Η μικρή παστίλια που έδειξε κάτι απρόσμενο στη χημειοθεραπεία

Μια απλή προβιοτική παστίλια μπορεί να κρύβει μια ενδιαφέρουσα δυνατότητα για ανθρώπους που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία. Νέα κλινική μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε σήμερα, 11 Ιουλίου 2026, εξέτασε εάν το προβιοτικό βακτήριο Lactobacillus reuteri μπορεί να περιορίσει μία από τις πιο επώδυνες παρενέργειες της αντικαρκινικής θεραπείας: τις πληγές και τη φλεγμονή στο στόμα.

Τα αποτελέσματα δεν αποτελούν ακόμη απόδειξη θεραπείας, όμως οι διαφορές που καταγράφηκαν σε ορισμένους κύκλους χημειοθεραπείας προκάλεσαν το ενδιαφέρον των ερευνητών.

Η επώδυνη παρενέργεια που δυσκολεύει ακόμη και το φαγητό

Η στοματική βλεννογονίτιδα είναι φλεγμονή του εσωτερικού του στόματος, η οποία μπορεί να προκαλέσει:

έντονη ερυθρότητα,
επώδυνες πληγές και έλκη,
αίσθημα καύσου,
δυσκολία στη μάσηση και στην κατάποση,
προβλήματα στη λήψη τροφής και υγρών.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να συμβάλει σε αφυδάτωση, ανεπαρκή διατροφή, λοιμώξεις και ανάγκη τροποποίησης της αντικαρκινικής θεραπείας. Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ αναφέρει ότι η στοματική βλεννογονίτιδα αποτελεί μία από τις συχνότερες επιπλοκές των θεραπειών για τον καρκίνο.

Τι ακριβώς εξέτασαν οι επιστήμονες

Η νέα μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports και πραγματοποιήθηκε σε εξωτερικές ασθενείς με καρκίνο του μαστού, οι οποίες λάμβαναν χημειοθεραπεία με ανθρακυκλίνες ή ταξάνες.

Συνολικά, 67 γυναίκες κατανεμήθηκαν τυχαία στις ομάδες της μελέτης, ενώ στην τελική ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 61.

Οι συμμετέχουσες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:

Η πρώτη ομάδα λάμβανε παστίλιες με Lactobacillus reuteri δύο φορές την ημέρα για 12 εβδομάδες.
Η δεύτερη ομάδα δεν λάμβανε τις συγκεκριμένες παστίλιες.

Ο βασικός στόχος ήταν να διαπιστωθεί πόσες ασθενείς θα εμφάνιζαν στοματική βλεννογονίτιδα βαθμού 2 ή σοβαρότερη κατά τη διάρκεια των κύκλων χημειοθεραπείας.

Τα ποσοστά που τράβηξαν την προσοχή

Στους δύο πρώτους κύκλους χημειοθεραπείας, οι ερευνητές δεν εντόπισαν σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων.

Η εικόνα, όμως, φάνηκε να αλλάζει στον τρίτο και στον τέταρτο κύκλο.

Στον τρίτο κύκλο

Μέτρια ή σοβαρότερη στοματική βλεννογονίτιδα εμφάνισε:

το 22,6% των γυναικών που λάμβαναν την προβιοτική παστίλια,
έναντι του 50% της ομάδας ελέγχου.

Στον τέταρτο κύκλο

Τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν:

19,4% στην ομάδα του προβιοτικού,
έναντι 43,3% στην ομάδα ελέγχου.

Με απλά λόγια, στους συγκεκριμένους κύκλους θεραπείας οι πληγές μέτριας ή μεγαλύτερης σοβαρότητας εμφανίστηκαν σε αισθητά μικρότερο ποσοστό στην ομάδα που λάμβανε το προβιοτικό. Κατά τη διάρκεια της δοκιμής δεν αναφέρθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες που να αποδόθηκαν στην παρέμβαση.

Γιατί ένα προβιοτικό μπορεί να επηρεάζει το στόμα;

Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί που, όταν χρησιμοποιούνται στις κατάλληλες ποσότητες και συνθήκες, μπορεί να επηρεάζουν το μικροβίωμα και τις αλληλεπιδράσεις του με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Το Lactobacillus reuteri, το οποίο σήμερα ταξινομείται και ως Limosilactobacillus reuteri, έχει μελετηθεί για πιθανή αντιμικροβιακή και αντιφλεγμονώδη δράση.

Προηγούμενη εργαστηριακή μελέτη σε ποντίκια είχε δείξει ότι συγκεκριμένα στελέχη του βακτηρίου μείωσαν τη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες και τη βλάβη του στοματικού βλεννογόνου που προκλήθηκε από το χημειοθεραπευτικό φάρμακο 5-φθοριοουρακίλη.

Οι ερευνητές είχαν συνδέσει την επίδραση με την ενεργοποίηση αμυντικών μηχανισμών των κυττάρων και τη μείωση ορισμένων φλεγμονωδών σημάτων. Ωστόσο, εκείνα τα ευρήματα προέρχονταν από ζωικά και κυτταρικά μοντέλα και δεν μπορούσαν από μόνα τους να αποδείξουν ότι το ίδιο αποτέλεσμα θα εμφανιζόταν σε ανθρώπους.

