Μια ανακοίνωση που δεν πρέπει να περάσει στα ψιλά γράμματα αφορά χιλιάδες ανθρώπους με σακχαρώδη διαβήτη στην Ελλάδα. Ο ΕΟΦ δημοσίευσε ενημέρωση για την οριστική διακοπή κυκλοφορίας πέντε σκευασμάτων ινσουλίνης από την ελληνική αγορά. Και εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή: δεν μιλάμε για ένα απλό προϊόν που αντικαθίσταται εύκολα από το ράφι. Μιλάμε για ινσουλίνη. Δηλαδή για φάρμακο ζωτικής σημασίας.
Σύμφωνα με την επίσημη επιστολή της Φαρμασέρβ-Λίλλυ Α.Ε.Β.Ε., η εταιρεία προχώρησε στην οριστική διακοπή κυκλοφορίας συγκεκριμένων σκευασμάτων ινσουλίνης στην Ελλάδα μετά από αξιολόγηση και ανάλυση της αγοράς. Στην ίδια ενημέρωση ξεκαθαρίζεται κάτι πολύ σημαντικό: οι διακοπές δεν οφείλονται σε ζητήματα ασφάλειας, αποτελεσματικότητας ή ποιότητας. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρόκειται για κλασική «ανάκληση λόγω κινδύνου», αλλά για εμπορική/διαθεσιμότητας απόφαση που απαιτεί σωστή ιατρική μετάβαση σε άλλη θεραπεία.
Ποια σκευάσματα ινσουλίνης διακόπτονται
Τα σκευάσματα που αναφέρονται στην επίσημη ενημέρωση είναι πέντε. Πρόκειται για ινσουλίνες ενδιάμεσης δράσης, διφασικά μείγματα ινσουλινών και μία βασική ινσουλίνη μακράς δράσης. Η ημερομηνία οριστικής διακοπής που αναφέρεται στον πίνακα της εταιρείας είναι η 27η Νοεμβρίου 2025.
🟥 Σκεύασμα που διακόπτεται | 🟨 Τύπος ινσουλίνης | 🟩 Τι παραμένει διαθέσιμο σύμφωνα με την ενημέρωση
Humulin NPH, φιαλίδιο | Ισοφανική ανθρώπινη ινσουλίνη, ενδιάμεσης δράσης | Φυσίγγιο
Humalog Mix25, φυσίγγιο | Μείγμα 25% ινσουλίνη lispro και 75% πρωταμινική lispro | KwikPen
Humalog Mix50, φυσίγγιο | Μείγμα 50% ινσουλίνη lispro και 50% πρωταμινική lispro | KwikPen
Humulin M3, φιαλίδιο | Μείγμα 30% διαλυτή ινσουλίνη και 70% ισοφανική ινσουλίνη | Φυσίγγιο
Abasaglar, φυσίγγιο | Ινσουλίνη glargine, βασική μακράς δράσης | KwikPen
Το μεγάλο λάθος που δεν πρέπει να κάνει κανείς
Το χειρότερο που μπορεί να κάνει ένας ασθενής είναι να πανικοβληθεί και να αλλάξει μόνος του ινσουλίνη, δόση, ώρα χορήγησης ή συσκευή. Η ινσουλίνη δεν είναι συμπλήρωμα. Δεν είναι βιταμίνη. Δεν είναι κάτι που το αλλάζεις επειδή «μοιάζει». Ακόμη και όταν η δραστική ουσία ή η κατηγορία φαίνεται παρόμοια, το προφίλ δράσης, η απορρόφηση, η διάρκεια, η κορύφωση και ο τρόπος χορήγησης μπορεί να διαφέρουν.
Η επίσημη ενημέρωση τονίζει ότι οι ασθενείς πρέπει να μεταβούν εγκαίρως σε εναλλακτική θεραπεία ινσουλίνης, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος παράλειψης δόσεων. Η παράλειψη δόσεων ινσουλίνης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές κλινικές επιπτώσεις. Οι γιατροί καλούνται να καθοδηγήσουν τους ασθενείς σε εναλλακτικές επιλογές, με βάση τις υπάρχουσες οδηγίες και την κλινική κρίση.
