Καρκίνος του παχέος εντέρου: Τα 5 προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να αναπτύσσεται για μεγάλο διάστημα χωρίς εμφανή συμπτώματα. Όταν όμως εμφανιστούν ορισμένες επίμονες αλλαγές, η έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση μπορεί να κάνει καθοριστική διαφορά.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού είναι ο τρίτος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως και η δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο, το 2022 διαγνώστηκαν περισσότερα από 1,9 εκατομμύρια περιστατικά, ενώ καταγράφηκαν πάνω από 900.000 θάνατοι παγκοσμίως.

Παρά τους ανησυχητικούς αριθμούς, πρόκειται για έναν καρκίνο στον οποίο ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να εντοπίσει όχι μόνο τη νόσο σε αρχικό στάδιο, αλλά και προκαρκινικούς πολύποδες πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.

Πώς ξεκινά ο καρκίνος του παχέος εντέρου

Οι περισσότεροι καρκίνοι του παχέος εντέρου αρχίζουν ως μικρές αναπτύξεις στην εσωτερική επένδυση του εντέρου, οι οποίες ονομάζονται πολύποδες.

Οι περισσότεροι πολύποδες είναι καλοήθεις και δεν θα εξελιχθούν ποτέ σε καρκίνο. Ορισμένοι τύποι, όμως, μπορεί να μετατραπούν σταδιακά σε καρκινικές βλάβες μέσα σε αρκετά χρόνια.

Ακριβώς γι’ αυτό η κολονοσκόπηση έχει ιδιαίτερη σημασία: επιτρέπει στον γιατρό να εντοπίσει και, όταν είναι εφικτό, να αφαιρέσει ύποπτους πολύποδες πριν αυτοί εξελιχθούν.

Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο

Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία που να ευθύνεται για όλα τα περιστατικά. Ο κίνδυνος επηρεάζεται από έναν συνδυασμό ηλικίας, κληρονομικότητας, ιατρικού ιστορικού και τρόπου ζωής.

Στους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται:

• Η ηλικία, αν και τα περιστατικά σε νεότερους ενηλίκους έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.
• Το οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή πολυπόδων του παχέος εντέρου.
• Κληρονομικά σύνδρομα, όπως το σύνδρομο Lynch και η οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση.
• Οι χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, όπως η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος Crohn.
• Η συχνή κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος και μεγάλων ποσοτήτων κόκκινου κρέατος.
• Το κάπνισμα και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ.
• Η παχυσαρκία και η περιορισμένη σωματική δραστηριότητα.

Η ύπαρξη ενός ή περισσότερων παραγόντων κινδύνου δεν σημαίνει ότι κάποιος θα εμφανίσει οπωσδήποτε καρκίνο. Αντίστοιχα, η νόσος μπορεί να παρουσιαστεί και σε ανθρώπους χωρίς γνωστό παράγοντα κινδύνου.

Τα 5 προειδοποιητικά σημάδια

1. Επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου

Διάρροια, δυσκοιλιότητα, συχνότερες ή αραιότερες κενώσεις και η αίσθηση ότι το έντερο δεν αδειάζει πλήρως μπορεί να χρειάζονται έλεγχο, ιδιαίτερα όταν η αλλαγή επιμένει χωρίς προφανή αιτία.

Μια περιστασιακή αλλαγή συνήθως σχετίζεται με τη διατροφή, το άγχος ή κάποια λοίμωξη. Η επιμονή ή η σταδιακή επιδείνωσή της, όμως, δεν πρέπει να αγνοείται.

2. Αίμα στα κόπρανα ή αιμορραγία από το ορθό

Το αίμα μπορεί να είναι έντονο κόκκινο ή να κάνει τα κόπρανα πολύ σκούρα. Αν και συχνά προκαλείται από καλοήθεις καταστάσεις, όπως οι αιμορροΐδες ή μια ραγάδα, δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αυτές χωρίς ιατρική αξιολόγηση.

Ακόμη και μια μικρή ή διαλείπουσα αιμορραγία χρειάζεται διερεύνηση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από άλλες αλλαγές.

3. Ανεξήγητη απώλεια βάρους

Η απώλεια κιλών χωρίς αλλαγή στη διατροφή ή στη σωματική δραστηριότητα μπορεί να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι.

Δεν είναι σύμπτωμα αποκλειστικό του καρκίνου του παχέος εντέρου, αλλά όταν είναι σημαντική ή συνοδεύεται από μειωμένη όρεξη, αδυναμία ή αλλαγές στις κενώσεις, απαιτεί ιατρικό έλεγχο.

4. Επίμονος πόνος, κράμπες ή φούσκωμα στην κοιλιά

Επαναλαμβανόμενος πόνος, κράμπες, αίσθημα πληρότητας ή ασυνήθιστο φούσκωμα μπορεί να συνδέονται με πολλές διαφορετικές πεπτικές παθήσεις.

