Μπορεί μια ορμόνη που μετριέται με μια απλή εξέταση αίματος να αποκαλύπτει κάτι για τον μελλοντικό κίνδυνο καρκίνου;
Μια μεγάλη διεθνής ανάλυση περισσότερων από 26.000 ανδρών έφερε στο προσκήνιο ένα ενδιαφέρον εύρημα: οι άνδρες με πολύ χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στην αρχή της παρακολούθησης εμφάνισαν αργότερα υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και θανάτου από καρκίνο.
Το εύρημα, ωστόσο, χρειάζεται ιδιαίτερα προσεκτική ερμηνεία.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η χαμηλή τεστοστερόνη προκαλεί καρκίνο και δεν δείχνει ότι η λήψη τεστοστερόνης μπορεί να προστατεύσει έναν άνδρα από τη νόσο.
Η έρευνα προέρχεται από τη διεθνή συνεργασία Androgens In Men Study – AIMS και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Healthy Longevity. Οι ερευνητές ανέλυσαν μακροχρόνια δεδομένα από 11 διαφορετικές μελέτες κοόρτης σε Αυστραλία, Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρώπη.
Τι ακριβώς εξέτασαν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δείγματα αίματος που είχαν ληφθεί από τους συμμετέχοντες χρόνια νωρίτερα και εξέτασαν τέσσερις βασικούς ορμονικούς δείκτες:
- Τεστοστερόνη
- Διυδροτεστοστερόνη – DHT
- SHBG, δηλαδή σφαιρίνη που δεσμεύει τις ορμόνες του φύλου
- Ωχρινοτρόπο ορμόνη – LH
Στη συνέχεια συνέκριναν αυτές τις αρχικές μετρήσεις με τις διαγνώσεις καρκίνου και τους θανάτους από καρκίνο που καταγράφηκαν κατά τη μακροχρόνια παρακολούθηση των ανδρών.
Το εύρημα που τράβηξε περισσότερο την προσοχή
Οι άνδρες που βρίσκονταν στο χαμηλότερο 20% των επιπέδων τεστοστερόνης είχαν υψηλότερο μεταγενέστερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο σε σύγκριση με όσους βρίσκονταν στο υψηλότερο 20%.
Σύμφωνα με το University of Western Australia, η διαφορά αντιστοιχούσε σε περίπου 18% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο, ακόμη και όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την ηλικία και άλλους παράγοντες υγείας.
Παράλληλα, η πρωτογενής ανάλυση έδειξε ότι οι άνδρες με πολύ χαμηλές αρχικές συγκεντρώσεις τεστοστερόνης είχαν αυξημένο κίνδυνο να διαγνωστούν αργότερα με καρκίνο.
Πότε άρχισε να αυξάνεται ο κίνδυνος
Η σχέση δεν ήταν απλώς «όσο λιγότερη τεστοστερόνη τόσο περισσότερο καρκίνο».
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η αύξηση του κινδύνου γινόταν κυρίως εμφανής όταν οι συγκεντρώσεις τεστοστερόνης βρίσκονταν σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Το University of Western Australia αναφέρει ότι ο κίνδυνος άρχισε να αυξάνεται όταν η αρχική τεστοστερόνη βρισκόταν κάτω από περίπου 8,6 nmol/L, ενώ η πρωτογενής ανάλυση περιγράφει αυξημένο κίνδυνο περιστατικού καρκίνου σε ιδιαίτερα χαμηλές συγκεντρώσεις κάτω από περίπου 7,3 nmol/L. Η διαφορά προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο αναλύθηκαν διαφορετικά τελικά σημεία της μελέτης.
Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει κάποιος να θεωρεί έναν συγκεκριμένο αριθμό ως «όριο καρκίνου».
Δεν υπάρχει τέτοιο διαγνωστικό όριο.
Η μεγάλη έκπληξη: Δεν βρέθηκε η ίδια σχέση για τον καρκίνο του προστάτη
Ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η φυσική συγκέντρωση τεστοστερόνης δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η τεστοστερόνη και ο καρκίνος του προστάτη έχουν συνδεθεί εδώ και δεκαετίες στη δημόσια συζήτηση.
