Ένας νέος διατροφικός συναγερμός χτυπά στην Ελλάδα, αυτή τη φορά για κατεψυγμένο ψάρι. Ο ΕΦΕΤ ανακοίνωσε στις 26 Μαΐου 2026 την ανάκληση προϊόντος με την ονομασία «ΓΛΑΥΚΟΣ ΦΕΤΑ Α/Δ SHRINK» κατεψυγμένος, επειδή μετά από επίσημο εργαστηριακό έλεγχο βρέθηκε να περιέχει υδράργυρο σε συγκέντρωση μεγαλύτερη από το μέγιστο επιτρεπόμενο όριο. Το προϊόν χαρακτηρίστηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες ως «μη κανονικό – μη ασφαλές», ενώ οι καταναλωτές που το έχουν αγοράσει καλούνται ξεκάθαρα να μην το καταναλώσουν.
Και εδώ είναι το σημαντικό: δεν μιλάμε για μια απλή τυπική ανακοίνωση. Όταν ένα ψάρι βγαίνει σε ανάκληση λόγω υδραργύρου, αυτό σημαίνει ότι οι αρχές εντόπισαν συγκέντρωση πάνω από το νόμιμο όριο. Ο υδράργυρος δεν είναι κάτι που φαίνεται με το μάτι, δεν μυρίζει, δεν αλλάζει απαραίτητα τη γεύση του ψαριού και δεν “φεύγει” επειδή το μαγειρεύουμε καλά. Γι’ αυτό ακριβώς οι ανακλήσεις αυτές πρέπει να αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα.
Ποιο προϊόν ανακαλείται
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ΕΦΕΤ, η ανάκληση αφορά το προϊόν:
| Στοιχείο | Πληροφορία |
|---|---|
| 🐟 Προϊόν | ΓΛΑΥΚΟΣ ΦΕΤΑ Α/Δ SHRINK |
| ❄️ Κατάσταση | Κατεψυγμένο |
| 🌊 Ζώνη αλιείας | FAO 87 – Νοτιοανατολικός Ειρηνικός Ωκεανός |
| 📅 Ημερομηνία κατάψυξης | 13-09-2025 |
| 📅 Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από | 13-09-2027 |
| 🔢 Παρτίδα | LOT: 07626 |
| 🏭 Συσκευάζεται για | Four FISH IKE |
| 🏭 Κωδικός έγκρισης παρασκευάστριας | GR 02-KN-07 EU – Γ. ΣΙΔΕΡΗΣ Α.Ε. |
Ο έλεγχος έγινε στο πλαίσιο του προγράμματος «Επίσημος έλεγχος για την παρακολούθηση χημικών παραμέτρων Ασφάλειας Τροφίμων, προσδιορισμός μετάλλων σε τρόφιμα» για το έτος 2026. Το δείγμα εξετάστηκε από το Α’ Τμήμα της Χημικής Υπηρεσίας Ηπείρου και Δυτικής Μακεδονίας του Γενικού Χημείου του Κράτους.
Τι είναι ο γλαύκος
Ο γλαύκος αντιστοιχεί στο είδος Prionace glauca, γνωστό διεθνώς ως blue shark, δηλαδή γαλάζιος καρχαρίας. Η βάση εμπορικών ονομασιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναφέρει για την Ελλάδα την εμπορική ονομασία «Γλαυκός» για το είδος Prionace glauca.
Αυτό έχει σημασία γιατί τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια, δηλαδή ψάρια που ζουν περισσότερο, μεγαλώνουν περισσότερο και τρέφονται με άλλα ψάρια, έχουν συχνότερα μεγαλύτερη πιθανότητα συσσώρευσης υδραργύρου. Δεν σημαίνει ότι κάθε γλαύκος είναι επικίνδυνος. Σημαίνει όμως ότι όταν μια συγκεκριμένη παρτίδα βρεθεί πάνω από το όριο, δεν υπάρχει χώρος για “ας το μαγειρέψω καλά και βλέπουμε”.
Γιατί ο υδράργυρος στα ψάρια είναι τόσο σοβαρό θέμα
Ο υδράργυρος είναι μέταλλο που μπορεί να απελευθερωθεί στο περιβάλλον από φυσικές αλλά και ανθρώπινες δραστηριότητες. Στη θάλασσα μπορεί να μετατραπεί σε μεθυλυδράργυρο, μορφή που περνά στην τροφική αλυσίδα και συσσωρεύεται σε ψάρια και θαλασσινά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι το κρέας των ψαριών είναι ο βασικός διατροφικός παράγοντας έκθεσης στον μεθυλυδράργυρο για όλες τις ηλικιακές ομάδες, ενώ τα επίπεδα είναι γενικά υψηλότερα στα αρπακτικά ψάρια.
Με απλά λόγια: το μικρό ψάρι παίρνει λίγο, το μεγαλύτερο ψάρι τρώει πολλά μικρότερα, το ακόμα μεγαλύτερο τρώει άλλα ψάρια, και έτσι το φορτίο μπορεί να ανεβαίνει όσο ανεβαίνουμε στην τροφική αλυσίδα. Γι’ αυτό ο ξιφίας, ο καρχαρίας, ο τόνος και άλλα μεγάλα ψάρια εμφανίζονται συχνά στις συζητήσεις για τον υδράργυρο.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι οι άνθρωποι εκτίθενται κυρίως στον μεθυλυδράργυρο όταν καταναλώνουν ψάρια και οστρακοειδή που τον περιέχουν, ενώ τονίζει ότι ο υδράργυρος αποτελεί ιδιαίτερη απειλή για την ανάπτυξη του παιδιού στη μήτρα και στα πρώτα χρόνια ζωής.
Το μεγάλο λάθος που κάνουν πολλοί
Πολλοί πιστεύουν ότι αν ένα ψάρι βράσει, τηγανιστεί ή ψηθεί δυνατά, τότε “καθαρίζει”. Αυτό ισχύει για αρκετούς μικροβιολογικούς κινδύνους, όχι όμως για τα βαρέα μέταλλα. Ο υδράργυρος δεν είναι μικρόβιο. Δεν είναι βακτήριο. Δεν είναι κάτι που σκοτώνεται με τη θερμοκρασία.
Άρα, αν έχετε στο σπίτι την παρτίδα LOT: 07626, η σωστή κίνηση δεν είναι να το ψήσετε καλύτερα. Η σωστή κίνηση είναι να μην το καταναλώσετε και να ακολουθήσετε την οδηγία ανάκλησης.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν περισσότερο
Αν και η οδηγία του ΕΦΕΤ αφορά όλους τους καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί τη συγκεκριμένη παρτίδα, ορισμένες ομάδες πρέπει να είναι ακόμη πιο προσεκτικές:
| Ομάδα | Γιατί χρειάζεται προσοχή |
|---|---|
| 🤰 Έγκυες | Ο μεθυλυδράργυρος μπορεί να επηρεάσει το αναπτυσσόμενο νευρικό σύστημα του εμβρύου. |
| 🤱 Θηλάζουσες | Η διατροφή της μητέρας παραμένει σημαντική για την έκθεση του βρέφους. |
| 👶 Μικρά παιδιά | Ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα συνεχίζουν να αναπτύσσονται. |
| 👧 Παιδιά 3–10 ετών | Η EFSA αναφέρει ότι παιδιά μπορούν να φτάσουν ευκολότερα όρια ασφαλούς πρόσληψης ανάλογα με το είδος και τη συχνότητα κατανάλωσης ψαριού. |
| 🧓 Άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας | Καλό είναι να συμβουλεύονται γιατρό όταν υπάρχει ανησυχία για έκθεση σε βαρέα μέταλλα. |
| 🐟 Όσοι τρώνε συχνά μεγάλα ψάρια | Οι συχνοί καταναλωτές μεγάλων αρπακτικών ψαριών μπορεί να έχουν μεγαλύτερη συνολική έκθεση. |
Η EFSA έχει τονίσει ότι ο καλύτερος τρόπος για να κερδίζουμε τα οφέλη του ψαριού, χωρίς να ανεβάζουμε τον κίνδυνο από μεθυλυδράργυρο, είναι να περιορίζουμε τα είδη με υψηλή περιεκτικότητα και να προτιμούμε ψάρια χαμηλότερα σε υδράργυρο, ειδικά για παιδιά και γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία.
Η πρόσφατη επιστημονική εικόνα για τα βαρέα μέταλλα στα θαλασσινά
Μια πρόσφατη μελέτη του 2025 στο περιοδικό Foods, με τίτλο “Monitoring of Cadmium, Lead, and Mercury Levels in Seafood Products: A Ten-Year Analysis”, ανέλυσε στοιχεία δεκαετίας για κάδμιο, μόλυβδο και υδράργυρο σε θαλασσινά προϊόντα. Στη μελέτη εξετάστηκαν χιλιάδες δείγματα και οι υπερβάσεις υδραργύρου εντοπίστηκαν κυρίως σε θαλάσσια ψάρια, ιδιαίτερα σε μεγάλους θηρευτές όπως ξιφίας, καρχαρίες και είδη τόνου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβόμαστε όλα τα ψάρια. Το ψάρι είναι πολύτιμη τροφή: δίνει πρωτεΐνη, ωμέγα-3 λιπαρά, βιταμίνη D, ιώδιο και άλλα σημαντικά θρεπτικά συστατικά. Το θέμα δεν είναι “κόβουμε τα ψάρια”. Το θέμα είναι διαλέγουμε σωστά, ελέγχουμε τις ανακλήσεις και δεν αγνοούμε τις επίσημες προειδοποιήσεις.
Μια άλλη επιστημονική επισκόπηση του 2025 για την έκθεση στον υδράργυρο και τις επιπτώσεις σε εγκυμοσύνη και παιδική ηλικία αναφέρει ότι η υψηλότερη έκθεση σε υδράργυρο έχει συσχετιστεί σε συστηματικές ανασκοπήσεις με αυξημένους κινδύνους για ορισμένες εκβάσεις στην κύηση και την παιδική ανάπτυξη, αν και τα ειδικά δεδομένα για μεθυλυδράργυρο από θαλασσινά παραμένουν σύνθετα και χρειάζονται περισσότερη έρευνα.
Τι πρέπει να κάνετε τώρα
Αν αγοράσατε κατεψυγμένο γλαύκο, ελέγξτε άμεσα την ετικέτα. Ψάξτε για:
LOT: 07626
Ημερομηνία κατάψυξης: 13-09-2025
Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από: 13-09-2027
FAO 87 – Νοτιοανατολικός Ειρηνικός Ωκεανός
Αν τα στοιχεία ταιριάζουν, μην το καταναλώσετε. Μην το δώσετε σε παιδιά, μην το μαγειρέψετε “για καλό και για κακό”, μην το κρατήσετε στην κατάψυξη για αργότερα. Η οδηγία του ΕΦΕΤ είναι σαφής: οι καταναλωτές που το έχουν προμηθευτεί καλούνται να μην το καταναλώσουν.
Το συμπέρασμα
Η ανάκληση αυτή είναι μια δυνατή υπενθύμιση ότι η ασφάλεια τροφίμων δεν είναι λεπτομέρεια. Ένα προϊόν μπορεί να φαίνεται κανονικό, να είναι καλά συσκευασμένο, να βρίσκεται στην κατάψυξη και να έχει μακρινή ημερομηνία λήξης, αλλά να κρύβει έναν χημικό κίνδυνο που δεν φαίνεται.
Ο ΕΦΕΤ έκανε τον έλεγχο, το Γενικό Χημείο του Κράτους εντόπισε την υπέρβαση και η παρτίδα ανακαλείται. Τώρα η ευθύνη περνά και στον καταναλωτή: ελέγχουμε την ετικέτα, ενημερώνουμε συγγενείς και φίλους, και δεν καταναλώνουμε το συγκεκριμένο προϊόν.
Γιατί όταν μιλάμε για υδράργυρο στα τρόφιμα, η καλύτερη προστασία είναι η πρόληψη.
Social Plugin