Μετά τα περιστατικά γαστρεντερίτιδας που συνδέθηκαν με κατανάλωση κοτόπουλου στο Περιστέρι, ο ΕΦΕΤ επαναφέρει μια προειδοποίηση που εκπλήσσει πολλούς: το ωμό κοτόπουλο δεν πρέπει να πλένεται πριν μπει στο τηγάνι, στον φούρνο ή στη σχάρα.
Μπορεί να είναι μια συνήθεια που περνά από γενιά σε γενιά. Βγάζουμε το ωμό κοτόπουλο από τη συσκευασία, ανοίγουμε τη βρύση και το ξεπλένουμε θεωρώντας ότι έτσι το «καθαρίζουμε».
Στην πραγματικότητα, όμως, αυτή η κίνηση μπορεί να αυξήσει και όχι να μειώσει τον κίνδυνο μόλυνσης μέσα στην κουζίνα.
Η προειδοποίηση έρχεται ξανά στο προσκήνιο μετά την υπόθεση στο Περιστέρι, όπου εννέα άνθρωποι, μεταξύ των οποίων δύο παιδιά, παρουσίασαν συμπτώματα γαστρεντερίτιδας έχοντας καταναλώσει πιάτα με κοτόπουλο από το ίδιο κατάστημα εστίασης. Η υπόθεση τέθηκε υπό διερεύνηση, ενώ η επιχείρηση είχε αναφέρει ότι συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές και ότι τα πρώτα ευρήματα που είχε στη διάθεσή της δεν έδειχναν παρουσία σαλμονέλας στα προϊόντα της.
Στον απόηχο των περιστατικών, οι επίσημες οδηγίες για την πρόληψη της σαλμονέλωσης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, ειδικά μέσα στο καλοκαίρι.
Τι είναι η σαλμονέλα και γιατί χρειάζεται προσοχή
Η Salmonella είναι βακτήριο που μπορεί να προκαλέσει οξεία γαστρεντερίτιδα.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, η μετάδοση γίνεται συχνότερα μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων, ωμών ή ανεπαρκώς μαγειρεμένων τροφίμων ζωικής προέλευσης, όπως:
κοτόπουλο και άλλα πουλερικά
κρέας
αυγά
Ωστόσο, ακόμη και τρόφιμα που δεν περιέχουν κρέας μπορούν να επιμολυνθούν μέσα στην κουζίνα μέσω χεριών, μαχαιριών, επιφανειών κοπής ή άλλων σκευών που προηγουμένως ήρθαν σε επαφή με μολυσμένο ωμό τρόφιμο.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα προβλήματα: δεν μπορείτε απαραίτητα να καταλάβετε ότι ένα τρόφιμο περιέχει σαλμονέλα κοιτάζοντάς το ή μυρίζοντάς το.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, ένα μολυσμένο τρόφιμο μπορεί να έχει απολύτως φυσιολογική εμφάνιση, οσμή και γεύση.
Το λάθος που κάνουν πολλοί με το ωμό κοτόπουλο
Ο ΕΦΕΤ είναι σαφής:
«Μην πλένετε το ωμό κοτόπουλο πριν το μαγείρεμα».
Το κοτόπουλο είναι έτοιμο να μαγειρευτεί χωρίς να περάσει προηγουμένως κάτω από τη βρύση.
Γιατί όμως;
Επειδή το τρεχούμενο νερό δεν αποστειρώνει το ωμό κοτόπουλο.
Αντίθετα, καθώς πέφτει επάνω στην επιφάνειά του, μικροσκοπικά σταγονίδια μπορούν να εκτοξευθούν στον χώρο γύρω από τον νεροχύτη.
Αν πάνω στο ωμό κοτόπουλο υπάρχουν παθογόνα βακτήρια, τα σταγονίδια αυτά μπορούν να τα μεταφέρουν:
στον νεροχύτη
στη βρύση
στον πάγκο
σε μαχαίρια και άλλα σκεύη
σε πετσέτες κουζίνας
σε πιάτα
ακόμη και σε σαλάτες ή τρόφιμα που βρίσκονται κοντά.
Αυτό ονομάζεται διασταυρούμενη επιμόλυνση.
Ο ΕΦΕΤ αναφέρει μάλιστα ότι σε σχετική παρατήρηση 1 στους 7 ανθρώπους που καθάρισαν τον νεροχύτη μετά το πλύσιμο του κοτόπουλου εξακολουθούσε να έχει μικρόβια στον νεροχύτη.
Το νερό δεν είναι αυτό που σκοτώνει τη σαλμονέλα
Εδώ βρίσκεται η ουσία.
Αυτό που κάνει το κοτόπουλο ασφαλέστερο για κατανάλωση δεν είναι το πλύσιμο.
Είναι το σωστό μαγείρεμα.
Ο ΕΦΕΤ συστήνει τη χρήση θερμομέτρου τροφίμων ώστε να βεβαιωνόμαστε ότι το κοτόπουλο έχει φτάσει σε εσωτερική θερμοκρασία 74°C.
Ο ΕΟΔΥ επίσης τονίζει ότι πρέπει να αποφεύγονται τα ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα πουλερικά και αναφέρει ότι η Salmonella καταστρέφεται σε θερμοκρασίες άνω των 70°C όταν διατηρηθούν για τουλάχιστον δύο λεπτά.
Επομένως:
Δεν προσπαθούμε να «ξεπλύνουμε» τα βακτήρια. Τα εξουδετερώνουμε με σωστή θερμική επεξεργασία.
Προσοχή και στο ξύλο κοπής
Ένα δεύτερο λάθος μπορεί να γίνει λίγα δευτερόλεπτα αργότερα.
