Αντισυλληπτικά με δεσογεστρέλη ή ετονογεστρέλη: Προειδοποίηση EMA για μηνιγγίωμα

Συναγερμός για γνωστά αντισυλληπτικά: Η σπάνια επιπλοκή που μπαίνει στις προειδοποιήσεις

Νέα μέτρα ασφαλείας για αντισυλληπτικά που περιέχουν δεσογεστρέλη ή ετονογεστρέλη ανακοίνωσε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων. Ο κίνδυνος παραμένει εξαιρετικά χαμηλός, ωστόσο ορισμένα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται.

Νέα ευρωπαϊκή προειδοποίηση εκδόθηκε για ορισμένα αντισυλληπτικά φάρμακα που περιέχουν τις δραστικές ουσίες δεσογεστρέλη ή ετονογεστρέλη, μετά την αξιολόγηση πρόσφατων επιστημονικών δεδομένων.

Η Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης και Αξιολόγησης Κινδύνου του EMA (PRAC) ανακοίνωσε στις 10 Ιουλίου 2026 ότι η τρέχουσα και παρατεταμένη χρήση των συγκεκριμένων αντισυλληπτικών, για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, συνδέεται με μικρή αύξηση του κινδύνου εμφάνισης ενδοκρανιακού μηνιγγιώματος.

Οι ευρωπαϊκές αρχές υπογραμμίζουν, πάντως, ότι η συνολική πιθανότητα παραμένει πολύ χαμηλή. Υπολογίζεται περίπου ένα επιπλέον περιστατικό μηνιγγιώματος ανά 67.300 γυναίκες που χρησιμοποιούν αυτά τα φάρμακα. Η εκτίμηση δεν αποτελεί ετήσιο ποσοστό κινδύνου και προέρχεται από μελέτη περιστατικών μηνιγγιώματος που χρειάστηκαν χειρουργική αντιμετώπιση. European Medicines Agency

Ποια αντισυλληπτικά αφορά η προειδοποίηση

Η προειδοποίηση δεν αφορά όλα τα αντισυλληπτικά, αλλά φάρμακα που περιέχουν:

Δεσογεστρέλη, η οποία συναντάται κυρίως σε αντισυλληπτικά δισκία.
Ετονογεστρέλη, η οποία χρησιμοποιείται σε αντισυλληπτικά εμφυτεύματα και, σε συνδυασμό με αιθινυλοιστραδιόλη, σε κολπικούς δακτυλίους.

Οι γυναίκες μπορούν να ελέγξουν τη δραστική ουσία στη συσκευασία ή στο φύλλο οδηγιών του προϊόντος. Η ανακοίνωση δεν αποτελεί γενική απαγόρευση ή ανάκληση των συγκεκριμένων αντισυλληπτικών.

Τι είναι το μηνιγγίωμα

Το μηνιγγίωμα είναι ένας όγκος που αναπτύσσεται στις μήνιγγες, δηλαδή στις προστατευτικές μεμβράνες που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.

Τα περισσότερα μηνιγγιώματα είναι καλοήθη και αναπτύσσονται αργά. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι πάντοτε ακίνδυνα. Ανάλογα με το μέγεθος και το σημείο στο οποίο βρίσκονται, μπορεί να πιέσουν τμήματα του εγκεφάλου, νεύρα ή αιμοφόρα αγγεία και να προκαλέσουν σοβαρές νευρολογικές διαταραχές. National Cancer Institute

Τα συμπτώματα που χρειάζονται έλεγχο

Σύμφωνα με τον EMA, όσες γυναίκες χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά με δεσογεστρέλη ή ετονογεστρέλη πρέπει να ενημερώσουν τον γιατρό τους εάν παρουσιάσουν:

Αλλαγές ή διαταραχές στην όραση
Μείωση της ακοής ή βουητό στα αυτιά
Απώλεια ή μεταβολή της όσφρησης
Επίμονους ή επιδεινούμενους πονοκεφάλους
Προβλήματα μνήμης
Επιληπτικές κρίσεις
Αδυναμία στα χέρια ή στα πόδια

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να οφείλονται σε πολλές διαφορετικές αιτίες και δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι υπάρχει μηνιγγίωμα. Χρειάζονται, όμως, ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν επιμένουν ή χειροτερεύουν. Μια πρώτη επιληπτική κρίση ή ξαφνική αδυναμία σε άκρο απαιτεί επείγουσα εκτίμηση.

Τι έδειξε η μεγάλη γαλλική μελέτη

Οι αποφάσεις της PRAC βασίστηκαν σε μεγάλο μέρος σε εθνική μελέτη ασθενών-μαρτύρων που δημοσιεύθηκε στο BMJ τον Ιούνιο του 2025.

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από 8.391 γυναίκες στη Γαλλία, οι οποίες υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση για ενδοκρανιακό μηνιγγίωμα μεταξύ 2020 και 2023, συγκρίνοντάς τες με 83.910 γυναίκες χωρίς αντίστοιχη επέμβαση.