Η μείωση των ανδρογόνων αποτελεί βασική θεραπευτική στρατηγική για ορισμένους άνδρες που έχουν ήδη καρκίνο του προστάτη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι υψηλότερη φυσιολογική τεστοστερόνη σε έναν υγιή άνδρα προκαλεί τη νόσο.
Οι ερευνητές εντόπισαν αντίθετα ισχυρότερες συσχετίσεις του κινδύνου καρκίνου του προστάτη με χαμηλότερα επίπεδα SHBG και LH.
Τι μπορεί να σημαίνει λοιπόν η χαμηλή τεστοστερόνη
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η χαμηλή τεστοστερόνη δεν αποτελεί τον άμεσο «ένοχο», αλλά έναν βιοδείκτη γενικότερης κατάστασης υγείας.
Τα επίπεδά της μπορεί να επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως:
- ηλικία,
- παχυσαρκία,
- μειωμένη σωματική δραστηριότητα,
- σακχαρώδης διαβήτης,
- χρόνιες ασθένειες,
- διαταραχές του ύπνου,
- φάρμακα,
- παθήσεις των όρχεων ή της υπόφυσης.
Οι ίδιοι οι ερευνητές θεωρούν πιθανό η πολύ χαμηλή τεστοστερόνη να λειτουργεί περισσότερο ως σήμα ότι κάτι άλλο συμβαίνει στον οργανισμό, παρά ως αυτόνομη αιτία καρκίνου.
Τεστοστερόνη: ποια επίπεδα θεωρούνται συνήθως φυσιολογικά
Στους νεότερους, υγιείς άνδρες η ολική τεστοστερόνη συχνά βρίσκεται περίπου μεταξύ 10 και 30 nmol/L, σύμφωνα με τους ερευνητές του AIMS.
Ωστόσο, οι τιμές μειώνονται φυσιολογικά με την ηλικία και μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με:
- την ώρα της ημέρας,
- το εργαστήριο,
- το βάρος,
- την κατάσταση υγείας,
- τα φάρμακα,
- ακόμη και μια οξεία ασθένεια.
Γι' αυτό μια μοναδική χαμηλή μέτρηση δεν αρκεί συνήθως για διάγνωση υπογοναδισμού.
Η τεστοστερόνη μετριέται κατά κανόνα νωρίς το πρωί και, όταν είναι χαμηλή, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επανάληψη της εξέτασης και επιπλέον ορμονικό έλεγχο.
Ποια συμπτώματα μπορεί να συνοδεύουν τη χαμηλή τεστοστερόνη
Η χαμηλή τεστοστερόνη μπορεί να σχετίζεται με συμπτώματα όπως:
- μειωμένη σεξουαλική επιθυμία,
- στυτική δυσλειτουργία,
- μειωμένη ενέργεια,
- απώλεια μυϊκής μάζας,
- αύξηση σωματικού λίπους,
- αλλαγές στη διάθεση,
- μειωμένη τριχοφυΐα,
- προβλήματα γονιμότητας.
Όμως αυτά τα συμπτώματα μπορούν να προκληθούν και από πολλές άλλες καταστάσεις.
Γι' αυτό ο ορμονικός έλεγχος έχει νόημα κυρίως όταν γίνεται στο πλαίσιο ιατρικής αξιολόγησης και όχι ως τυχαίο screening για καρκίνο.
Σημαίνει ότι πρέπει όλοι οι άνδρες να μετρήσουν τεστοστερόνη για να προβλέψουν τον καρκίνο;
Όχι.
Η συγκεκριμένη έρευνα δεν καθιερώνει την τεστοστερόνη ως τεστ προσυμπτωματικού ελέγχου για καρκίνο.
Δεν μπορεί ένας γιατρός να δει μια χαμηλή τιμή τεστοστερόνης και να συμπεράνει ότι ο ασθενής θα εμφανίσει καρκίνο.
Η μελέτη δείχνει μια στατιστική συσχέτιση σε επίπεδο πληθυσμού, η οποία μπορεί στο μέλλον να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του συνολικού κινδύνου υγείας των ανδρών.