Κόβουμε ωμό κοτόπουλο σε μια επιφάνεια και αμέσως μετά χρησιμοποιούμε το ίδιο ξύλο ή το ίδιο μαχαίρι για ντομάτα, μαρούλι ή άλλα τρόφιμα που θα καταναλωθούν ωμά.
Σε αυτή την περίπτωση, βακτήρια που βρίσκονταν στο κοτόπουλο μπορεί να περάσουν στη σαλάτα.
Και επειδή η σαλάτα δεν πρόκειται να μαγειρευτεί, δεν υπάρχει το στάδιο της θερμότητας που θα μπορούσε να καταστρέψει τα παθογόνα.
Για αυτό ο ΕΦΕΤ συνιστά ξεχωριστές επιφάνειες κοπής και πολύ καλό πλύσιμο των σκευών, των πιάτων και των πάγκων μετά την επαφή τους με ωμό κοτόπουλο.
Πού πρέπει να βάζετε το ωμό κοτόπουλο στο ψυγείο
Και η θέση του μέσα στο ψυγείο έχει σημασία.
Ο ΕΦΕΤ συστήνει το ωμό κοτόπουλο να φυλάσσεται στο χαμηλότερο ράφι του ψυγείου, καλά κλεισμένο ή τυλιγμένο.
Ο λόγος είναι απλός: εάν διαρρεύσουν υγρά από τη συσκευασία, δεν θέλουμε να στάξουν πάνω σε τυριά, λαχανικά, φρούτα ή έτοιμα φαγητά που βρίσκονται χαμηλότερα.
Πλύσιμο χεριών: τα 20 δευτερόλεπτα που έχουν σημασία
Πριν αλλά και μετά τον χειρισμό ωμού κοτόπουλου, ο ΕΦΕΤ συστήνει πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.
Δεν αρκεί ένα γρήγορο ξέβγαλμα.
Τα χέρια μπορούν εύκολα να μεταφέρουν μικρόβια από το ωμό κοτόπουλο:
στο χερούλι του ψυγείου, στη βρύση, στο κινητό, σε ένα συρτάρι, σε ένα πιάτο ή σε άλλο τρόφιμο.
Πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα της σαλμονέλωσης
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 6 έως 72 ώρες μετά την έκθεση, ενώ οι περισσότεροι ασθενείς νοσούν μέσα σε 12 έως 36 ώρες.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
• διάρροια
• πυρετός
• κοιλιακός πόνος και κράμπες
• ναυτία
• εμετοί
• πονοκέφαλος
• μυαλγίες
Η πλειονότητα των ασθενών αναρρώνει χωρίς ειδική θεραπεία σε περίπου 4 έως 7 ημέρες.
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις η διάρροια και η αφυδάτωση μπορεί να είναι σοβαρές και να απαιτηθεί νοσηλεία.
Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται ιδιαίτερα σε μικρά παιδιά, ηλικιωμένους και ανοσοκατεσταλμένα άτομα, καθώς έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα σοβαρότερης νόσησης.
Το καλοκαίρι χρειάζεται διπλή προσοχή
Οι ζεστές ημέρες δημιουργούν επιπλέον προκλήσεις στην ασφαλή διαχείριση των τροφίμων.
Μπάρμπεκιου, παραλίες, πικνίκ, μεταφορά φαγητού μέσα σε αυτοκίνητα και γεύματα που παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα εκτός ψυγείου μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εάν δεν τηρούνται σωστά οι θερμοκρασίες.
Ο ΕΦΕΤ συστήνει τα ευπαθή τρόφιμα και τα περισσεύματα να μπαίνουν στο ψυγείο ή στην κατάψυξη μέσα σε δύο ώρες, ή μέσα σε μία ώρα εάν η θερμοκρασία περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32°C. Το ψυγείο θα πρέπει να βρίσκεται στους 4°C ή χαμηλότερα.
Τι πρέπει τελικά να κάνουμε με το κοτόπουλο
Ο ασφαλέστερος κανόνας είναι πολύ απλός:
Δεν πλένουμε το ωμό κοτόπουλο.
Πλένουμε τα χέρια μας.
Κρατάμε χωριστά ωμά και έτοιμα τρόφιμα.
Καθαρίζουμε σχολαστικά τα σκεύη.
Και ψήνουμε το κοτόπουλο καλά, μέχρι τους 74°C στο εσωτερικό του.
Μια συνήθεια που μοιάζει «πιο καθαρή» μπορεί τελικά να κάνει ακριβώς το αντίθετο.
Και ίσως αυτή είναι μια από τις περιπτώσεις όπου το να μην πλύνεις κάτι στην κουζίνα είναι στην πραγματικότητα η πιο ασφαλής επιλογή.
Πηγές
ΕΦΕΤ — Salmonella: Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις για την αποφυγή της σαλμονέλωσης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
ΕΟΔΥ — Σαλμονέλλωση: μετάδοση, συμπτώματα και μέτρα πρόληψης.
Disclaimer
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή ή διάγνωση. Σε περίπτωση έντονων ή επίμονων συμπτωμάτων, υψηλού πυρετού, σοβαρής διάρροιας, αίματος στα κόπρανα ή ενδείξεων αφυδάτωσης, ιδιαίτερα σε παιδιά, ηλικιωμένους ή ευάλωτα άτομα, απαιτείται επικοινωνία με επαγγελματία υγείας.
#Σαλμονέλα #Κοτόπουλο #ΑσφάλειαΤροφίμων #ΕΦΕΤ
Social Plugin