Η παρατεταμένη χρήση δεσογεστρέλης, για τουλάχιστον έναν χρόνο, συσχετίστηκε με μικρή αύξηση του σχετικού κινδύνου. Το ισχυρότερο εύρημα παρατηρήθηκε έπειτα από περισσότερα από πέντε συνεχόμενα χρόνια χρήσης.

Πρόκειται για παρατηρητική μελέτη, επομένως δείχνει συσχέτιση και δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το φάρμακο προκάλεσε τον όγκο. Ωστόσο, μετά την αξιολόγηση του συνόλου των δεδομένων, η PRAC αποφάσισε τη λήψη νέων προληπτικών μέτρων. BMJ – Επιστημονική μελέτη

Γιατί η προειδοποίηση αφορά και την ετονογεστρέλη

Η γαλλική μελέτη εξέτασε άμεσα την από του στόματος δεσογεστρέλη. Τα νέα μέτρα του EMA, όμως, καλύπτουν και τα αντισυλληπτικά που περιέχουν ετονογεστρέλη.

Η ετονογεστρέλη χρησιμοποιείται σε εμφυτεύματα και κολπικούς δακτυλίους, ενώ η δεσογεστρέλη μετατρέπεται στον οργανισμό σε ετονογεστρέλη. Για αυτόν τον λόγο, οι ευρωπαϊκές αρχές αποφάσισαν κοινές προειδοποιήσεις και για τις δύο δραστικές ουσίες.

Ποιες γυναίκες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Με βάση τις νέες συστάσεις:

Τα συγκεκριμένα φάρμακα αντενδείκνυνται σε γυναίκες που έχουν ή είχαν στο παρελθόν μηνιγγίωμα.
Πριν από την έναρξη της αντισύλληψης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη προηγούμενη χρήση προγεσταγόνων που έχουν ήδη συνδεθεί με μηνιγγίωμα, όπως η κυπροτερόνη, η νομεγεστρόλη, η μεδροξυπρογεστερόνη και η χλωρμαδινόνη.
Εάν διαγνωστεί μηνιγγίωμα κατά τη διάρκεια της χρήσης δεσογεστρέλης ή ετονογεστρέλης, το φάρμακο πρέπει να διακόπτεται σύμφωνα με την ιατρική καθοδήγηση.
Οι πληροφορίες των προϊόντων θα ενημερωθούν, ώστε το μηνιγγίωμα να προστεθεί ως ανεπιθύμητη ενέργεια με μη γνωστή συχνότητα, μαζί με τις νέες αντενδείξεις και προειδοποιήσεις.

Τι πρέπει να κάνουν οι γυναίκες που τα χρησιμοποιούν

Δεν χρειάζεται πανικός ούτε αυθαίρετη διακοπή της αντισύλληψης. Μια ξαφνική διακοπή μπορεί να αφήσει τη γυναίκα χωρίς αποτελεσματική αντισυλληπτική προστασία.

Όσες χρησιμοποιούν προϊόν με δεσογεστρέλη ή ετονογεστρέλη μπορούν να επικοινωνήσουν με τον γυναικολόγο ή τον γιατρό τους, ιδιαίτερα εάν:

το χρησιμοποιούν για μεγάλο χρονικό διάστημα,
έχουν λάβει στο παρελθόν άλλα προγεσταγόνα,
έχουν ιστορικό μηνιγγιώματος,
παρουσιάζουν κάποιο από τα ύποπτα νευρολογικά συμπτώματα.

Ο γιατρός θα αξιολογήσει τον ατομικό κίνδυνο και, εφόσον χρειάζεται, θα προτείνει διαφορετική μέθοδο αντισύλληψης. Η ίδια μελέτη δεν εντόπισε αυξημένο κίνδυνο με τη λεβονοργεστρέλη, αλλά καμία αλλαγή θεραπείας δεν πρέπει να γίνεται χωρίς εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.

Εσείς γνωρίζατε ότι ορισμένα αντισυλληπτικά μπορεί να συνδέονται με αυτή τη σπάνια επιπλοκή; Γράψτε μας τη γνώμη σας στα σχόλια.

Σημαντική σημείωση – Disclaimer

Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση, τη διάγνωση ή τις οδηγίες γιατρού. Μην ξεκινάτε, μην αλλάζετε και μην διακόπτετε αντισυλληπτική αγωγή με βάση δημοσιεύματα στο διαδίκτυο. Εάν έχετε ιστορικό μηνιγγιώματος ή παρουσιάζετε επίμονα ή ανησυχητικά νευρολογικά συμπτώματα, επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό. Σε περίπτωση επιληπτικής κρίσης, ξαφνικής αδυναμίας, διαταραχής ομιλίας ή απότομης απώλειας όρασης, αναζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια.