Πώς μια ανακάλυψη Νόμπελ άλλαξε όσα ξέραμε για τη νηστεία, τη γήρανση και την υγεία
Ο Ιάπωνας βιολόγος Yoshinori Ohsumi τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας & Ιατρικής όταν αποκάλυψε κάτι σχεδόν… επαναστατικό:
ότι το σώμα μας δεν καταρρέει όταν δεν τρώει. Αντίθετα, ενεργοποιεί έναν πανίσχυρο εσωτερικό μηχανισμό επιδιόρθωσης και καθαρισμού που λέγεται αυτοφαγία.
Με απλά λόγια;
Όταν σταματάς να τρως για κάποιο διάστημα, το σώμα καθαρίζει τον εαυτό του από μέσα προς τα έξω.
EXTRA INFO
Ο Ιάπωνας βιολόγος Yoshinori Ohsumi τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής το 2016.
Η βράβευση έγινε για τις πρωτοποριακές ανακαλύψεις του σχετικά με τους μηχανισμούς της αυτοφαγίας.
Γιατί τιμήθηκε:Αποκωδικοποίηση της "Αυτοφαγίας": Ο Ohsumi εξήγησε τη θεμελιώδη διαδικασία με την οποία τα κύτταρα αποδομούν και ανακυκλώνουν τα δικά τους συστατικά (όπως κατεστραμμένες πρωτεΐνες ή οργανίδια) για να παράγουν ενέργεια και να διατηρήσουν την υγεία τους.
Πειράματα σε μαγιά: Χρησιμοποιώντας κοινή μαγιά αρτοποιίας στις αρχές της δεκαετίας του 1990, κατάφερε να εντοπίσει τα γονίδια που ελέγχουν αυτή τη διαδικασία.
Σημασία για την υγεία: Απέδειξε ότι ο μηχανισμός αυτός είναι κοινός και στον άνθρωπο. Η δυσλειτουργία της αυτοφαγίας έχει συνδεθεί με σοβαρές παθήσεις, όπως ο καρκίνος, ο διαβήτης τύπου 2, η νόσος Πάρκινσον και το Αλτσχάιμερ.
Τι είναι η αυτοφαγία (χωρίς δύσκολες λέξεις)
Η λέξη αυτοφαγία προέρχεται από τα ελληνικά:
αυτός + φαγεῖν = τρώω τον εαυτό μου.
Ακούγεται τρομακτικό, αλλά στην πραγματικότητα είναι σοφό.
Η αυτοφαγία είναι η διαδικασία με την οποία το σώμα:
-
εντοπίζει παλιά, κατεστραμμένα ή δυσλειτουργικά κύτταρα
-
τα διασπά σε βασικά συστατικά
-
και τα ανακυκλώνει για να φτιάξει νέα, πιο υγιή κύτταρα
Σαν ένα εσωτερικό συνεργείο ανακύκλωσης που δουλεύει μόνο όταν δεν του πετάς καινούριο φαγητό απ’ έξω.
Πότε ενεργοποιείται η αυτοφαγία
Η αυτοφαγία δεν λειτουργεί όταν τρως συνεχώς.
Ενεργοποιείται όταν:
-
πέφτουν τα επίπεδα ινσουλίνης
-
εξαντλούνται τα άμεσα θρεπτικά συστατικά
-
το σώμα καταλαβαίνει ότι πρέπει να στραφεί στα εσωτερικά του αποθέματα
Αυτό συμβαίνει:
-
στη διαλειμματική νηστεία
-
στο φαγητό με περιορισμένο χρονικό παράθυρο
-
στις παρατεταμένες νηστείες (υπό προϋποθέσεις)
Αντί να «μπει σε πανικό», το σώμα μπαίνει σε λειτουργία επισκευής.
Τι καθαρίζει η αυτοφαγία μέσα σου
Η αυτοφαγία:
-
απομακρύνει τοξίνες
-
διασπά κατεστραμμένες πρωτεΐνες
-
καθαρίζει κυτταρικά υπολείμματα
-
εξουδετερώνει δυσλειτουργικά μιτοχόνδρια
-
μειώνει το «κυτταρικό σκουπίδι» που συσσωρεύεται με τα χρόνια
Με απλά λόγια:
καθαρίζει ό,τι χαλάει πριν γίνει πρόβλημα.
Αυτοφαγία και γήρανση: γιατί θεωρείται μηχανισμός μακροζωίας
Με τα χρόνια, η αυτοφαγία:
-
επιβραδύνει τη φθορά των κυττάρων
-
μειώνει τη χρόνια φλεγμονή
-
βελτιώνει την ανοσολογική απόκριση
-
βοηθά στη διατήρηση υγιών ιστών
Όσο λιγότερα «χαλασμένα εξαρτήματα» κουβαλά το σώμα, τόσο πιο αργά γερνά.
Δεν είναι τυχαίο ότι η αυτοφαγία θεωρείται σήμερα κεντρικός μηχανισμός μακροχρόνιας υγείας.