Γιατί αυτό αφορά τόσο πολύ τους διαβητικούς
Η ινσουλίνη είναι η «κεντρική βαλβίδα» που βοηθά το σώμα να διαχειριστεί τη γλυκόζη. Όταν ένας άνθρωπος με διαβήτη χρειάζεται ινσουλίνη και δεν τη λάβει σωστά, το σάκχαρο μπορεί να ξεφύγει. Και όταν το σάκχαρο ξεφύγει, δεν μιλάμε απλώς για έναν αριθμό στο μηχανάκι. Μιλάμε για κόπωση, θολούρα, έντονη δίψα, συχνουρία, αφυδάτωση, υπογλυκαιμίες ή υπεργλυκαιμίες, και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις επικίνδυνες καταστάσεις που χρειάζονται άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Ειδικά όταν αλλάζει κανείς από φιαλίδιο σε φυσίγγιο ή από φυσίγγιο σε πένα, δεν αλλάζει μόνο το «κουτί». Αλλάζει και ο τρόπος χρήσης. Ο ασθενής πρέπει να ξέρει πώς γίνεται η ένεση, πώς μετράει τις μονάδες, πώς αποθηκεύεται η ινσουλίνη, πότε γίνεται η χορήγηση και πότε πρέπει να ελέγχει συχνότερα το σάκχαρό του.
Τι λένε οι ευρωπαϊκές οδηγίες για την αλλαγή ινσουλίνης
Η αντίστοιχη ευρωπαϊκή επικοινωνία του EMA για διακοπές κυκλοφορίας ινσουλινών τονίζει ότι η αλλαγή σε άλλο τύπο ή εμπορικό σκεύασμα ινσουλίνης πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση. Αναφέρει επίσης ότι κατά τη μετάβαση απαιτείται στενή παρακολούθηση της γλυκόζης, ακόμη και νυχτερινές μετρήσεις αν χρειάζεται, κατά τη διάρκεια της αλλαγής και τις πρώτες εβδομάδες μετά από αυτήν.
Αυτό είναι το σημείο-κλειδί. Η αλλαγή δεν είναι απλώς «πάρε αυτό αντί για εκείνο». Είναι μικρή ιατρική μετάβαση. Και σε μερικούς ανθρώπους μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή δόσης, αλλαγή στον τρόπο μέτρησης, περισσότερη παρακολούθηση ή νέα εκπαίδευση στη συσκευή χορήγησης.
Τι πρέπει να κάνουν οι ασθενείς πρακτικά
Πρώτον, να μην σταματήσουν την ινσουλίνη τους. Δεύτερον, να επικοινωνήσουν με τον γιατρό τους, ειδικά αν λαμβάνουν κάποιο από τα σκευάσματα που αναφέρονται. Τρίτον, να ρωτήσουν τον φαρμακοποιό τους για τη διαθεσιμότητα και για το ποια μορφή παραμένει στην αγορά. Τέταρτον, να μη δεχθούν αλλαγή χωρίς σαφείς οδηγίες για δόση, ώρα χορήγησης και τρόπο χρήσης.
Η επίσημη ενημέρωση αναφέρει ότι οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να δίνουν συμβουλές για το νέο σχήμα ινσουλίνης ή/και τη χρήση του νέου συστήματος χορήγησης. Επίσης, σημειώνει ότι μπορεί να χρειαστεί αλλαγή δόσης και πρόσθετη παρακολούθηση γλυκόζης, ιδιαίτερα στις πρώτες εβδομάδες μετά τη μετάβαση.
Η πιο πρόσφατη επιστημονική εικόνα για βιο-ομοειδείς ινσουλίνες
Στην πράξη, ένα μέρος των εναλλακτικών επιλογών μπορεί να αφορά βιο-ομοειδείς ινσουλίνες. Οι βιο-ομοειδείς δεν είναι «φτηνά αντίγραφα» με την απλή έννοια. Είναι βιολογικά φάρμακα που αξιολογούνται ώστε να είναι εξαιρετικά παρόμοια με το φάρμακο αναφοράς. Ο EMA αναφέρει ότι τα βιο-ομοειδή αποτελούν σημαντικές θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να βελτιώσουν την πρόσβαση των ασθενών σε βασικές θεραπείες, ενώ η αξιολόγησή τους διατηρεί υψηλά πρότυπα ασφάλειας και αποτελεσματικότητας.
