Ιός Bourbon: Το τσιμπούρι που μπορεί να παραμένει στο δέρμα για ημέρες και η σπάνια απειλή που μεταδίδει

 

Μπορεί να προσκολληθεί στο δέρμα, να τραφεί με αίμα για αρκετές ημέρες και το τσίμπημά του να περάσει εντελώς απαρατήρητο. Το lone star tick, ένα ιδιαίτερα επιθετικό είδος τσιμπουριού που συναντάται στις ΗΠΑ, συνδέεται με τον εξαιρετικά σπάνιο αλλά δυνητικά θανατηφόρο ιό Bourbon.

Η ανησυχία αναζωπυρώθηκε μετά την επιβεβαίωση του πρώτου κρούσματος στην Πολιτεία της Νέας Υόρκης, στο Λονγκ Άιλαντ. Η ανακάλυψη παρουσιάστηκε σε μελέτη ερευνητών του Stony Brook Medicine, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Tropical Medicine and Hygiene.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα τσιμπήματα από τσιμπούρια αυξάνονται στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με εκτίμηση που επικαλείται το CDC, περισσότεροι από 31 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να δέχονται τσίμπημα κάθε χρόνο. Τον Απρίλιο του 2026, το CDC ανακοίνωσε ότι σχεδόν σε όλες τις αμερικανικές περιφέρειες οι εβδομαδιαίες επισκέψεις στα επείγοντα λόγω τσιμπήματος βρίσκονταν στα υψηλότερα επίπεδα για την εποχή από το 2017.

Το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα στη Νέα Υόρκη

Οι επιστήμονες εξέτασαν 107 ανθρώπους ηλικίας 20 έως 93 ετών, οι οποίοι είχαν παρουσιάσει πυρετό και άλλα συμπτώματα μετά από πρόσφατη έκθεση σε τσιμπούρια στην κομητεία Σάφολκ, μεταξύ 2019 και 2024.

Τα δείγματα αίματος ελέγχθηκαν από το Τμήμα Υγείας της Πολιτείας της Νέας Υόρκης. Σε δύο ανθρώπους ανιχνεύθηκαν εξουδετερωτικά αντισώματα κατά του ιού Bourbon. Σε έναν από αυτούς παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση των αντισωμάτων ανάμεσα σε διαδοχικές αιμοληψίες, εύρημα που θεωρείται ένδειξη οξείας ή πρόσφατης λοίμωξης.

Ο συγκεκριμένος ασθενής παρουσίασε σοβαρά συμπτώματα και χρειάστηκε νοσηλεία. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, δρα Λουίς Μάρκος, μέσα σε περίπου έναν μήνα οι τίτλοι των αντισωμάτων αυξήθηκαν οκτώ φορές.

Αρχικά νόμιζαν ότι ήταν νόσος Lyme

Τα πρώτα συμπτώματα έμοιαζαν τόσο πολύ με άλλη ασθένεια που μεταδίδεται από τσιμπούρια, ώστε ο ασθενής διαγνώστηκε αρχικά με νόσο Lyme και έλαβε δοξυκυκλίνη.

Η κατάστασή του, όμως, δεν παρουσίασε βελτίωση.

Η δοξυκυκλίνη είναι αντιβιοτικό και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ορισμένες βακτηριακές λοιμώξεις από τσιμπούρια. Ο ιός Bourbon, όμως, είναι ιογενής λοίμωξη, επομένως τα αντιβιοτικά δεν μπορούν να τον αντιμετωπίσουν.

Η απουσία ανταπόκρισης στην κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, σε συνδυασμό με πυρετό, χαμηλά λευκά αιμοσφαίρια ή αιμοπετάλια και πρόσφατη έκθεση σε τσιμπούρια, αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους οι γιατροί μπορεί να εξετάσουν το ενδεχόμενο λοίμωξης από Bourbon ή Heartland.

Τι ακριβώς είναι ο ιός Bourbon

Ο ιός Bourbon είναι ένας σπάνιος RNA ιός του γένους Thogotovirus και της οικογένειας Orthomyxoviridae. Ανακαλύφθηκε το 2014 και πήρε το όνομά του από την κομητεία Bourbon του Κάνσας, όπου καταγράφηκε το πρώτο γνωστό περιστατικό.

Ο ασθενής εκείνης της περίπτωσης είχε αναφέρει πολλαπλά τσιμπήματα και την παρουσία διογκωμένου τσιμπουριού στο σώμα του. Παρουσίασε σοβαρή εμπύρετη νόσο και τελικά κατέληξε.

Έκτοτε έχουν εντοπιστεί ελάχιστες ανθρώπινες λοιμώξεις στις ΗΠΑ, ενώ ορισμένοι ασθενείς πέθαναν κατά την οξεία φάση της ασθένειας. Το CDC υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι ο ιός παραμένει εξαιρετικά σπάνιος και ότι δεν είναι γνωστό πόσες λοιμώξεις μπορεί να παραμένουν αδιάγνωστες.

