Πηγαίνεις στο πάρκο για να περπατήσεις, να συναντήσεις έναν φίλο, να παίξουν τα παιδιά σου. Πότε συμφώνησες αυτή η απλή καθημερινότητα να μπορεί να μετατρέπεται σε εικόνα σε μια οθόνη ελέγχου;
Η παρουσίαση συστημάτων με κάμερες και drones στον Δήμο Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης ανοίγει μια συζήτηση που δεν χωρά σε εντυπωσιακές τηλεοπτικές επιδείξεις. Η προστασία από εγκληματικές πράξεις αποτελεί πραγματική ανάγκη. Αλλά ποιος αποφάσισε πόση επιτήρηση δικαιολογεί αυτή η ανάγκη;
Η δική μας θέση είναι σαφώς επικριτική: η τεχνολογική δυνατότητα παρακολούθησης δεν δημιουργεί από μόνη της ούτε νόμιμη αρμοδιότητα ούτε ηθικό δικαίωμα να παρακολουθούμε τους πάντες.
Τι έχει παρουσιαστεί και τι χρειάζεται διευκρίνιση
Στις 18 Οκτωβρίου 2026 η εκπομπή «Καλημέρα» του ΣΚΑΪ παρουσίασε σχετικό θέμα για τον Δήμο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του notia.gr, πρόκειται για κινητό σύστημα επιτήρησης με κάμερες και drone που μπορεί να ακολουθεί πρόσωπο μετά τον εντοπισμό ύποπτου συμβάντος. Αναφέρεται ζωντανή μετάδοση στο επιχειρησιακό κέντρο του Δήμου και ενημέρωση των αστυνομικών υπηρεσιών.
Το ίδιο δημοσίευμα μεταφέρει τη δήλωση του δημάρχου Γρηγόρη Κωνσταντέλλου ότι η εφαρμογή είναι πιλοτική και διαθέτει τις απαραίτητες εγκρίσεις και προδιαγραφές προστασίας δεδομένων. Η θέση αυτή πρέπει να καταγραφεί. Χρειάζεται, όμως, και συγκεκριμένη τεκμηρίωση: ποιες εγκρίσεις, από ποιον φορέα και για ποιες ακριβώς λειτουργίες; notia.gr
Δεν προκύπτει από αυτά τα στοιχεία ότι κάθε πάρκο του Δήμου έχει ήδη μόνιμη επιτήρηση. Προκύπτει, όμως, επαρκής λόγος να συζητήσουμε τι επιτρέπεται να συμβεί στα πάρκα και στους υπόλοιπους δημόσιους χώρους.
Δημόσιος χώρος δεν σημαίνει παραίτηση από την ιδιωτικότητα
Το ότι κάποιος μας βλέπει στον δρόμο δεν ισοδυναμεί με οργανωμένη τεχνολογική παρακολούθηση των κινήσεών μας. Το άρθρο 9Α του Συντάγματος προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα και δεν εξαιρεί όποιον βγαίνει από το σπίτι του. hellenicparliament.gr
Όταν η εικόνα επιτρέπει την ταυτοποίηση ανθρώπων, η λήψη και μετάδοσή της μπορεί να αποτελεί επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Η απουσία αποθήκευσης δεν αρκεί, επομένως, για να εξαφανιστεί το ζήτημα. Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Εδώ χρειάζεται ακρίβεια: υπάρχει επέμβαση στην ιδιωτικότητα, αλλά δεν είναι κάθε επέμβαση αυτομάτως παράνομη. Η νομιμότητά της απαιτεί συγκεκριμένη βάση, σκοπό και εγγυήσεις. Η επίκληση της ασφάλειας δεν αρκεί ως καθολική δικαιολογία.
Είναι νόμιμο; Το πρώτο ερώτημα είναι ποιος έχει την αρμοδιότητα
Για την επιτήρηση δημόσιων χώρων προς αντιμετώπιση εγκλημάτων υπάρχει ειδικό θεσμικό πλαίσιο, με το άρθρο 14 του ν. 3917/2011 και το π.δ. 75/2020, όπως ισχύουν. Ανάλογα με τον φορέα και τον σκοπό εφαρμόζεται ο ΓΚΠΔ ή το ειδικό καθεστώς του ν. 4624/2019 για τις αρμόδιες αρχές επιβολής του νόμου. Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Η προστασία μιας δημοτικής εγκατάστασης και η γενική παρακολούθηση ανθρώπων σε κοινόχρηστους χώρους δεν ταυτίζονται. Ο Δήμος οφείλει να αποσαφηνίσει ποια αρμοδιότητα επικαλείται, ποιος είναι υπεύθυνος για κάθε επεξεργασία και πώς κατανέμονται οι ρόλοι Δήμου, αστυνομικών υπηρεσιών και τυχόν ιδιωτών.