Το σημαντικό «αλλά» της μελέτης

Παρά τις ενδιαφέρουσες διαφορές στους δύο τελευταίους κύκλους χημειοθεραπείας, τα αποτελέσματα χρειάζονται ιδιαίτερα προσεκτική ερμηνεία.

Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν συνολικά την εξέλιξη των περιστατικών μέσα στον χρόνο με πιο σύνθετο στατιστικό μοντέλο, δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συνολική επίδραση της παρέμβασης.

Επιπλέον, η μελέτη ήταν:

μικρή και διερευνητική,
ανοιχτή, επομένως οι συμμετέχουσες γνώριζαν σε ποια ομάδα ανήκαν,
χωρίς παστίλια placebo στην ομάδα ελέγχου,
πραγματοποιημένη σε ένα μόνο νοσοκομείο,
περιορισμένη σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού και συγκεκριμένα σχήματα χημειοθεραπείας.

Το ίδιο το περιοδικό επισημαίνει επίσης ότι η έκδοση που δημοσιεύτηκε στις 11 Ιουλίου 2026 είναι πρώιμη, μη τελικά επιμελημένη μορφή του άρθρου και ενδέχεται να γίνουν διορθώσεις πριν από την οριστική δημοσίευση.

Τι σημαίνει πραγματικά το αποτέλεσμα

Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι οι προβιοτικές παστίλιες προλαμβάνουν ή θεραπεύουν τη στοματική βλεννογονίτιδα.

Δείχνει, όμως, ένα ενδιαφέρον επιστημονικό σήμα: σε ορισμένα στάδια της χημειοθεραπείας, οι συμμετέχουσες που έλαβαν τα συγκεκριμένα στελέχη του προβιοτικού εμφάνισαν χαμηλότερα ποσοστά μέτριας ή σοβαρής βλεννογονίτιδας.

Αυτό δικαιολογεί μεγαλύτερες, πολυκεντρικές και διπλά τυφλές μελέτες με placebo, ώστε να διαπιστωθεί εάν η διαφορά είναι πραγματική, πόσο μεγάλη μπορεί να είναι και σε ποιους ασθενείς θα μπορούσε να έχει κλινική σημασία.

Είναι σημαντικό επίσης να διευκρινιστεί ότι δεν είναι όλα τα προβιοτικά ίδια. Διαφορετικά είδη, στελέχη, δόσεις και τρόποι χορήγησης μπορεί να έχουν τελείως διαφορετική δράση.

Δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς τον ογκολόγο

Το γεγονός ότι δεν καταγράφηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες στη συγκεκριμένη μικρή δοκιμή δεν σημαίνει ότι κάθε προβιοτικό είναι ασφαλές για κάθε άνθρωπο που υποβάλλεται σε χημειοθεραπεία.

Οι αντικαρκινικές θεραπείες μπορεί να μειώσουν τα λευκά αιμοσφαίρια και να εξασθενήσουν προσωρινά την άμυνα του οργανισμού. Σύμφωνα με το αμερικανικό NCCIH, οι πιθανότητες σοβαρών επιπλοκών από προβιοτικά είναι μεγαλύτερες σε ανθρώπους που είναι σοβαρά άρρωστοι ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Επομένως, κανένας ασθενής δεν πρέπει να ξεκινήσει μόνος του προβιοτικές παστίλιες ή συμπληρώματα κατά τη διάρκεια χημειοθεραπείας. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται αποκλειστικά σε συνεννόηση με τον θεράποντα ογκολόγο.

Ένα μικρό εύρημα με πιθανώς μεγάλη σημασία

Μια παστίλια δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ιατρική φροντίδα ούτε να εξαφανίσει τις παρενέργειες της χημειοθεραπείας.

Ωστόσο, εάν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν σε μεγαλύτερες μελέτες, μια σχετικά απλή παρέμβαση θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει μέρος της υποστηρικτικής φροντίδας ορισμένων ασθενών.

Προς το παρόν, η νέα έρευνα δεν δίνει μια οριστική απάντηση. Ανοίγει όμως μια ενδιαφέρουσα πόρτα για τη μελέτη του μικροβιώματος του στόματος και του ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει στην ανακούφιση των επιπτώσεων της αντικαρκινικής θεραπείας.

Εσείς πιστεύετε ότι τα προβιοτικά θα μπορούσαν στο μέλλον να χρησιμοποιούνται ως υποστηρικτικό μέσο κατά τη διάρκεια της χημειοθεραπείας; Γράψτε μας την άποψή σας στα σχόλια.

Σημαντική σημείωση

Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπευτική σύσταση. Τα αποτελέσματα προέρχονται από μικρή, διερευνητική κλινική μελέτη και δεν επαρκούν για να αλλάξουν την καθιερωμένη ιατρική πρακτική. Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία δεν πρέπει να λαμβάνουν προβιοτικά, συμπληρώματα ή άλλα προϊόντα χωρίς την έγκριση του θεράποντος ογκολόγου τους.