Εγκέφαλος και αυτοφαγία: μια ήσυχη προστασία
Η έρευνα δείχνει ότι η αυτοφαγία:
-
βοηθά στην απομάκρυνση παθολογικών πρωτεϊνών
-
υποστηρίζει τη νευρωνική υγεία
-
σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών διαταραχών
Νόσοι όπως το Αλτσχάιμερ και το Πάρκινσον συνδέονται με συσσώρευση κυτταρικών αποβλήτων.
Η αυτοφαγία είναι ο φυσικός τρόπος του σώματος να τα απομακρύνει.
Αυτοφαγία και καρκίνος: τι δείχνουν τα δεδομένα
Η αυτοφαγία:
-
βοηθά στην επιδιόρθωση μεταβολικής βλάβης
-
υποστηρίζει τη σταθερότητα των κυττάρων
-
μειώνει το περιβάλλον που ευνοεί καρκινικές μεταλλάξεις
Δεν είναι «θεραπεία».
Είναι όμως μηχανισμός πρόληψης και κυτταρικής άμυνας, χωρίς φάρμακα.
Γιατί η σύγχρονη διατροφή μπλοκάρει την αυτοφαγία
Σήμερα:
-
τρώμε συχνά
-
τσιμπολογάμε συνεχώς
-
κρατάμε την ινσουλίνη μόνιμα ψηλά
Αποτέλεσμα;
Το σώμα δεν βρίσκει ποτέ χρόνο να καθαρίσει.
Η αυτοφαγία χρειάζεται παύση.
Χρειάζεται κενό.
Χρειάζεται να μην έρχεται συνεχώς «καινούριο φορτίο».
Το μεγάλο μήνυμα της ανακάλυψης
Η δουλειά του Ohsumi μας θύμισε κάτι απλό και ξεχασμένο:
Μερικές φορές, δίνοντας στο σώμα λιγότερα,
του επιτρέπεις να κάνει πολύ περισσότερα.
Η αυτοφαγία δεν είναι μόδα.
Δεν είναι trend.
Είναι βασικός μηχανισμός επιβίωσης που υπάρχει μέσα μας εδώ και εκατομμύρια χρόνια.
Και ενεργοποιείται όταν σταματάς – έστω για λίγο – να τρως ασταμάτητα.
EXTRA INFO
Οι πιο πρόσφατες μελέτες του Yoshinori Ohsumi (2024-2025) συνεχίζουν να εμβαθύνουν στους μοριακούς μηχανισμούς της αυτοφαγίας, επεκτείνοντας την έρευνα πέρα από τις πρωτεΐνες και σε άλλα κυτταρικά συστατικά.
Σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσιεύσεις του στο ScienceDirect, μερικά από τα πιο σύγχρονα ευρήματα περιλαμβάνουν:Αυτοφαγία του Γλυκογόνου (2024): Μια σημαντική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό iScience εντόπισε την πρωτεΐνη Atg45 ως τον ειδικό υποδοχέα αυτοφαγίας για το γλυκογόνο στη μαγιά. Αυτό αποκαλύπτει πώς το κύτταρο επιλέγει να αποδομήσει αποθηκευμένους υδατάνθρακες για ενέργεια.
Ρύθμιση του RNA (2025): Πρόσφατη έρευνα στο Nucleic Acids Research δείχνει πώς η πρωτεΐνη DHX8 ρυθμίζει την αποδόμηση του RNA μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται "RNautophagy", διευρύνοντας την κατανόησή μας για το πώς το κύτταρο ανακυκλώνει το γενετικό του υλικό.
Εξειδικευμένη Αυτοφαγία (2024-2025): Μελέτες στα περιοδικά Autophagy και EMBO Journal εξετάζουν το φαινόμενο του "cargo hitchhiking", όπου ορισμένα κυτταρικά συστατικά "κάνουν οτοστόπ" σε άλλους μηχανισμούς μεταφοράς για να οδηγηθούν προς αποδόμηση, καθιστώντας τη διαδικασία πιο περίπλοκη από όσο πιστεύαμε.
Παράλληλα, ο Ohsumi παραμένει ενεργός στην επιστημονική κοινότητα μέσω του Yoshinori Ohsumi Memorial Fund, το οποίο βραβεύει νέους ερευνητές που συνεχίζουν το έργο του στη βασική έρευνα.
ℹ️ Disclaimer
Το παρόν άρθρο είναι καθαρά ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή. Η νηστεία και οι διατροφικές πρακτικές πρέπει να προσαρμόζονται στο άτομο και να συζητούνται με επαγγελματία υγείας, ειδικά σε περιπτώσεις χρόνιων παθήσεων, εγκυμοσύνης ή λήψης φαρμάκων.
©ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ*Οι πληροφορίες που περιέχονται στην σελίδα ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ
δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την γνωμάτευση του ιατρού σας. Αν
αποφασίσετε να ακολουθήσετε κάποια θεραπεία ή διατροφή ρωτήστε τον
προσωπικό ιατρό σας.
Ακολουθήστε μας και στο Facebook
Για να μην χάνεις καμία ανάρτηση, ακολούθησε μας στο GOOGLE NEWS!
Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε μας και στο Instagram
Social Plugin