Μια δημοτική απόφαση ή μια σύμβαση αγοράς εξοπλισμού δεν υποκαθιστά την απαιτούμενη νομική βάση.
Η μελέτη πρέπει να προηγείται της παρακολούθησης
Η εκτίμηση αντικτύπου στην προστασία δεδομένων είναι ουσιαστικός έλεγχος κινδύνων. Ο ΓΚΠΔ την απαιτεί όταν η επεξεργασία ενδέχεται να επιφέρει υψηλό κίνδυνο, ιδίως με νέες τεχνολογίες. Η συστηματική, μεγάλης κλίμακας παρακολούθηση δημόσια προσβάσιμων χώρων αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση. Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Για ένα σύστημα που μπορεί να εντοπίζει και να ακολουθεί ανθρώπους, η απαίτηση για τέτοια τεκμηρίωση είναι ιδιαίτερα σοβαρή. Πρέπει να εξηγείται γιατί η επιτήρηση είναι αναγκαία, ποιοι κινδυνεύουν και ποια μέτρα περιορίζουν την επέμβαση.
Χρειάζεται επίσης μια διόρθωση σε όσα συχνά γράφονται: δεν απαιτείται γενικά προηγούμενη άδεια της ΑΠΔΠΧ για κάθε σύστημα καμερών. Η γενική υποχρέωση γνωστοποίησης ή αδειοδότησης καταργήθηκε με την εφαρμογή του ΓΚΠΔ. Η ευθύνη απόδειξης της νομιμότητας παραμένει στον υπεύθυνο επεξεργασίας. Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Όταν, όμως, η εκτίμηση δείχνει υψηλό κίνδυνο που δεν μπορεί να περιοριστεί επαρκώς, προβλέπεται προηγούμενη διαβούλευση με την Αρχή. Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Υπάρχουν ήδη αποφάσεις που επιβάλλουν σοβαρότητα
Στην απόφαση 60/2021 για τον Δήμο Παλλήνης, η ΑΠΔΠΧ διαπίστωσε παράλειψη της απαιτούμενης εκτίμησης αντικτύπου πριν από τη λειτουργία καμερών σε παιδικές χαρές. Ζήτησε συμμόρφωση και τεκμηρίωση, μεταξύ άλλων, των πραγματικών κινδύνων και των ηπιότερων μέτρων. dpa.gr
Υπάρχει και νεότερο παράδειγμα: με την απόφαση 45/2025, η Αρχή απηύθυνε προειδοποίηση για μη ενεργοποίηση του συγκεκριμένου συστήματος «Έξυπνης Αστυνόμευσης» της ΕΛ.ΑΣ., επειδή η παραγωγική λειτουργία του με το τότε υφιστάμενο πλαίσιο θα συνιστούσε παράνομη επεξεργασία. dpa.gr
Οι αποφάσεις αυτές αφορούν διαφορετικές υποθέσεις, όχι κρίση για το σύστημα των 3Β. Δείχνουν, ωστόσο, ότι η τεχνολογική ετοιμότητα και ο δημόσιος χαρακτήρας ενός φορέα δεν αρκούν για να καταστήσουν μια εφαρμογή νόμιμη.
Ποιος αποφασίζει ποιος είναι «ύποπτος»;
Αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό ερώτημα. Αν ένα σύστημα επιλέγει ποιον θα ακολουθήσει, ποια συγκεκριμένη συμπεριφορά ενεργοποιεί τη διαδικασία; Ποιος άνθρωπος ελέγχει το σήμα πριν κινηθεί το drone; Τι συμβαίνει όταν γίνει λάθος;
Ένας άνθρωπος που τρέχει μπορεί να αθλείται. Κάποιος που περιμένει επίμονα μπορεί να αναζητά το παιδί του. Η ασυνήθιστη συμπεριφορά δεν αποδεικνύει εγκληματική πράξη.
Χρειάζεται επίσης να διευκρινιστεί αν λειτουργεί βιομετρική ταυτοποίηση ή απλός εντοπισμός και παρακολούθηση κίνησης. Δεν τεκμηριώνεται η λειτουργία αναγνώρισης προσώπου μόνο από τη γενική περιγραφή μιας «έξυπνης κάμερας».
