Ticker

6/recent/ticker-posts

Ticker

6/Εναλλακτικη/ticker-posts

6 σημάδια ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 που μπορεί να φανούν στο πρόσωπο και στα μάτια


6 σημάδια ανεπάρκειας βιταμίνης Β12 που μπορεί να εμφανιστούν στο πρόσωπο και στα μάτια

Η βιταμίνη Β12 είναι από εκείνες τις βιταμίνες που δεν κάνουν θόρυβο… μέχρι να αρχίσουν να λείπουν σοβαρά. Συμμετέχει στην παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων, στη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και στη σύνθεση του DNA. Όταν τα επίπεδά της πέφτουν, το σώμα μπορεί να στέλνει προειδοποιήσεις πολύ πριν το πρόβλημα γίνει έντονο. Σύμφωνα με το NIH, η ανεπάρκεια Β12 μπορεί να προκαλέσει κόπωση, μεγαλοβλαστική αναιμία, νευρολογικές αλλαγές και γλωσσίτιδα.

Το πιο ύπουλο σημείο είναι ότι η έλλειψη δεν φαίνεται πάντα αμέσως στις εξετάσεις ή στην καθημερινότητα. Μπορεί κάποιος να νιώθει απλώς “πεσμένος”, κουρασμένος ή λίγο πιο χλωμός. Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, εμφανίζονται σημάδια στο πρόσωπο, στο στόμα, στη γλώσσα και στα μάτια. Δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια αλλαγή είναι σίγουρα έλλειψη Β12. Μπορεί να οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου, φυλλικού οξέος, δερματικά προβλήματα, λοιμώξεις ή άλλες αιτίες. Όμως όταν επιμένει, χρειάζεται έλεγχος.

1. Ασυνήθιστη ωχρότητα στο πρόσωπο

Ένα από τα πιο κλασικά σημάδια είναι η χλωμή όψη. Όταν η Β12 λείπει, ο οργανισμός μπορεί να δυσκολεύεται να παράγει φυσιολογικά ερυθρά αιμοσφαίρια. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία και μειωμένη μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς.

Το αποτέλεσμα; Το πρόσωπο μπορεί να δείχνει πιο άτονο, πιο “ξεθωριασμένο”, σαν να έχει χαθεί η φυσική ζωντάνια του δέρματος. Μερικές φορές η ωχρότητα φαίνεται και στο εσωτερικό του κάτω βλεφάρου, το οποίο αντί να έχει ζωηρό ροζ ή κόκκινο χρώμα, φαίνεται πιο ανοιχτόχρωμο.

Αυτό από μόνο του δεν κάνει διάγνωση. Είναι όμως ένα σημάδι που, αν συνδυάζεται με κόπωση, ταχυκαρδία, δύσπνοια, ζάλη ή αδυναμία, πρέπει να αξιολογηθεί.

2. Σκασίματα στις γωνίες του στόματος

Οι επώδυνες ρωγμές στις άκρες των χειλιών είναι γνωστές ως γωνιακή χειλίτιδα. Μπορεί να εμφανιστεί ερυθρότητα, ξηρότητα, κάψιμο, μικρές πληγές ή σκασίματα που πονάνε όταν ανοίγουμε το στόμα, τρώμε ή μιλάμε.

Η γωνιακή χειλίτιδα μπορεί να σχετίζεται με διατροφικές ελλείψεις, μεταξύ αυτών και βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Όμως δεν είναι αποκλειστικό σημάδι Β12. Η Cleveland Clinic αναφέρει ότι μπορεί να προκαλέσει σκασίματα, ερεθισμό, ερυθρότητα και πρήξιμο στις γωνίες του στόματος, ενώ οι αιτίες μπορεί να είναι πολλές.

Αν το στόμα “σκάει” συνέχεια στις γωνίες, δεν αρκεί ένα lip balm. Χρειάζεται να βρεθεί η αιτία.

3. Κόκκινη, λεία ή πρησμένη γλώσσα

Η γλώσσα μπορεί να γίνει ένας πολύ δυνατός καθρέφτης της διατροφικής κατάστασης του οργανισμού. Σε ανεπάρκεια Β12 μπορεί να εμφανιστεί γλωσσίτιδα: η γλώσσα γίνεται κόκκινη, λεία, ευαίσθητη, γυαλιστερή ή πρησμένη.

Οι μικρές θηλές που φυσιολογικά υπάρχουν στην επιφάνειά της μπορεί να ατροφήσουν, δίνοντας την εικόνα μιας “γυαλιστερής” ή “γυμνής” γλώσσας. Ορισμένοι άνθρωποι νιώθουν κάψιμο, πόνο, δυσκολία με πικάντικες τροφές ή αλλαγές στη γεύση. Το NHS αναφέρει τη sore/red tongue και τα στοματικά έλκη ως πιθανά συμπτώματα ανεπάρκειας Β12 ή φυλλικού οξέος.

Αν η γλώσσα αλλάζει χρώμα, πονάει ή “καίει” χωρίς προφανή λόγο, είναι προειδοποίηση που δεν πρέπει να προσπεράσουμε.

4. Επαναλαμβανόμενες άφθες ή πληγές στο στόμα

Οι άφθες είναι συχνές και πολλές φορές αθώες. Όμως όταν εμφανίζονται ξανά και ξανά, όταν καθυστερούν να κλείσουν ή όταν συνοδεύονται από κόπωση και νευρολογικά συμπτώματα, χρειάζεται προσοχή.