Το τσιμπούρι με το «μοναχικό αστέρι»

Η μετάδοση θεωρείται ότι γίνεται κυρίως μέσω του lone star tick – Amblyomma americanum. Το ενήλικο θηλυκό αναγνωρίζεται από μία χαρακτηριστική λευκή κηλίδα στην πλάτη του, η οποία μοιάζει με «μοναχικό αστέρι».

Το τσίμπημά του είναι συνήθως ανώδυνο και μπορεί να μην γίνει αντιληπτό. Ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο, ένα τσιμπούρι μπορεί να παραμείνει προσκολλημένο και να τρέφεται για αρκετές ημέρες, σε ορισμένες περιπτώσεις περίπου μία εβδομάδα.

Το συγκεκριμένο είδος συνδέεται επίσης με:

• Ερλιχίωση
• Τουλαραιμία
• Ιό Heartland
• Σύνδρομο STARI
• Σύνδρομο alpha-gal, το οποίο μπορεί να προκαλέσει αλλεργία στο κόκκινο κρέας

Η παρουσία ενός lone star tick πάνω στο σώμα, πάντως, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει μεταδοθεί ο ιός Bourbon.

Ποια συμπτώματα προκαλεί

Τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με εκείνα πολλών άλλων λοιμώξεων και περιλαμβάνουν:

• Πυρετό
• Έντονη κόπωση
• Πονοκέφαλο
• Μυϊκούς πόνους
• Εξάνθημα
• Απώλεια όρεξης
• Ναυτία και εμετούς
• Μειωμένα λευκά αιμοσφαίρια
• Μειωμένα αιμοπετάλια

Η μεγάλη επικάλυψη με άλλες ασθένειες που μεταδίδονται από τσιμπούρια κάνει τη διάγνωση ιδιαίτερα δύσκολη.

Δεν υπάρχει εμπορικό τεστ ή ειδική θεραπεία

Στις ΗΠΑ δεν υπάρχει ευρέως διαθέσιμο εμπορικό διαγνωστικό τεστ για τον ιό Bourbon. Εξειδικευμένες μοριακές και ορολογικές εξετάσεις πραγματοποιούνται μέσω δημόσιων υγειονομικών εργαστηρίων και του CDC.

Επίσης, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει:

• Εγκεκριμένο εμβόλιο
• Ειδικό αντιικό φάρμακο
• Στοχευμένη θεραπεία

Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και μπορεί να περιλαμβάνει ενδοφλέβια υγρά, αντιμετώπιση του πυρετού και του πόνου και, στις σοβαρές περιπτώσεις, νοσηλεία.

Τι πρέπει να κάνουμε αν βρούμε τσιμπούρι

Το τσιμπούρι πρέπει να αφαιρεθεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα:

1. Πιάστε το με λεπτό τσιμπιδάκι όσο πιο κοντά γίνεται στην επιφάνεια του δέρματος.
2. Τραβήξτε το σταθερά προς τα πάνω, χωρίς απότομες περιστροφές.
3. Καθαρίστε προσεκτικά την περιοχή και τα χέρια σας.
4. Μην χρησιμοποιείτε λάδι, βαζελίνη, φωτιά ή άλλες αυτοσχέδιες μεθόδους.
5. Παρακολουθήστε για πυρετό, εξάνθημα, έντονη κόπωση ή μυϊκούς πόνους τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.

Εάν εμφανιστούν συμπτώματα μετά από τσίμπημα ή πιθανή έκθεση σε τσιμπούρια, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Αφορά την Ελλάδα;

Τα τεκμηριωμένα ανθρώπινα περιστατικά που αναφέρονται από τις αμερικανικές υγειονομικές αρχές αφορούν μέχρι σήμερα τις Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν βρέθηκε επίσημη καταγραφή κρούσματος του ιού Bourbon στην Ελλάδα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα τσιμπούρια στη χώρα μας είναι ακίνδυνα. Διαφορετικά είδη μπορούν να μεταδώσουν άλλες σοβαρές λοιμώξεις, επομένως η πρόληψη, ο έλεγχος του σώματος μετά από δραστηριότητες στη φύση και η σωστή αφαίρεσή τους παραμένουν απαραίτητα.

Εσείς ελέγχετε το σώμα και τα ρούχα σας μετά από βόλτα σε δάσος, χωράφι ή περιοχή με ψηλή βλάστηση; Γράψτε μας στα σχόλια.

Πηγές

• CDC – About Bourbon Virus
• CDC – Clinical Diagnosis, Treatment and Prevention
• Stony Brook Medicine – Πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα στη Νέα Υόρκη
• American Journal of Tropical Medicine and Hygiene – Η νέα μελέτη
• CDC – Αυξημένες επισκέψεις στα επείγοντα για τσιμπήματα
• Tick-Borne Diseases – Μελέτη για τα 31 εκατομμύρια τσιμπήματα

Σημαντική σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση ή συμβουλή. Αν εμφανίσετε πυρετό, εξάνθημα ή άλλα συμπτώματα μετά από τσίμπημα τσιμπουριού, επικοινωνήστε άμεσα με επαγγελματία υγείας.

#ΙόςBourbon #Τσιμπούρια #ΔημόσιαΥγεία #Πρόληψη