Η άδεια πτήσης δεν λύνει το ζήτημα των δεδομένων
Οι πτήσεις drones υπόκεινται σε κανόνες που διαφοροποιούνται ανάλογα με τον κίνδυνο και το είδος της λειτουργίας. Στην ειδική κατηγορία προβλέπονται διαδικασίες δήλωσης ή επιχειρησιακής αδειοδότησης, ανά περίπτωση. ΑΡΧΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ - ΑΠΑ
Η τήρηση αυτών των κανόνων αφορά την πτητική λειτουργία. Δεν απαντά από μόνη της αν επιτρέπεται η συγκεκριμένη συλλογή και χρήση εικόνας πολιτών. Ο Δήμος χρειάζεται να εξηγεί και τις δύο πλευρές.
Η ηθική ένσταση: Πρέπει να συνηθίσουμε ότι κάποιος μας κοιτάζει;
Ακόμη και μια νόμιμη εφαρμογή μπορεί να είναι πολιτικά και ηθικά προβληματική. Ένα πάρκο είναι χώρος παιχνιδιού, ανάπαυσης και κοινωνικής ζωής. Η πιθανότητα να αισθάνονται οι επισκέπτες ότι κάθε κίνησή τους αξιολογείται αξίζει δημόσια συζήτηση.
Η αυτολογοκρισία, η αποφυγή μιας συνάντησης ή η απροθυμία συμμετοχής σε συγκέντρωση αποτελούν εύλογους κινδύνους προς αξιολόγηση. Δεν ισχυριζόμαστε ότι έχουν ήδη μετρηθεί στον συγκεκριμένο Δήμο.
Ούτε υποθέτουμε ως αποδεδειγμένο σχέδιο τη μελλοντική κατάχρηση. Ρωτάμε ποιες δεσμευτικές εγγυήσεις εμποδίζουν την επέκταση της επιτήρησης σε νέους σκοπούς.
Στο therapeftis.eu έχουμε αναφερθεί στη σχέση φυσικού περιβάλλοντος και ευεξίας, στα άρθρα για τα φυτά και την ψυχολογία:
https://www.therapeftis.eu/2026/03/fyta-sto-spiti-psyxologia-erevna-lockdown.html
και για τη θάλασσα και την ψυχική υγεία:
https://www.therapeftis.eu/2026/07/blue-space-therapy-thalassa-psyxiki-ygeia-agxos-trauma.html
Αυτό δίνει έναν ακόμη λόγο να υπερασπιστούμε χώρους όπου μπορούμε να βρισκόμαστε με ηρεμία και ελευθερία.
Τα ερωτήματα που χρειάζονται δημόσιες απαντήσεις
- Σε ποιους ακριβώς χώρους και ώρες λειτουργεί το σύστημα;
- Ποια είναι η νομική βάση για κάθε λειτουργία και ποιος λογοδοτεί;
- Πότε ολοκληρώθηκε η εκτίμηση αντικτύπου και μπορεί να δημοσιευθεί ουσιαστική σύνοψή της;
- Ποιος βλέπει την εικόνα, ποιος την αποθηκεύει, για πόσο και ποιος ελέγχει την πρόσβαση;
- Πώς αποφεύγονται λήψεις κατοικιών, μπαλκονιών και άσχετων διερχομένων;
- Ποια κριτήρια ενεργοποιούν την παρακολούθηση και πώς αντιμετωπίζονται τα λάθη;
- Ποια ηπιότερα μέτρα εξετάστηκαν: φωτισμός, συντήρηση, φύλαξη, ανθρώπινη παρουσία;
- Με ποια ανεξάρτητα στοιχεία θα αξιολογηθούν η αποτελεσματικότητα, το κόστος και η ανάγκη συνέχισης της πιλοτικής εφαρμογής;
Οι απαντήσεις χρειάζονται πρακτικές εγγυήσεις: περιορισμό του πεδίου λήψης, τεκμηριωμένο χρόνο διατήρησης και αυστηρό έλεγχο πρόσβασης. Η πιθανότητα διαρροής ή αθέμιτης χρήσης του υλικού πρέπει να αντιμετωπίζεται από τον σχεδιασμό. Αυτό αποτελεί κίνδυνο προς πρόληψη, όχι καταγγελία ότι έχει ήδη συμβεί. Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Η ενημερωτική πινακίδα είναι απαραίτητη όπου προβλέπεται, μαζί με ουσιαστική ενημέρωση. Δεν υποκαθιστά τη νομιμότητα ούτε μετατρέπει τη διέλευση ενός πολίτη σε συγκατάθεση. Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Ποιοι πρέπει να προσέχουν
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για παιδιά και οικογένειες, αλλά και για όσους συμμετέχουν σε δημόσιες συναντήσεις ή δραστηριότητες που μπορεί να αποκαλύπτουν προσωπικές πτυχές της ζωής τους.
