Η νοθεία καφέ δεν είναι καινούργια ιστορία. Είναι ένα διαχρονικό παιχνίδι κέρδους, όπου ο αλεσμένος καφές μετατρέπεται σε ιδανικό «καμβά» για προσθήκες που ο καταναλωτής δεν μπορεί να δει. Σόγια, καλαμπόκι, κριθάρι, κιχώριο. Ακόμα και χρωστικές ουσίες για να δείχνει πιο σκούρος, πιο «δυνατός», πιο αυθεντικός.
Η πρόσφατη υπόθεση στο Βιετνάμ ήρθε να υπενθυμίσει ότι το φαινόμενο παραμένει ζωντανό και οργανωμένο.
Η αρχή έγινε όταν οι αρχές εντόπισαν φορτηγό που μετέφερε πάνω από 1.000 σάκους αλεσμένου καφέ χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα. Ο έλεγχος οδήγησε σε αποθήκη στην επαρχία Λαμ Ντονγκ, στα κεντρικά υψίπεδα – την «καρδιά» της καλλιέργειας καφέ στη χώρα.
Το αποτέλεσμα; Κατάσχεση 4,1 τόνων αλλοιωμένου αλεσμένου καφέ και επιπλέον 3 τόνων πρώτων υλών, μεταξύ των οποίων σόγια. Σύμφωνα με τις αρχές, η επιχείρηση αναμείγνυε κόκκους καφέ με σόγια και αρωματικές ουσίες, δημιουργώντας προϊόν που διοχετευόταν στην εγχώρια αγορά.
Η υπόθεση καταγράφηκε στη Μηνιαία Έκθεση της ΕΕ για την Απάτη Τροφίμων Ιανουαρίου 2026, όπου συγκεντρώνονται διεθνείς περιπτώσεις νοθείας και παραποίησης τροφίμων. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η απάτη τροφίμων δεν είναι τοπικό πρόβλημα, αλλά παγκόσμιο φαινόμενο.
Γιατί όμως γίνεται;
Το κίνητρο είναι σχεδόν πάντα οικονομικό. Το Βιετνάμ είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως της ποικιλίας Robusta. Η Robusta είναι φθηνότερη από την Arabica και χρησιμοποιείται κυρίως σε στιγμιαίο καφέ. Όταν οι διεθνείς τιμές ανεβαίνουν και η διαφορά αξίας μεταξύ ποικιλιών μεγαλώνει, δημιουργείται «χώρος» για υποκατάσταση ή αραίωση.
Ο αλεσμένος καφές είναι ιδιαίτερα ευάλωτος. Σε μορφή σκόνης, δεν ξεχωρίζεις εύκολα τι έχει προστεθεί. Δεν βλέπεις τον κόκκο. Δεν αναγνωρίζεις την υφή. Δεν καταλαβαίνεις την ποικιλία.
Και δεν είναι η πρώτη φορά. Το 2018, στην ίδια γεωγραφική περιοχή, είχαν συλληφθεί άτομα που χρησιμοποιούσαν χημικές ουσίες μπαταριών για τη βαφή αποβλήτων καφέ, τα οποία πουλούσαν ως μαύρο πιπέρι. Όταν το κέρδος προηγείται της ηθικής, τα όρια θολώνουν επικίνδυνα.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα;
Η Ελλάδα εισάγει καφέ από το Βιετνάμ, το οποίο συγκαταλέγεται στις 10 κορυφαίες πηγές προέλευσης εισαγόμενου καφέ στη χώρα μας. Στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι μέρος των εισαγωγών μη καβουρδισμένου καφέ προέρχεται από τον ασιατικό παραγωγό. Η αξία των εισαγωγών ανέρχεται σε αρκετά εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
Το 2025, οι εξαγωγές καφέ του Βιετνάμ κατέγραψαν ιστορικό ρεκόρ, ξεπερνώντας τα 8,9 δισ. λίρες, με αύξηση σχεδόν 59% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Μόνο στις πρώτες 15 ημέρες του 2026, τα έσοδα από εξαγωγές ανήλθαν σε 300 εκατ. λίρες. Εξήχθησαν 89.000 τόνοι καφέ, με αύξηση όγκου 20,6% και αξίας 8,6% σε σύγκριση με το ίδιο διάστημα του προηγούμενου έτους.
Ο καφές ξεπέρασε ακόμα και τα θαλασσινά και έγινε το δεύτερο πιο κερδοφόρο αγροτικό προϊόν της χώρας, μετά τα προϊόντα ξυλείας.
Όταν διακυβεύονται δισεκατομμύρια, η πίεση για κέρδος αυξάνεται. Και εκεί εμφανίζεται η νοθεία.
Οι έλεγχοι βασίζονται σε εργαστηριακές αναλύσεις που εντοπίζουν αποκλίσεις στη σύσταση, ίχνη ξένων φυτικών πρωτεϊνών ή ασυνήθιστες χημικές υπογραφές. Σε περιπτώσεις παραβάσεων επιβάλλονται διοικητικές και ποινικές κυρώσεις. Ωστόσο, η διεθνής εφοδιαστική αλυσίδα είναι πολύπλοκη και πολυεπίπεδη.
Το βασικό ερώτημα δεν είναι αν όλος ο καφές είναι ύποπτος. Δεν είναι. Η συντριπτική πλειονότητα των παραγωγών και εξαγωγέων λειτουργεί νόμιμα. Το ζήτημα είναι ότι σε μια αγορά δισεκατομμυρίων, ακόμη και ένα μικρό ποσοστό απάτης μεταφράζεται σε τεράστιους όγκους.
Ο καταναλωτής δύσκολα μπορεί να εντοπίσει νοθεία μόνος του. Η επιλογή αξιόπιστων εταιρειών, πιστοποιήσεων ποιότητας και η προτίμηση σε καφέ ολόκληρου κόκκου όπου είναι δυνατόν, μειώνουν τον κίνδυνο.
Η ιστορία του καφέ είναι ιστορία εμπορίου, πολιτισμού και καθημερινής απόλαυσης. Αλλά είναι και ιστορία οικονομικών πιέσεων, διεθνών ροών και – μερικές φορές – σκιών.
Το περιστατικό στο Βιετνάμ δεν σημαίνει πανικό. Σημαίνει εγρήγορση. Σε έναν κόσμο όπου το τρόφιμο ταξιδεύει χιλιάδες χιλιόμετρα πριν φτάσει στο φλιτζάνι μας, η διαφάνεια και ο έλεγχος είναι πιο κρίσιμα από ποτέ.
────────────────────────
Disclaimer
Το παρόν άρθρο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε διαθέσιμα επίσημα στοιχεία και αναφορές. Δεν υποκαθιστά επίσημες ανακοινώσεις αρχών ή εξειδικευμένη επαγγελματική συμβουλή.
©ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ*Οι πληροφορίες που περιέχονται στην σελίδα ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ
δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας. Αν
αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια θεραπεία ή διατροφή ρωτήστε τον
προσωπικό ιατρό σας.
Ακολουθήστε μας και στο Facebook
Για να μην χάνεις καμία ανάρτηση, ακολούθησε μας στο GOOGLE NEWS!
Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε μας και στο Instagram
.jpeg)
Social Plugin