Χρειάζεται όμως περαιτέρω έρευνα πριν η πληροφορία αυτή μετατραπεί σε πρακτικό εργαλείο πρόβλεψης.
Το πιο επικίνδυνο συμπέρασμα θα ήταν: «Πάρε τεστοστερόνη για να προστατευτείς»
Οι ερευνητές το ξεκαθαρίζουν:
Η μελέτη δεν αποτελεί λόγο έναρξης θεραπείας με τεστοστερόνη για την πρόληψη του καρκίνου.
Δεν υπάρχουν δεδομένα από αυτή την εργασία που να δείχνουν ότι η χορήγηση τεστοστερόνης μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης ή θανάτου από καρκίνο.
Η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης αποτελεί ιατρική θεραπεία που χορηγείται σε επιλεγμένους άνδρες με τεκμηριωμένη ανεπάρκεια και κατάλληλη κλινική αξιολόγηση.
Δεν είναι συμπλήρωμα αντιγήρανσης και δεν πρέπει να λαμβάνεται αυθαίρετα.
Τι προτείνουν οι ερευνητές στους άνδρες με χαμηλή τεστοστερόνη
Ο επικεφαλής της διεθνούς συνεργασίας AIMS, καθηγητής Bu Yeap, τονίζει ότι ένας άνδρας που διαπιστώνεται ότι έχει χαμηλή τεστοστερόνη θα πρέπει να απευθύνεται σε γιατρό για συνολικό έλεγχο.
Η χαμηλή τιμή μπορεί να οδηγήσει στην ανακάλυψη άλλων προβλημάτων υγείας ή παραγόντων κινδύνου που μπορούν να αντιμετωπιστούν.
Με άλλα λόγια, ίσως το πραγματικό μήνυμα της έρευνας δεν είναι:
«χαμηλή τεστοστερόνη σημαίνει καρκίνος»
αλλά:
«μια πολύ χαμηλή τεστοστερόνη μπορεί να αποτελεί λόγο να κοιτάξουμε συνολικά την υγεία ενός άνδρα πιο προσεκτικά».
Τι κρατάμε από τη μελέτη
Η έρευνα είναι ιδιαίτερα σημαντική λόγω του μεγέθους της και της μακροχρόνιας παρακολούθησης.
Πάνω από 26.000 άνδρες, από 11 μεγάλες μελέτες, είχαν ορμονικές μετρήσεις οι οποίες συνδέθηκαν με την εμφάνιση και τη θνησιμότητα από καρκίνο πολλά χρόνια αργότερα.
Το βασικό εύρημα είναι ότι:
πολύ χαμηλή τεστοστερόνη συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο μελλοντικού καρκίνου και θανάτου από καρκίνο.
Αλλά η λέξη-κλειδί παραμένει:
συσχετίστηκε.
Δεν αποδείχθηκε αιτιώδης σχέση.
Και μέχρι να υπάρξουν περισσότερα στοιχεία, η τεστοστερόνη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ούτε ως «τεστ καρκίνου» ούτε ως αντικαρκινική θεραπεία.
Πηγές – ενεργοί σύνδεσμοι
The Lancet Healthy Longevity – Πρωτογενής μελέτη:
Associations of testosterone, sex hormone-binding globulin, dihydrotestosterone, and luteinising hormone with incident cancer and cancer mortality
PubMed – Περίληψη της επιστημονικής εργασίας:
Associations of testosterone and other sex hormones with cancer outcomes
University of Western Australia – Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της AIMS:
Low testosterone linked to cancer risk in men
Disclaimer
Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική διάγνωση ή σύσταση θεραπείας. Η μελέτη είναι παρατηρητική και δείχνει συσχέτιση, όχι αιτιώδη σχέση. Η χαμηλή τεστοστερόνη δεν αποτελεί τεστ διάγνωσης καρκίνου και η θεραπεία με τεστοστερόνη δεν πρέπει να ξεκινά για πρόληψη καρκίνου. Κάθε ορμονική εξέταση και θεραπευτική απόφαση πρέπει να αξιολογείται από κατάλληλο ιατρό.
Social Plugin