Οι πολίτες μπορούν να ζητήσουν γραπτή ενημέρωση από τον Δήμο και τον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων. Αν θεωρούν ότι παραβιάζονται τα δικαιώματά τους, μπορούν να απευθυνθούν στην ΑΠΔΠΧ.
Η δική μας απαίτηση είναι να μην επεκτείνεται μια τόσο παρεμβατική εφαρμογή χωρίς ελέγξιμη τεκμηρίωση αναγκαιότητας, σαφή όρια και δημόσια λογοδοσία.
Θα δεχόσασταν ένα drone να ακολουθεί εσάς ή το παιδί σας επειδή ενεργοποιήθηκε μια ένδειξη «υποψίας»; Ποιος θα αναλάμβανε την ευθύνη του λάθους; Και ποιος θα αποφάσιζε πότε αυτή η επιτήρηση πρέπει να σταματήσει;
Αποποίηση ευθύνης: Το άρθρο αποτελεί ενημέρωση και έκφραση γνώμης, όχι εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Η νομιμότητα συγκεκριμένης εφαρμογής απαιτεί εξέταση του πλήρους φακέλου από τις αρμόδιες αρχές και τα δικαστήρια.
Πηγές και επίσημα κείμενα
ΣΚΑΪ — Παρουσίαση του συστήματος στις 18/10/2026
https://www.skai.gr/tv/episode/enimerosi/kalimera/2026-10-18-05/dimos-boulas-baris-bouliagmenis-me-upersugchrona-drones-pou-kunigane-tous-kleftesnotia.gr — Πιλοτική εφαρμογή και δηλώσεις δημάρχου
https://www.notia.gr/2026/10/ψηλά-τα-χέρια-υπερσύγχρονα-drones-και-έξυ/Βουλή των Ελλήνων — Άρθρο 9Α του Συντάγματος
https://www.hellenicparliament.gr/Vouli-ton-Ellinon/To-Politevma/Syntagma/article-9a/ΑΠΔΠΧ — Συστήματα βιντεοεπιτήρησης
https://www.dpa.gr/el/enimerwtiko/thematikes_enotites/eisagwgi_videoepitirisiΑΠΔΠΧ — Βιντεοεπιτήρηση σε δημόσιους χώρους
https://www.dpa.gr/el/enimerwtiko/thematikes_enotites/eisagwgi_videoepitirisi/public_place_videoepitirisiΑΠΔΠΧ — Εκτίμηση αντικτύπου
https://www.dpa.gr/foreis/ektimisi_adiktipou_kai_diavouleush/ektimisi_adiktipouΑΠΔΠΧ — Συχνές ερωτήσεις για κάμερες και άδειες
https://www.dpa.gr/el/enimerwtiko/thematikes_enotites/eisagwgi_videoepitirisi/faq_videoepitirisiΑΠΔΠΧ — Προηγούμενη διαβούλευση
https://www.dpa.gr/foreis/ektimisi_adiktipou_kai_diavouleush/proigoumeni_diavouleusiΑΠΔΠΧ — Απόφαση 60/2021 για σχολεία και παιδικές χαρές
https://www.dpa.gr/sites/default/files/2022-03/60_2021anonym.pdfΑΠΔΠΧ — Απόφαση 45/2025 για την «Έξυπνη Αστυνόμευση»
https://www.dpa.gr/sites/default/files/2026-01/45_2025%20anonym.pdfΑρχή Πολιτικής Αεροπορίας — Πτήσεις στην ειδική κατηγορία
https://hcaa.gov.gr/el/faq/prepei-na-labo-adeia-prin-petaxo-drone-moy-stin-eidiki-katigoriaΑΠΔΠΧ — Υποχρεώσεις υπευθύνων επεξεργασίας
https://www.dpa.gr/el/enimerwtiko/thematikes_enotites/eisagwgi_videoepitirisi/plirofories_upef_videoepitirisi
Social Plugin