μήνυμα της νέας μελέτης
Ίσως το σημαντικότερο μήνυμα δεν είναι ότι «όλοι θα πάθουμε αθηροσκλήρωση».
Είναι ότι η καρδιαγγειακή νόσος δεν ξεκινά απαραίτητα τη στιγμή που εμφανίζονται τα συμπτώματα.
Η διαδικασία μπορεί να έχει αρχίσει δεκαετίες νωρίτερα.
Και αυτό μεταφέρει το ενδιαφέρον από τη θεραπεία όταν παρουσιαστεί το πρόβλημα σε κάτι πολύ πιο σημαντικό:
στην έγκαιρη πρόληψη.
Πηγές
New England Journal of Medicine – Prevalence of Silent Atherosclerosis across Adult Life
CNIC – Ανακοίνωση για τη μελέτη REACT
ScienceAlert – 1 in 3 Men in Their 30s Already Have This Silent Disease
#Αθηροσκλήρωση #Καρδιά #ΚαρδιαγγειακήΥγεία #Πρόληψη
Disclaimer: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ή εξατομικευμένη θεραπευτική συμβουλή. Η ανάγκη για εξετάσεις και η αντιμετώπιση καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου πρέπει να συζητούνται με επαγγελματία υγείας.
Ερώτηση για τους αναγνώστες: Εσείς θα κάνατε έναν προληπτικό έλεγχο των αρτηριών σας ακόμη κι αν δεν είχατε κανένα σύμπτωμα;
Social Plugin