Η ανησυχία αυξάνεται όταν τα συμπτώματα είναι καινούργια, επιμένουν, γίνονται εντονότερα ή συνοδεύονται από εμετούς, αδυναμία αποβολής αερίων ή κοπράνων.

5. Αναιμία, έντονη κόπωση ή αδυναμία

Ένας όγκος μπορεί να προκαλεί μικρή αλλά χρόνια απώλεια αίματος, η οποία δεν είναι πάντοτε ορατή στα κόπρανα. Με την πάροδο του χρόνου αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σιδηροπενική αναιμία.

Η αναιμία μπορεί να εκδηλωθεί με:

• Επίμονη κόπωση.
• Αδυναμία.
• Ωχρότητα.
• Ζάλη.
• Δύσπνοια κατά την προσπάθεια.
• Ταχυκαρδία.

Η ανεξήγητη σιδηροπενική αναιμία, ιδιαίτερα σε άνδρες και σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, χρειάζεται πάντοτε διερεύνηση της αιτίας της.

Τα συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο

Αίμα στα κόπρανα, κοιλιακός πόνος και αλλαγές στις κενώσεις μπορούν να προκληθούν από αιμορροΐδες, εκκολπωματίτιδα, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, λοιμώξεις ή άλλες παθήσεις.

Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει την αιτία μόνο από τα συμπτώματα. Εάν μια αλλαγή επιμένει ή επανεμφανίζεται, απαιτείται αξιολόγηση από γιατρό.

Σε περίπτωση μεγάλης αιμορραγίας, μαύρων σαν πίσσα κοπράνων, λιποθυμίας, έντονου κοιλιακού πόνου ή συμπτωμάτων απόφραξης του εντέρου χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.

Γιατί ο προληπτικός έλεγχος σώζει ζωές

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος αφορά ανθρώπους που δεν έχουν συμπτώματα. Στόχος του είναι να εντοπίσει κρυφό αίμα, προκαρκινικές αλλοιώσεις ή έναν καρκίνο σε αρχικό στάδιο.

Οι βασικές μέθοδοι περιλαμβάνουν:

• Ανοσοχημικό τεστ κοπράνων, γνωστό ως FIT.
• Άλλες εξετάσεις ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα.
• Κολονοσκόπηση.
• Άλλες απεικονιστικές ή ενδοσκοπικές εξετάσεις, ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού.

Ένα θετικό τεστ κοπράνων δεν αποτελεί διάγνωση καρκίνου. Υποδεικνύει ότι απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, συνήθως με κολονοσκόπηση.

Στην Ελλάδα, το Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης για τον Καρκίνο του Παχέος Εντέρου προβλέπει δωρεάν προληπτικό έλεγχο για δικαιούχους ηλικίας 50 έως 69 ετών με ΑΜΚΑ, καθώς και γαστρεντερολογική αξιολόγηση, κολονοσκόπηση και βιοψία όταν υπάρχουν οι σχετικές ενδείξεις.

Άτομα με οικογενειακό ιστορικό, προηγούμενους πολύποδες, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου ή κληρονομικό σύνδρομο μπορεί να χρειαστεί να αρχίσουν τον έλεγχο νωρίτερα και να εξετάζονται συχνότερα.

Μην περιμένετε να εμφανιστούν συμπτώματα

Το σημαντικότερο μήνυμα είναι ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να μην προκαλεί κανένα εμφανές σύμπτωμα στα αρχικά του στάδια. Επομένως, η απουσία ενοχλήσεων δεν αντικαθιστά τον προληπτικό έλεγχο.

Παρατηρείτε κάποια επίμονη αλλαγή στο σώμα σας; Μην τη θεωρείτε ασήμαντη και μην προσπαθείτε να κάνετε μόνοι σας διάγνωση. Συζητήστε την με τον γιατρό σας.

Εσείς έχετε πραγματοποιήσει ποτέ προληπτικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου; Γράψτε μας στα σχόλια.

Σημαντική σημείωση

Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση, τη διάγνωση ή τις οδηγίες γιατρού. Τα συμπτώματα που αναφέρονται μπορεί να οφείλονται σε πολλές διαφορετικές αιτίες. Η παρουσία τους δεν αποδεικνύει καρκίνο, αλλά η επιμονή, η επιδείνωση ή ο συνδυασμός τους χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Πηγές

• International Agency for Research on Cancer – Colorectal Cancer
• American Cancer Society – Five Signs of Colorectal Cancer You Shouldn’t Ignore
• American Cancer Society – Τι είναι ο καρκίνος του παχέος εντέρου
• American Cancer Society – Παράγοντες κινδύνου
• Υπουργείο Υγείας – Πρόγραμμα και self-test για τον καρκίνο του παχέος εντέρου
• Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης – Δικαιούχοι και δωρεάν εξετάσεις