Μια πρόσφατη μελέτη/πρωτόκολλο συστηματικής ανασκόπησης του 2025 στο PLOS One τονίζει ότι οι βιο-ομοειδείς ινσουλίνες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόσβαση των ασθενών και στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας, αλλά η πραγματική χρήση τους στην καθημερινή κλινική πράξη χρειάζεται περισσότερα δεδομένα. Η ίδια εργασία σημειώνει ότι η πρόσληψη των βιο-ομοειδών ινσουλινών παραμένει χαμηλή σε πολλές χώρες και ότι η πραγματική εμπειρία ασθενών και γιατρών είναι κρίσιμη για σωστές αποφάσεις.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι άνθρωποι με διαβήτη τύπου 1, γιατί η ινσουλίνη είναι απολύτως απαραίτητη για την επιβίωση. Προσοχή χρειάζονται επίσης όσοι έχουν διαβήτη τύπου 2 και κάνουν πολλαπλές ενέσεις, όσοι έχουν ιστορικό σοβαρών υπογλυκαιμιών, οι ηλικιωμένοι, όσοι ζουν μόνοι, όσοι οδηγούν συχνά, όσοι εργάζονται σε απαιτητικές συνθήκες, οι έγκυες γυναίκες και τα παιδιά.
Η επίσημη επιστολή αναφέρει ειδικά ότι κατά τη μετάβαση σε άλλο τύπο ινσουλίνης συνιστάται στενή παρακολούθηση της γλυκόζης, ιδιαίτερα σε εγκύους και παιδιά, καθώς μπορεί να χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση από τον γενικό πληθυσμό και ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας μπορεί να είναι υψηλότερος.
Το συμπέρασμα
Η είδηση δεν λέει ότι οι συγκεκριμένες ινσουλίνες είναι επικίνδυνες. Λέει όμως κάτι εξίσου σοβαρό: φεύγουν οριστικά συγκεκριμένες μορφές από την ελληνική αγορά. Και όταν φεύγει μια ινσουλίνη, ο ασθενής δεν πρέπει να μείνει ούτε μία μέρα χωρίς ξεκάθαρο πλάνο.
Το σωστό μήνυμα είναι απλό: κανένας πανικός, αλλά καμία αμέλεια. Όποιος χρησιμοποιεί κάποιο από τα συγκεκριμένα σκευάσματα πρέπει να μιλήσει άμεσα με τον γιατρό του και να οργανώσει εγκαίρως τη μετάβαση. Στον διαβήτη, η λεπτομέρεια σώζει. Και στην ινσουλίνη, η σωστή αλλαγή μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια ομαλή προσαρμογή και σε μια επικίνδυνη απορρύθμιση.
Πηγές και μελέτες
-
Επίσημη επιστολή Φαρμασέρβ-Λίλλυ μέσω ΕΟΦ για την οριστική διακοπή επιλεγμένων σκευασμάτων ινσουλίνης
https://www.eof.gr/wp-content/uploads/2026/04/επιστολής-της-εταιρείας-ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ-Α.Ε.Β.Ε.pdf -
EMA – Medicine shortage communication για διακοπές κυκλοφορίας ινσουλινών και οδηγίες αλλαγής θεραπείας
https://www.ema.europa.eu/en/documents/other/medicine-shortage-communication-msc-insulin-human-insulin-various-short-rapid-intermediate-mixed-long-acting-forms-2025_en.pdf -
ADA Standards of Care in Diabetes 2026 – επίσημες κλινικές οδηγίες για τον διαβήτη
https://professional.diabetes.org/standards-of-care -
PLOS One 2025 – Comparative effectiveness and safety of insulin reference biologics versus biosimilars
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0329299 -
EMA 2025 – Βιο-ομοειδή φάρμακα, αξιολόγηση, πρόσβαση και ασφάλεια
https://www.ema.europa.eu/en/news/streamlining-development-assessment-biosimilar-medicines
Disclaimer
Το άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή. Οι ασθενείς που λαμβάνουν ινσουλίνη δεν πρέπει να αλλάξουν, να διακόψουν ή να αντικαταστήσουν τη θεραπεία τους χωρίς άμεση καθοδήγηση από τον θεράποντα γιατρό τους.
Social Plugin