Η Β12 παίζει ρόλο στην ανανέωση των κυττάρων. Το στόμα είναι περιοχή με γρήγορη κυτταρική ανανέωση, γι’ αυτό οι ελλείψεις μπορεί να φανούν εκεί σχετικά νωρίς. Πληγές στη γλώσσα, στα ούλα, στο εσωτερικό των παρειών ή στα χείλη μπορεί να είναι ένα από τα σημάδια που οδηγούν τον γιατρό να ζητήσει αιματολογικό έλεγχο.

Δεν σημαίνει ότι κάθε άφθα είναι έλλειψη Β12. Όμως οι επαναλαμβανόμενες πληγές αξίζουν διερεύνηση.

5. Σκούρες κηλίδες ή υπερμελάγχρωση

Πιο σπάνια, η ανεπάρκεια Β12 μπορεί να συνδεθεί με υπερμελάγχρωση, δηλαδή με πιο σκούρες περιοχές στο δέρμα. Αυτό μπορεί να φανεί και στο πρόσωπο, αν και δεν είναι το πιο συχνό σημάδι.

Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως ξεκαθαρισμένη, αλλά θεωρείται ότι η έλλειψη μπορεί να επηρεάζει τη λειτουργία των κυττάρων και την παραγωγή μελανίνης. Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή: οι σκούρες κηλίδες έχουν πολλές αιτίες, από ήλιο και ορμονικές αλλαγές μέχρι δερματολογικά προβλήματα. Δεν πρέπει να τις βαφτίζουμε μόνοι μας “έλλειψη Β12”.

Αν εμφανιστούν ξαφνικά, αλλάζουν ή συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

6. Θολή όραση ή αλλαγές στα μάτια

Αυτό είναι το πιο σπάνιο αλλά και το πιο σοβαρό σημάδι. Σε βαριά ή παρατεταμένη ανεπάρκεια Β12, μπορεί να επηρεαστεί το νευρικό σύστημα και, σπανιότερα, το οπτικό νεύρο. Η Merck αναφέρει ότι σε διατροφικές ή τοξικές οπτικές νευροπάθειες μπορεί να εμφανιστεί σταδιακή επιδείνωση της όρασης, τυφλό σημείο και διαταραχή στην αντίληψη των χρωμάτων.

Συμπτώματα όπως θολή όραση, μειωμένη οπτική οξύτητα, δυσκολία στη διάκριση χρωμάτων, διπλωπία ή σκοτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται. Ανεξάρτητα από το αν φταίει η Β12 ή κάτι άλλο, αλλαγές στην όραση χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από έλλειψη Β12;

Η Β12 βρίσκεται κυρίως σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως κρέας, ψάρια, αυγά και γαλακτοκομικά. Γι’ αυτό όσοι ακολουθούν αυστηρά vegan διατροφή χωρίς σωστή συμπλήρωση έχουν αυξημένο κίνδυνο.

Κίνδυνος υπάρχει επίσης σε άτομα με προβλήματα απορρόφησης, όπως κοιλιοκάκη, νόσο Crohn, γαστρίτιδα, βαριατρικές επεμβάσεις ή χειρουργεία στο στομάχι και στο έντερο. Σύμφωνα με το NICE, η διάγνωση δεν πρέπει να αποκλείεται μόνο επειδή δεν υπάρχει αναιμία ή μακροκυττάρωση, γιατί η Β12 μπορεί να δώσει συμπτώματα και χωρίς την “κλασική” εικόνα στις εξετάσεις.

Επίσης, η μακροχρόνια χρήση μετφορμίνης έχει συνδεθεί με μειωμένα επίπεδα Β12. Η βρετανική MHRA αναφέρει ότι η μειωμένη Β12 θεωρείται συχνή παρενέργεια της μετφορμίνης, ειδικά σε υψηλότερες δόσεις ή μακροχρόνια χρήση.

Το σημαντικότερο: μην κάνεις διάγνωση από τον καθρέφτη

Το πρόσωπο μπορεί να προειδοποιεί, αλλά δεν κάνει διάγνωση. Η Β12 ελέγχεται με εξετάσεις αίματος και, όταν χρειάζεται, με επιπλέον δείκτες που θα κρίνει ο γιατρός.

Αν έχεις ωχρότητα, πληγές στο στόμα, κάψιμο στη γλώσσα, μούδιασμα, μυρμήγκιασμα στα άκρα, αστάθεια, έντονη κόπωση ή αλλαγές στην όραση, μην το αφήσεις “για αργότερα”. Η ανεπάρκεια Β12 αντιμετωπίζεται, αλλά οι νευρολογικές επιπλοκές από παρατεταμένη έλλειψη μπορεί να μην είναι πάντα πλήρως αναστρέψιμες. Η έγκαιρη διάγνωση είναι το κλειδί.

Με απλά λόγια: αν το σώμα σου στέλνει σήματα στο πρόσωπο, στο στόμα ή στα μάτια, άκουσέ το. Μπορεί να ζητά κάτι τόσο μικρό όσο μια βιταμίνη, αλλά τόσο σημαντικό όσο η προστασία των νεύρων και του αίματός σου.


Μικρή υπενθύμιση

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική διάγνωση ή θεραπεία. Μην ξεκινάς συμπληρώματα ή ενέσεις Β12 χωρίς συμβουλή γιατρού, ειδικά αν έχεις χρόνιο νόσημα, παίρνεις φάρμακα ή έχεις νευρολογικά συμπτώματα.


Λέξεις-κλειδιά / Hashtags

#ΒιταμίνηΒ12
#ΈλλειψηΒ12
#Αναιμία
#Υγεία


Πηγές